Morgunblaðið - 06.12.1987, Blaðsíða 53

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 6. DESEMBER 1987
53 .
Markús Örn Antonsson
tel ég mikilvert að eiga siðanefnd
Blaðamannafélagsins að sakir
reynslu hennar og virðingar, sem
hún nýtur hjá öllu fjölmiðlafólki.
SÉRSTÖK
SIÐANEFND RÚV
- segir Kári Jónasson,
fréttastjóri
Á fréttastofu Útvarps er unnið
samkvæmt hefðbundum reglum á
fréttamiðlum. Daglega eru haldnir
fundir þar sem viðfangsefni dagsins
eru rædd og verkefnum úthlutað
til einstakra starfsmanna sem eru
á vakt hveiju sinni. Síðan er unnið
samkvæmt þessum ramma undir
stjóm fréttastjóra, varafréttastjóra
eða vaktstjóra, sem hafa umsjón
með aðalfréttatímum.
Hver fréttamaður vinnur nokkuð
sjálfstætt að verkefnum sínum, og
eins og á öðrum íjölmiðlum ber
hver maður ábyrgð á því efni sem
hann sjálfur semur og hefur sína
heimildarmenn. Síðan kemur til
ábyrgð fréttastjóra og útvarps-
stjóra. Þetta er eins og á blöðunum
hvað varðar ábyrgð blaðamanna og
ritstjóra. Bæði á blöðum og í út-
varpi verða menn að treysta sínum
heimildarmönnum, en stundum
bregðast þeir eins og dæmin sanna.
Fréttamenn Útvarpsins eru í sam-
bandi við tugi heimildarmanna á
degi hverjum vegna fréttaöflunar
og yfirleitt er hægt að treysta þeim.
Ef hinsvegar heimildarmenn bregð-
ast er það sjálfsögð skylda viðkom-
andi íjölmiðils að birta það sem
sannara reynist.
I þvi máli sem hér um ræðir
hafði fréttaritari Útvarps í Osló í
upphafi enga ástæðu til að draga
í efa sannleiksgildi þeirra upplýs-
inga sem hann fékk fyrst frá Dag
Tangen, enda höfðu bæði blöð í
Osló og Norska útvarpið rætt við
hann vegna birtingar gamalla
skjala um samskipti Norðmanna og
Bandaríkjamanna. Þegar svo kom
í ljós að Norðmaðurinn gat ekki
staðfest ummæli sín bar fréttastofa
Útvarps fréttina til baka, jafnframt
því sem birting fréttarinnar var
hörmuð. Þetta var ekki nema sjálf-
sagt því hafa skal það sem sannara
reynist, og ekki úr vegi að nota
þetta tækifæri til að endurtaka það
að fréttastofa Útvarps harmar að
heimildarmaður sem hún treysti
skuli hafa brugðist. Því miður virð-
ist sem fréttamenn þurfi nú orðið
að vera varkárari í umgengni sinni
við heimildarmenn. I þessu sam-
bandi er ekki úr vegi að benda á
baksíðufrétt í Morgunblaðinu 9.
október sem daginn eftir var borin
til baka og hörmuð í sama blaði.
Svo virðist sem heimildarmenn hafi
ekki ætíð þá heildaryfírsýn yfír við-
komandi mál sem nauðsynleg er,
og væri hægt að nefna þó nokkur
dæmi um slíkt úr fréttum síðustu
vikna.
Hér á Útvarpinu er þinglq'örið
útvarpsráð sem fjallar um það sem
á að vera í Útvarpi og Sjónvarpi
og ennfremur fjallar ráðið um efni
sem flutt hefur verið. Öðru hvoru
fjailar ráðið þá um fréttaflutning,
og þá einkum ef því fínnst eitthvað
athugavert. Stundum er leitað eftir
skýringum á einstökum fréttum,
sem ráðið ályktar um, en ekki allt-
af. Útvarpsráð fjallar því ekki um
þessa hluti á faglegan hátt, heldur
fremur samkvæmt tilfínningu ein-
stakra fulltrúa í ráðinu, stjóm-
málaskoðunum eða afstöðu
einstakra fulltrúa til mála hveiju
sinni.
Kári Jónasson
Bókanir ráðsins eru svo yfirleitt
birtar í fjölmiðlum án þess að frétta-
stofum eða viðkomandi fréttamönn-
um gefíst kostur á að koma með
sínar athugasemdir. Þá fjalla blöðin
oft mjög einhliða um fréttir í út-
varpi og sjónvarpi og í þessum
fjölmiðlum eru líka birtar bókanir
útvarpsráðs án þess að sjónarmið
fréttamanna komi fram, gagnstætt
því sem gerist á blöðum, þar sem
ritstjórar eða blaðamenn gera oft
athugasemdir við aðsendar greinar
þar sem verið er að setja út á eitt-
hvað sem birst hefur í blöðunum.
Fréttamenn á útvarpi og sjónvarpi
eru því undir meira eftirliti en
blaðamenn almennt og eiga erfíðara
um vik að verja sinn málastað.
Siðanefnd Blaðamannafélags Is-
lands íjallar um mál sem snerta
félaga í BÍ en aðeins hluti frétta-
manna á Útvarpi og Sjónvarpi er í
því, vegna þess að félagið fer ekki
með samningamál fyrir þá. Frétta-
menn eru í sérstöku stéttarfélagi,
Félagi fréttamanna, sem er innan
BHM, og innan þess er ekki starf-
andi nein siðanefnd fréttamanna.
Siðanefnd BÍ fjallar því aðeins um
fréttamenn á Útvarpi og Sjónvarpi
ef viðkomandi er í BÍ, en fellir ekki
úrskurð gagnvart þeim sem ekki
eru í Blaðamannafélaginu eins og
nýlega kom skýrt fram í úrskurði
nefndarinnar.
í nágrannalöndunum eru víða
starfandi sérstakar nefndir sem
menn geta snúið sér til þegar þeim
fínnst eitthvað athugavert við
vinnubrögð í útvarpi eða sjónvarpi
eða efni sem þar hefur verið flutt.
Slíkár nefndir geta fjallað um allt
efni í útvarpi og sjónvarpi og kanna
þá forsögu málsins, ræða við alla
málsaðila og fella síðan sinn úr-
skurð. E.t.v. ætti að setja á laggim-
ar slíka nefnd hér, þar sem valdsvið
Ingvi Hrafn Jónsson
siðanefndar Bl er ákaflega tak-
markað varðandi efni í Útvarpi og
Sjónvarpi, og umfjöllun útvarpsráðs
um ágreiningsmál byggir ekki á
faglegri umfjöllun, auk þess sem
valdsvið þess nær aðeins til Ríkisút-
varpsins.
ÁKVÖRÐUN
ÚTVARPSSTJÓRA
EÐLILEG
— segir Ingvi Hrafn
Jónsson,
fréttastjóri Sjónvarps
Ríkisútvarpið hefur stöðugt og
öflugt innra eftirlit með fréttaþjón-
ustu sinni, en þrátt fyrir það geta
orðið slys, eins og á öllum öðrum
fjölmiðlum. Þetta vita yfírmenn
Morgunblaðsins vel af eigin reynslu.
Útvarpsráð er þingkjörin yfír-
stjóm Ríkisútvarpsins og tekur
virkan þátt í eftirliti með starfsemi
þess. í þessu tilviki virðist útvarps-
stjóri hafa talið mistökin og hin
hörðu viðbrögð við þeim vega svo
þungt að ástæða væri til að leita
umsagnar óháðs aðila, eins og Siða-
nefndar Blaðamannafélagsins.
Ég tel þá ákvörðun hans sjálf-
sagða og fullkomlega eðlilega.
TEK MÁLIÐ UPP
Á ALÞINGI
— segirSverrir
Hermannsson,
fyrrverandi
menntamálaráðherra
Það er að mínum dómi ekkert
álitamál hver ábyrgð ber þegar
slíkar fréttir birtast í útvarpi. Það
er yfírstjóm Útvarpsins. Það er
útvarpsstjóri og útvárpsráð.
Það að vísa þessu máli út fýrir
veggi Útvarpsins tekur engu tali.
Sverrir Hermannsson
Af þeim sökum meðal annars hefi
ég ákveðið að biðja um utandag-
skrámmræðu, eftir næstu helgi, um
þetta mál. Og þar ætla ég að fara
fram á skýrslu af hálfu mennta-
málaráðherra, æðsta yfírmanns
Ríkisútvarpsins, um þetta rhal;
rækilega úttekt á öllu málinu, og
svör við þeim spumingum sem
vaknað hafa í þessu sambandi,
meðal annars þeirrar sem þið Morg-
unblaðsmenn berið hér fram.
SAMANFARI
ÁBYRGÐ OG
ÁKVÖRÐUNARVALD
— segir Hrafn Gunnlaugs-
son, dagskrárstjóri
Ég vil ekkert segja um mína sam-
starfsmenn við einstakar og ólíkar
deildir Ríkisútvarpsins; hvemig
stjómskipulagi þeirra deilda er ná-
kvæmlega háttað. Hvað sjálfan mig
snertir lít ég svo á að ég beri alfar-
ið ábyrgð á þeim þáttum sem gerðir
em á vegum innlendrar dagskrár-
gerðardeildar.
Komi upp vafaatriði, ágreinings-
mál eða verði slys er öðmm fremur
Hrafn Gunnlaugsson.
við mig að fást eða sakast, en ekki
einstaka þáttagerðarmenn. Ég er
reiðubúinn að axla þá ábyrgð. En
um leið geri ég þá kröfu að fá að
ákveða þykktina á ísnum, sem ég
á að ganga á. Ég nefni sem dæmi
þegar duglegur starfsmaður hér var
orðinn svo duglegur að hann gerð-
ist dagskrárstjóri, og rauk svo með
það í dagblöð, að hann hefí verið
beittur ofriki þegar hann var beðinn
um að halda sig innan síns starfs-
ramma. Það framtak stangaðist á
við það meginatriði, að dagskrár-
stjóri ber ábyrgð á þætti, hver svo
sem vinnur hann.
Ég hef eiginlega ekki meira um
þetta að segja, hvað sjálfan mig
áhrærir. Ég kæri mig ekki um að
hafa skoðanir á því, hvemig deildar- •
stjórar í öðmm deildum þessarar
stofnunar haga vinnubrögðum
sínum. Þegar útvarpsstjóri tekur
ákvörðun af þvi tagi, sem hér er
spurt um, hlýtur hann að gera það
út frá meginreglum, sem gilda á
hveijum tíma. Ég tel það hinsvegar
ekki til bóta að ijúka með hvert
deilumál innan þessarar stofnunar
í aðra fjölmiðla. Þá verða fjaðrimar
fljótar að breytast í hænur.
AÐ LOKUM
FÆRÐ ÞÚ 1
fl| flflHB
VIÐ SEGJUM BLESS OG
GÓÐA FERÐ FYRIR
50 KRÓNUR
Ungmennafélag Hveragerðis og ölfus
Pantanir f síma 99-4220