Morgunblaðið - 11.09.1982, Blaðsíða 30

Morgunblaðið - 11.09.1982, Blaðsíða 30
30 MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 11. SEPTEMBER 1982 Forðist óþarfa svartsýni Hefjum nýja sókn í sölustarfsemi Hér fer á eftir síðari hluti ræðu l'álnia Jónssonar á aðalTundi Stétt- arsambands bænda. Um leið og það er yfirlýst stefna í framleiðslumálum landbúnaðar- ins, að miða mjólkurframleiðsluna sem mest við innanlandsþarfir, en framleiðslu sauðfjárafurða við innlendan markað og erlenda markaði, sem teljast viðunandi og nýta til þess lögboðinn rétt okkar til útflutningsuppbóta, þá leggjum við kapp á að efla nýjar búgreinar vegna innanlandsmarkaðar og arðbærs útflutnings og fjölga þannig tekjuöflunarleiðum og bæta möguleika til lífsafkomu í sveitum landsins. Nýjar búgreinar A síðustu árum hefur veru- legum fjármunum verið varið til nýrra búgreina og hagræðingar- verkefna í sveitum landsins. A þessu ári hefur verið ráðstafað fé til þessara viðfangsefna sam- kvæmt jarðræktarlögum og að til- lögu stjórnar Framleiðnisjóðs, sem nemur um 5.250.000 kr. Sjóð- urinn fékk auk þess aukafjárveit- ingu, 1.000.000 kr., til þess að sinna eigin viðfangsefnum þ.e. framlögum til uppbyggingar slát- urhúsa. Þessum fjármunum hefur verið ráðstafað til svipaðra verk- þátta eins og áður, þ.e. til fisk- ræktar og veiðimála 1.467.000, til að efla fóðurverkun 1.965.000, til loðdýraræktar 1.100.000, og til Ræða Pálma Jóns- sonar landbúnaðar- ráðherra á aðalfundi Stéttarsambands bænda — Síðari hluti — ýmissa verkefna og einstakra til- rauna um 725.000. Ég vænti þess að þetta fé hafi komið að góðum notum, eins og til er ætlast. Miklar framkvæmdir hafa verið í gangi í fiskeldisstöðvum, fiskveg- um og fiskrækt. Alvarlegum áföll- um í laxveiðum í tilteknum lands- hlutum á síðustu tveimur árum verður að mæta með auknum rannsóknum á orsökum þeirra. Verulegur stuðningur hefur verið veittur af þessum fjármunum við súgþurrkun hjá bændum, en einn- ig til að styðja uppbyggingu fóður- iðnaðar, sem væntanlega á bjarta framtíð í landinu. Á þessu ári hafa verið veitt nær 80 ný loðdýraleyfi til refaræktar og má ætla að fjárfestingarkostn- aður í mannvirkjum á þeim búum verði ekki undir 15 millj. kr. Varið er fé úr Stofnlánadeild landbúnað- arins og af hagræðingarfé jarð- ræktarlaga til að styðja þá upp- byggingu. Telja verður að loðdýra- ræktin gefi góðar vonir og er sjálfsagt að meta framtíðarmögu- leika hennar af nokkurri bjartsýni en umfram allt raunsæi. Ríkis- stjórnin hefur samþykkt að beita sér fyrir því að starfsskilyrði til loðdýraræktar verði bætt, þannig að lagaheimildar verði aflað til þess að undanþiggja eða endur- greiða aðflutnings- og sölugjöld, sem leggjast á þessa framleiðslu- grein, þannig að um sambærileg starfsskilyrði verði að ræða og í útflutningsiðnaði. Samskonar samþykktir hafa verið gerðar í ríkisstjórninni, að því er varðar fyrirtæki sem starfa að fóðuriðn- aði. Afkoma refabúanna lítur yfir- leitt vel út hjá bændum, enda njóta þeir þess að geta selt lífdýr innanlands á háu verði. Verð á refaskinnum er hátt, en talið er að mjög mikil aukning verði í þeirri framleiðslu, sem þá muni jafn- framt fylgja að verðið lækki. Þessi atriði er sjálfsagt að hafa í huga, þegar rætt er um þessa búgrein. Engin ástæða er þó til að ætla, að við íslendingar getum ekki staðið okkur til jafns við aðra í þessari framleiðslu. Minkabúum hefur lítið fjölgað síöustu árin vegna þess að veiki, svokölluð plasmacytosis, herjar á þrjú stærstu minkabúin. Samband loðdýraræktarmanna hefur óskað eftir því að leitast verði við að út- rýma þessum sjúkdómi. Er nú ráð gert fyrir að leyfa nauðsynlegan innflutning á minkum frá Dan- mörku, að uppfylltum vissum skil- yrðum, þannig að unnt verði að skipta um stofn á einu minkabú- inu, þ.e. á Sauðárkróki, og flytja inn dýr á 2—3 ný minkabú, þ.á m. að Hólum í Hjaltadal, til þess að stofna þar kennslubú í loðdýra- rækt við skólann. Nauðsynlegt er að slík bú rísi við báða bændaskól- ana. Erfitt mun vera að fullyrða að það takist að tryggja að við fáum alheilbrigðan stofn og verða innflytjendur að verða við því búnir, að ef veiki gýs upp í hinum nýja stofni, þá verði að farga hon- Á þessu ári var skipuð nefnd til þess að gera tillögur um skipulega uppbyggingu fóðurstöðva fyrir loðdýraræktina og eftir því skipu- lagi verði síðan unnið við veitingu Ieyfa til nýrra loðdýrabúa. Við veitingu á nýjum leyfum til refaræktar, sem á þessu ári hafa verið veitt eins mörg og kostur er, með tilliti til möguleika á að fá lífdýr innanlands, hafa leyfin ver- ið veitt nokkuð svæðisbundið, þótt nauðsynlegt sé að gefa kost á verulegri dreifingu til þess að bændur kynnist þessari fram- leiöslugrein í ýmsum héruðum. Þeir bændur hafa verið látnir ganga fyrir, sem geta notað hús sem fyrir eru á jörðinni fyrir þessa starfsemi. Það hvorttveggja dregur úr framkvæmdakostnaði og hamlar gegn því að bygg- ingarnar séu notaðar til annarrar framleiðslu. Á þessu ári hefur ver- ið tekið frá sérstakt fé til þess að greiða fyrir auknum sérfræði- legum leiðbeiningum um loðdýra- rækt og kemur það í hlut Búnað- arfélags íslands að ráðstafa því fé. Afkoma bænda Ekki liggja fyrir upplýsingar um afkomu bænda á síðasta ári. Talið er að hún sé misjöfn. Veru- legur þorri bænda hefur góðar tekur og trausta afkomu, en ein- staka bændur eru taldir eiga í miklum fjárhagslegum erfiðleik- um. Víst er að hin óvenjulegu erf- iðu ár, 1979 og 1981, hafa haft mikil áhrif á afkomu bænda. Einnig er víst að sú raunvaxta- og hávaxtastefna, sem fylgt hefur verið síðustu árin, hefur haft mik- il áhrif í þá átt að auka mun á afkomu einstakra bænda. Talið er að vanskil við Stofn- lánadeild landbúnaðarins hafi ekki aukist. Þó eru einstaka bænd- ur í erfiðleikum vegna vanskila við deildina. Ég hef óskað eftir því við Árna Jónasson og Sveinbjörn Dagfinnsson, að þeir taki aðstæð- ur þessara bænda til athugunar og skili um það áliti, hvort rétt sé að leysa þeirra mál með fjárhags- legri fyrirgreiðslu. Eftir viðræður við ríkisskatt- stjóra er ekki fyrirstaða á því að fá nauðsynleg gögn til að gera sér grein fyrir fjárhagsstóðu bænda í víðari skilningi. Ég tel rétt að vísa því til |>essa fundar, hvort og að hve miklu leyti hann telur nauð- synlegt að slík athugun sé gerð. í tíð núverandi ríkisstjórnar hefur gt ngið greiðlega að fá stað- Listaverkasýning Dana og Islendinga á Kjarvalsstöðum í Reykjavík árið 1982, á verkum Alberts Thorvaldsens - eftir Sigurjón Sigurðsson Þessi sýning á höggmyndalista- verkum Alberts Thorvaldsens á Kjarvalsstöðum er í mjög smáum stíl og ber ekki þann árangur, sem menn höfðu af henni vænst, vegna uppsetningarinnar, myndavals og ytra prjáls og þess að lítið er þarna af hinum stærri og meiri verkum Thorvaldsens, auðvitað eru þarna mörg mjög falleg og athyglisverð verk. En í heild er listsýningin hvorki fugl né fiskur vegna ósamræmis og prjáls, og er einna mest haft við hattkúf, úr og klukku, sem Danir gáfu Albert þegar hann flutti sig frá ítalíu til Danmerkur. Árangurinn af sýningunni hefði sýnilega orðið meiri, ef listaverkin hefðu verið látlaust sett upp og fengið að njóta sín í opnum sal, þar sem sleppt væri öllu skaðlegu tildri og innrömmun. En Danir eru alltaf að reyna að fylla upp í tómarúmið í huga sér í sambandi við þá feðga Gottskálk og Albert með umbúðalegum ytri áhrifum. Þessu hafa þeir haldið áfram til dagsins í dag, í stað þess að reyna að hafa það, sem sannara reynist. Eg held að mönnum komi yfir- leitt saman um, að Albert og Gottskálk hafi verið mjög vamm- lausir og trúaðir menn, sem helg- uðu listinni öll markmið sín hjart- anlega lausir við græðgi og ágirnd, sem braut i bága við mannlegt menningarlíf og samhjálp. Þess vegna finnst mönnum hér heima á Islandi, fæðingarstað Al- berts, að Danir og handbendi þeirra hér ættu að hætta langvinnum að- gerðum sínum í að ófrægja þá ís- lenzku feðga, sem hér eiga hlut að máli. Umsögn Dana, sem upp er tekin í sýningarskrá um feðgana Albert og Gottskálk Thorvaldsen, er nánast ein rökleysa og útúrsnún- ingur frá upphafi til enda. Sérstaklega er grein Kristjáns Eldjárns gagnrýnisverð. Kristján Eldjárn segir: „En nú hefur það gerst að Albert Thor- valdsen hefur hætt við að senda þennan skírnarfont eins og hann hafði ákveðið. Þess í stað hefur hann selt norskum kaupmanni og það án þess að áletrunin til íslands væri máð af honum." Finnst Kristjáni Eldjárn virki- lega þetta svo líkleg saga, að hún eigi erindi í sýningarskrá fyrir höggmyndalist á Islandi á því herr- ans ári 1982? Þegar þetta á að hafa skeð, er Albert Thorvaldsen á hátindi frægðar sinnar, virtur listamaður, sem ekki skortir fé, heldur þvert á móti er hann stóraúðugur. Albert meitlar með eigin hendi skírnar- sáttmála sinn á skírnarfontinn, sem hann gefur föðurlandi sínu og fæðingarsveit. Þessi áletrun Alberts á skírnar- fontinn talar sínu máli og ætti ekki að hvarfla að neinum að misskilja hana og allra síst Kristjáni Eld- járn. J.M. Thiele segir þannig orðrétt Austurbær Laugavegur neöri Skólavöröustígur Hverfisgata 63—120 Grænahlíö Fellsmúli 2—26 (jafna talan) Fellsmúli 5—19 (staka talan) Flókagata 1—51 Bladburðarfólk óskast! Upplýsingar í síma 35408 Mrgtmlrfftftife Uthverfi Síöumúli Drekavogur Karfavogur Kópavogur Lundarbrekka FossvogurI Efstaland Dalaland Ríkisstarfsmenn í BSRB Utankjörstaöa atkvæöa- greiöslan um aöalkjara- samninginn er á skrifstof- unni, Grettisgötu 89, á skrif- stofutíma til föstudagsins 17. september. Yfirkjörstjórn.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.