Morgunblaðið - 09.05.1979, Síða 18

18
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 9. MAI1979
Hvað segja þefr um 3% og BSRB?
Benedikt
Davíðsson:
Eðlilegt að
allir lands-
menn fái 3%
kauphækkun
• Benedikt Davíðsson, formaður
Sambands byKKÍngamanna,
kvaðst I raun ekki hafa hugsað
mikið um niðurstöðu allsherjar-
atkvæðagrciðslu BSRB. Hann
sagði: „Ég hcld að það verði ekki
um annað að ræða en að afgreiða
málið í samræmi við þessa niður-
stiiðu. Því hljóta þeir að fá sfn
3%, svo sem þeir hafa samninga
um. Þeir hafna hinum kostinum.**
Benedikt sagði að viðhorf sitt
væri, að gagnvart öðrum launþeg-
um væri engin leið að komast hjá
því að þeir fengju hið sama. BSRB
væru svo stór samtök, að útilokað
væri annað en 3% gengju yfir alla
línuna. „Æskilegast er að það
gerðist samtímis og með einhverj-
um einum hætti, t.d. í formi
samninga. Mér fyndist út af fyrir
sig skynsamlegast og eðlilegast að
Vinnuveitendasambandið byði
þetta fram í einu lagi til þess að
stuðla að því að halda frið á
vinnumarkaðinum."
Um tillögur formanns Fram-
sóknarflokksins um lögbindingu
kaupgjalds sagði Benedikt: „Ég er
auðvitað andvígur slíkri lögbind-
ingu. Við í almennu félögunum
töldum okkur hafa gert gott sam-
komulag í haust með þvi að leggja
til að félög okkar framlengdu
samninga sína óbreytta til 1.
desember 1979. Það var þó gert
gegn því að reynt yrði að halda
kaupmættinum nokkurn veginn á
því stigi, sem hann var við samn-
ingsgerðina. Nú hefur það brugð-
izt og ef svo ætti að fara að binda
menn og koma í veg fyrir að þeir
réttu sinn hlut, a.m.k. sem næmi
þessum mismun, þá yrði það held-
ur slæmur hlutur. Ég er hins
vegar á því að svona úthlaup, sem
verða hjá einstökum starfsgrein-
um, sem setja allt úr skorðum, séu
auðvitað mjög hættuleg fyrir allt
launakerfi landsins. Það má
kannski segja að hækkun flug-
manna sé eðlileg miðað við þeirra
kjör og þann samanburð sem þeir
hafa við starfsbræður sína í öðr-
um löndum, en við í hinum starfs-
greinunum berum okkur ekki
saman við menn í öðrum löndum,
heidur innbyrðis hér og þess
vegna er þessi samanburður okkur
framandi."
Matthías Á.
Mathiesen:
Atkvæða-
greiðslan
undirstrikar
nauðsyn
kosninga
„ÚRSLIT þessarar atkvæða-
greiðslu sýna að mínum dómi, að
opinberir starfsmenn gera þá
kröfu til stjórnar BSRB og rfkis-
stjórnarinnar. að staðið sé við
gerða samninga og öll stóru
loforðin um „samningana f
gildi.“ sagði Matthfas Á. Mathie-
sen, alþingismaður, f samtali við
Morgunblaðið f gær. „( öðru lagi
höfnuðu opinberir starfsmenn
því, að samtök þeirra væru notu'ð
í pólitfskum tilgangi. í þriðja
lagi kusu opinberir starfsmenn
hækkun launa fremur en aukin
réttindi og hafa sjálfsagt haft
þar áhrif þær miklu vcrðhækkan-
ir, sem dynja yfir þjóðina dag
hvern.“
Matthías Á. Mathiesen sagði
ennfremur: „Þá er ljóst, að núver-
andi ríkisstjórn hefur beðið skip-
brot í efnahags- og fjármálum,
þar á meðal launamálum og sýnist
sigla að dómi Efnahags- og fram-
farastofnunar Evrópu, OECD, inn
í stjórnlausa óðaverðbólgu. Þá er
og rétt að vekja athygli á þeirri
túlkun forystumanna BSRB, að
úrslit atkvæðagreiðslunnar sýni
álit fólksins á störfum núverandi
ríkisstjórnar. Staðfestir það skoð-
un okkar sjálfstæðismanna á
nauðsyn þess að gengið verði til
kosninga og þjóðin fái að velja
starfhæfa ríkisstjórn til þess að
takast á við þann mikla vanda,
sem blasir við í þjóðfélaginu."
Svavar
Gestsson:
Verkfallsrétti
opinberra
starfsmanna
stefnt í hættu
— MÉR finnst ekki alvarlegast
að 3% grunnkaupshækkunin
skuli fara út, heldur hitt að
verkfallsrétti opinberra starfs-
manna er nú stefnt f hættu, sagði
Svavar Gestsson viðskiptaráð-
herra aðspurður um viðhorf sín
til úrslita atkvæðagreiðslu
BSRB.
— Ég tel þessa niðurstöður
þýða, að ekki aðeins opinberir
starfsmenn fái þessa 3% hækkun
heldur og almennir launþegar. Ég
tel einnig nauðsynlegt að ríkis-
stjórnin móti aðgerðir í launa-
málum í heild þar sem verði tekin
ákvörðun um takmörkun vísitölu-
bóta á hærri laun en sem svara
tvöföldum launum verkamanns og
tel brýnt að ríkisstjórnin taki hið
fyrsta ákvörðun um þetta.
Guðmundur H.
Garðarsson:
Fáheyrt að
ætlazt til að
fólk gefi eftir
grunn-
kaupshækkun
• „Mér komu þessi úrslit alls
ekki á óvart," sagði Guðmundur
H. Garðarsson, formaður Verzl-
unarmannafélags Reykjavíkur, f
samtali við Morgunbiaðið f gær,
„það sem það er hrein og bein
ósvffni að fara fram á það við
fólk. að það afsali sér grunn-
kaupshækkun. Það hefur aldrci
tfðkazt f verkalýðshrcyfingunni,
hvað þá að stjórnvöldum hafi
dottið f hug að hrófla við þeim.
Því var fáheyrt að ætlast til þess.
að fólk gæfi grunnkaupshækkun
eftir."
Guðmundur H. Garðarsson
sagði að hins vegar gætu menn
deilt um það, hvernig skuli taka á
svokölluðum vísitöluhækkunum
og það hljóta menn að vega og
meta á hverjum tíma með tilliti til
þeirra áhrifa, sem aðgerðir í
sambandi við vísitölu geta haft á
þróun verðbólgunnar. „Það er
aftur mál, sem menn geta deilt um
og það fer eftir því, hvort menn
vilja af einlægni koma á jafnvægi
í þjóðarbúinu."
Magnús H.
Magnússon:
A rætur að
rekja tíl þak-
lyftingar
flugmanna
— ÉG HELD að úrslitin í at-
kvæðagreiðslu BSRB eigi fyrst
og fremst rætur sínar að rekja til
lykta flugmannaverkfallsins er
flugmenn fengu þaklyftingu sem
hafði í för með sér 15—20%
kauphækkun á há laun og mörg-
um blöskraði, sagði Magnús H.
Magnússon félagsmálaráðherra.
— Þá má nefna að atkvæða-
greiðslan fór fram á því tímabili
sem kemur á þriggja mánaða
fresti sem flestar opinberar verð-
hækkanir koma fram og í þriðja
lagi hitt að nú eru að koma fram
hækkunarkröfur frá ýmsum laun-
þegahópum sem skipta tugum eða
hundruðum prósenta og þá er
kannski eðlilegt að menn vilji ekki
gefa eftir umsamdar kaup-
hækkanir jafnvel þótt aukinn
verkfallsréttur hefði átt að koma
til.
Varðandi þá hugmynd sem
Steingrímur Hermannsson hefur
varpað fram að lögbinda verði
grunnkaup sagði Magnús að per-
sónulega væri það skoðun sín að
eitthvað þvílíkt yrði að gera.
Steingrímur
Hermannsson:
Skapar nýja
vígstöðu
gegn
verðbólgunm
— ÞESSI úrslit komu út af fyrir
sig ekki svo mikið á óvart og það
hefur lengi dregist að ganga frá
þessum málum. sagði Stein-
grimur Hermannsson dómsmála-
ráðherra um niðurstöður at-
kvæðagreiðslu BSRB.
— Þau eru á hinn bóginn
nokkur vonbrigði þegar á það er
litið, að menn töldu nokkra sam-
stöðu um það innan BSRB að fá
aukinn verkfallsrétt fyrir afnám
grunnkaupshækkunarinnar. En að
þessum niðurstöðum fengnum er
ljóst að 3% hækkunin hlýtur að
ganga gegnum þjóðfélagið meira
og minna og þá er ljóst að ný
vígstaða skapast gegn verðbólg-
unni. Á það hlýtur ríkisstjórnin að
líta og eiga viðræður við formenn
launþegasamtaka og þingmenn.
Ráöstefna norrœnna
sálfrœðinga í Reykjavík:
Afturhvarf til
fjölskyldunnar
IIÉRLENDIS eru nú staddir um 300 manns á ráðstefnu norræna
sálíra’ðinga. Ráðstefnan hófst mánudaginn 7. maf og stendur til 11.
maí. Ber hún heitið „BARNIÐ 1979" og er haldin á Ilótel Loftleiðum.
Reykjavík.
Fjölmargir erlendir fjölmiðlamenn eru staddir hér í tilefni af
ráðstefnunni og f gær var haldinn blaðamannafundur, þar sem
kvnntar voru niðurstöður umraðna og fyrirlestrar. sem haldnir hafa
verið. Ráðstefnan fer þannig fram að fyrri hluta dags eru haldnir
aðalfyrirlestrar. þar sem hver þjóð hefur sinn fyrirlesara. í lok þeirra
er hópnum skipt í umræðuhópa þar scm hin ýmsu málefni viðvíkjandi
efni dagsins eru radd og fgrunduð.
Barnið í
samfélaginu.
Á mánudag var tekið fyrir efnið
„Barnið í samfélaginu". Þá flutti
Sigurjón Björnsson prófessor fyrir-
lestur um barnið í íslenzku samfélagi
og gerði grein fyrir könnun á félags-
legu misrétti barna. Gerði hann þar
grein fyrir rannsóknum er fjallaði
um börn og unglinga í Reykjavík,
tengsl milli geðheilsu og vitsmuns-
þroska annars vegar og félagslegra
og uppeldislegra áhrifaþátta hins
vegar. Einnig flutti Sigurjón erindi
um helstu atriði rannsóknar sem nú
stendur yfir í þróunarsálfræði. Fjórir
hópar barna úr mismunandi
byggðarlögum á Islandi, sjö ára og
eldri, eru rannsakaðir og félags- og
vitsmunaþroski mældur.
Þórólfur Þórlindsson flutti erindi
um námsárangur barna. Byggði hann
erindi sitt á frásögn af rannsókn sem
náði yfir 1430 börn í þéttbýli á
Islandi. Rannsökuð voru áhrif félags-
stöðu, fjölskyldueinkenna og
greindarvísitölu á námsárangur.
Niðurstöður sýna að þessir ákveðnu
þættir, fjölskyldustærð, samskipti
innan fjölskyldunnar, námsval og
námsstefna, starfsval og greindar-
vísitala segja að miklu leyti fyrir um
námsárangur.
Um barnið í samfélaginu flutti
einnig erindi og sátu fyrir svörum:
Liv Mette Guldbrandsen, Per
Miljeteig og Per Olav Tiller um
félagslegar breytingar og uppvaxtar-
skilyrði og Per Schultz Jörgensen um
barnið í neyzluþjóðfélaginu. Kom
fram í erindi Per Schulzt að á síðustu
árum hefur orðið vart við byrjandi
andstöðu gegn ýmsum einkennum
neyzlumenningarinnar. Telur hann
nauðsyn að gera neyzlumenninguna
mannlegri eða mannúðlegri og að
menningin breytist smám saman og
þjóðfélagið þannig að betri þroska-
möguleikar verði fyrir barnið, þjóð-
félagið öðlist meiri meiningu og betra
verði að fá yfirsýn yfir það. Leið til
að ná þessu fram sé að veita meira
valdi til íbúanna og fela þeim ýmis
verkefni, t.d. stýringu á dagvistar-
stofnunum, umönnun aldraðra o.fl.
Á mánudeginum flutti einnig
erindi Kristina Humble og Ole
Dreier.
Barnið í
fjölskyldunni:
í gær var tekið fyrir efnið „Barnið í
fjölskyldunni". Flutti þá Lea
Pulkkinen, Finnlandi, almennan
fyrirlestur um þetta efni. Hún sagði,
að þrátt fyrir miklar breytingar á
gerð og hlutverki fjölskyldunnar
héldi hún þó fullu gildi sínu fyrir
einstaklinginn, þótt margir hefðu
viljað gera lítið úr því hin síðari ár.
Hún sagði einnig, að andinn á
heimilinu skipti miklu fyrir velferð
bernsins. Samband fjöl-
skyldumeðlima einkenndist of oft af
eigingirni og tillitsleysi. Foreldrar
sýni störfum og leik barna sinna
lítinn áhuga, sinna ekki andlegum
þörfum þeirra og eru þeim oft léleg
fyrirmynd. Afleiðingar þessa séu oft
hörmulegar.
Pirrko Niemela fjallaði um „Áhrif
tvíræðni og upphafningar móður-
hlutverksins á tilfinningarþroska
barns á fyrsta aldursári". Kemur
fram í rannsóknarniðurstöðum
hennar, að það séu sérstaklega konur
með litið sjálfsálit sem upphefja
móðurhlutverkið. Þær hafa oft átt
erfitt með að samsama sig í vinnu, að
hluta til vegna lægri menntunar.
Þessar konur vilja verða mæður í
þeim tilgangi að öðlast meira sjálfs-
traust. Hún ber saman mæður sem
upphefja móðurhlutverkið og börn
þeirra við aörar mæður og börn.
Árangurinn megi túlka á þann hátt,
að fyrri hópurinn hefur ekki getað
fullnægt grunnþörfum barna sinna,
sem verða óörugg og þora ekki að
treysta öðrum.
Lea Pulkkinen hélt erindi um
árásargjörn börn og byggði á rann-
sókn sem hún gerði á 379 börnum ’í
Finnlandi.
Ingalil! Österberg, Finnlandi, flutti
erindi um barnið í alkóhólistafjöl-
skyldunni. Taldi hún að mjög lítið
hafði verið sinnt rannsóknum á því
tjóni sem það ylli börnum að alast
upp í fjölskyldu alkóhólista. Hún
spyr hvort fræðimönnum kunni að
þykja viðfangsefnið ógeðfellt.
Gunnel Wrede, Finnlandi, gerði
grein fyrir rannsóknum á börnum,
sem eiga geðveika móður, í erindi er
hún nefndi „Börn geðveikra
foreldra". Fjallaði hún einnig um
börn mæðra með ólæknandi sjúk-
dóma, sem mikið dveljast á sjúkra-
húsum.
Fleiri erindi voru flutt um ýmis
afmörkuð efni þessu tengd, en af
þeim má sérstaklega nefna erindi
Helgu Hannesdóttur um geðlæknis-
fræðilega rannsókn á börnum sjó-
manna hérlendis. Fjallaði hún um
rannsókn sem gerð var á sjómönnum
og kjarnafjölskyldum þeirra frá
læknisfræðilegu, sálfræðilegu og
félagsfræðilegu sjónarmiði.
Kannaðar voru áhafnir fimm togara,
konur þeirra og börn. Viðmiðunar-
hópur var valinn úr hópi starfs-
manna við fjórar verksmiðjur og
voru þessir hópar samstilltir sjó-
mönnunum hvað varðar aldur,
menntun og ábyrgð í starfi. Börn
voru rannsökuð með tilliti til geð-
læknislegra vandamála. Niðurstöður
sýna, að sálræn einkenni voru
algengari meðal barna sjómanna
(43%) en börn viðmiðunarhóps (30%)
og erfiðleikar þeirra voru einnig
alvarlegri.
Ráðstefnunni er fram haldið í dag
og umfjöllunarefnið er „Barn með
sérþarfir“. Forsvarsmenn ráðstefn-
unnar sögðu, að „þema“ þeirra
umræðna sem átt hefðu sér stað
fyrstu tvo dagana væri „afturhvarf
til fjölskyldunnar" þ.e. samdóma álit
manna að styrkja þyrfti undirstöðu
fjölskyldunnar sem mest í nútíma-
þjóðfélagi hraða og streitu.
Gunnar í slipp vegna
skemmda af völdum íss
Reyöaríiröi. 8. maí.
í DAG seldi Snæfugl 50 tonn af
þorski í Bremerhaven í Þýzka-
landi fyrir 14 milljónir, eða 287
krónur á kfló. Gunnar er kominn
til Reykjavíkur í slipp vegna
skemmda í Frúfu báf"ins, sem
hann varð fyrir í isnum í vetur.
Heildarafli bátanna á vertíðinni
er sem hér segir: Snæfugl 552
tonn, Gunnar 601 tonn. Ekkert er
farið að pakka vertíðarfiski hjá
GSR, þar eru nú um 360 tonn af
ca'tfiski. — Gréta.