Morgunblaðið - 27.05.1989, Blaðsíða 43

MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 27. MAÍ 1989
43
Kristín Sigurðar-
dóttir — Kveðjuorð
einnig í Stokkhólmi um nokkurt
skeið.
Ólafur var læknir á Landspítal-
anum 1936—41 en 1942 gerðist
hann yfirlæknir við Sjúkrahús
Siglufjarðar og var það þar til hann
lét af starfi yfirlæknis vegna aldurs
1976. Hann stundaði áfram lækn-
ingastofu sína á Siglufirði allt til
síðustu áramóta.
Ólafur var farsæll og mikilhæfur
læknir. Hafði hann enda aflað sér
haldgóðrar menntunar og á Sjúkra-
húsinu á Siglufirði framkvæmdi
hann með góðum árangri vanda-
sama og flókna uppskurði, og fyrstu
árin við aðstæður sem þeim læknum
sem nú eru ungir þættu fábreyttar.
Um 1960 réðust Siglfirðingar í
byggingu nýs og fullkomins sjúkra-
húss. Ólafur var formaður bygging-
amefndar ásamt Bjama Jóhannes-
syni bæjarfulltrúa. Mæddu fram-
kvæmdir mjög á Ólafi og lagði hann
sig mjög fram um skipulagningu
og undirbúning. Sannaðist þá
hveiju hann fékk áorkað við útrétt-
ingar og verkiegar framkvæmdir.
Bygging sjúkrahússins tókst með
miklum ágætum og sýndi að mjög
mikil framsýni hefur verið með í
för af þvi að ennþá, að 30 ámm
liðnum, gegnir Sjúkrahúsið hlut-
verki sínu með ágætum. Siglfirðing-
ar hafa sýnt sjúkrahúsmálum sér-
stakan áhuga og á Siglufirði hefur
starfað um langan aldur kvenfélag
sem kennir sig við Sjúkrahúsið og
hefur safnað fé og gefið því tæki
og búnað.
Ólafur lagði alla stund mikið
kapp á að fylgjast með nýjungum
í greiii sinni, þrátt fyrir að hann
gegndi lengst af mjög erilsömu
starfi sem yfirlæknir á Sjúkrahús-
inu og stundum sem héraðslæknir
líka, því í nokkur ár var hann eini
læknirinn á Siglufírði.
Allmörg ár hans á Siglufirði voru
þar mikil umsvif og margfaldaðist
íbúatalan á sfldartímanum. Þá fékk
Ólafur varla svefnfrið nokkra nótt
vikum saman vegna útkalla.
Ólafur var mikill stjómandi.
Hann stjómaði ekki með fyrirgangi
eða hávaða heldur gerði fólk eins
og af sjálfu sér það sem hann ætlað-
ist til og þeim, sem með honum
störfuðu eða umgengust hann,
lærðist að meta yfirvegaða dóm-
greind hans og hlíttu hans ráðum.
Siglfirðingar sýndu Ólafi þakk-
læti sitt og virðingu er þeir kusu
hann heiðursboigara Siglufjarðar.
Ólafur var vitur maður og góð-
gjam og varði lífi sínu til þess að
verða öðrum að liði.
Ólafur hafði mikið skap en
stjómaði því. Hann rasaði ekki um
ráð fram og hugsaði sinn gang
áður en hann tók ákvarðanir en
þegar hann hafði ákveðið eitthvað
breytti hann því ógjaman og þótti
miður ef ráð hans náðu ekki fram
að ganga.
Olafur var ákaflega hlýr í við-
móti og háttvís, bæði við þá er leit-
uðu liðsinnis hans sjúkir og sama
gilti um aðra samferðamenn er
hann átti skipti við. Hann taldi enda
að læknisstarf væri öðmm þræði
sálusorgun og umhyggja fyrir and-
legri líðan jafnframt því sem reynt
væri að bæta hin líkamlegu mein.
Þegar Ólafur var við framhalds-
nám í Bergen kynntist hann ungum
hjúkmnamema, Kristine Glatved-
Prahl, og giftu þau sig 26. júní
1935. Það varð þeim báðum mikið
gæfuspor og síðan hafa þau átt
góða samleið. Kristine er elskuleg
kona, umhyggjusöm, hlý og góðvilj-
uð. Foreldrar Kristine vom Martha,
fædd Nordhagan, dóttir Jóhanns
Nordhagan en hann var kunnur
málari og grafíklistamaður í Ósló,
brautryðjandi í þeirri list. Móður-
bræður Kristine vom m.a. Rolf,
kunnur grasafræðiprófessor við
Háskólann í Ósló, og Olav, arkitekt
í Þrándheimi, en hann stjómaði um
langan aldur endurbyggingu Niðar-
óssdómkirkju og hlaut leg fyrir
aðaldymm kirkjunnar. Faðir Krist-
ine var Hákon Glatved-Prahl, bóndi
og verksmiðjueigandi í Alversund,
skammt norðan við Bergen. Ráku
þau hjón kexverksmiðju ásamt bú-
skap.
Foreldrar Kristine vom dugnað-
ar- og merkisfólk. Faðir hennar
hvers manns hugljúfi en móðir
hennar mikil forystukona í margvís-
legum félagsmálum og stjómmál-
um, sat m.a. sem varamaður á Stór-
þinginu norska um skeið.
Kristine er elst 5 systkina er upp
komust og em á lífi. Hin em Nanna
Ebbing læknisfrú, blaðamaður og
stjómmálamaður á Voss, Maria
Weltsin, húsfreyja í Bergen,
Wencke Holm, húsfreyja í Bergen,
og Hákon GÍatved-Prahl, banka-
stjóri og bóndi í Alversund.
Kristine og Ólafur fluttust til
íslands, eins og áður sagði, 1936.
Þeim varð tveggja bama auðið,
Helgu húsfreyju á Höllustöðum,
hún lést í fyrra, og Hákonar, for-
stjóra Rannsóknastofnunar bygg-
ingariðnaðarins. Kona Hákonar er
Sigríður Ragna Sigurðardóttir.
Bamaböm em sex og dótturdóttur-
synir tveir.
Fólki sinu öllu var Ólafur mjög
umhyggjusamur og góður. Hann
var ákaflega trygglyndur og heima-
kær og gaf sig lítið að félagsmálum
eða öðmm störfum en þeim sem
tengdust fagi hans. Þó var hann
mikill félagi afkomenda sinna er
hann var þeim samvista.
Gestrisni mikil ríkti ætíð á heim-
ili þeirra Ólafs og Kristínar og höfðu
þau bæði mikið yndi af að fagna
gestum. Þau áttu fallegt og hlýlegt
heimili þar sem gott var að koma,
bæði skyldum og vandalausum.
Á Siglufirði festu þau mjög sterk-
ar rætur og á efri ámm gat Ólafur
ekki hugsað sér að flytjast þaðan.
Undirritaður átti því láni að
fagna að eiga dóttur þessara ágætu
hjóna. Þau tóku mér vel er ég kom
þar í fyrsta sinn og ætíð síðan.
Samgangur var alltaf mikill milli
heimila okkar og heimsóknir
ánægjulegar. Ólafur átti sitt enda-
dægur í okkar húsum á Höllustöð-
um. Hann fékk hægt og gott and-
lát í návist fólks sem þótti vænt
um hann og honum þótti vænt um.
Við ijölskyldur hans eigum að
sjá á bak mikilhæfum, vitmm og
góðum manni. í hugum okkar er
mikil eftirsjá en jafnframt þakklæti
því að dýrmætt var að hafa orðið
honum samferða og að hafa átt
hann að.
Páll Pétursson
Kveðja frá Sjúkra-
húsi Siglufjarðar
Ólafur Þ. Þorsteinsson fyrrver-
andi yfirlæknir lést sunnudaginn
21. maí. Siglfirðingar kveðja í dag
einn merkasta borgara sinn. Ólafur
varð cand. med. frá Háskóla íslands
1932. Síðar starfaði hann við
sjúkrahús erlendis í Noregi og Aust-
urríki. Erlendis aflaði Ólafur sér
víðtækrar þekkingar í læknisfræði,
ekki aðeíns í séigrein sinni, hand-
lækningum, heldur einnig í fæðing-
arhjálp, röntgentækni og á fleiri
sviðum. í ársbyijun 1942 verður
hann sjúkrahúslæknir hér á Siglu-
firði. Hvað það er, sem veldur því
að læknir velur sér fremur lítinn
einangraðan stað sem Sigluflörður
var, er erfitt að svara. Hann hefur
ekki farið neitt í grafgötur um það
að hér gat hann ekki treyst á neinn
annan en sjálfan sig. Ef til vill var
það það sem réð valinu. Þetta lýsir
skapgerð Ólafs að ganga óttalaus
til verka og takast á við hlutina
einn og óstuddur nema af sinni
elskulegu eiginkonu. Ólafur var
yfirlæknir fram til 1. sept. 1976 eða
í tæp 35 ár. Á þessum árum var
hann ekki aðeins yfirlæknir í eril-
sömu starfi, heldur einnig formaður
byggingamefndar nýs sjúkrahúss
sem tekið var í notkun í desember
1966. Við vígslu þess húss hélt
Ólafur ræðu þar sem hann flutti
öllum þeim þakkir sem að fram-
gangi málsins höfðu staðið, en
óhætt er að fullyrða að hann var
sá sem mestan heiðurinn átti. Ekki
verður Ólafs minnst nema getið sé
einnig hans elskulegu eiginkonu,
Kristine. Oftar en hitt var þeirra
beggja getið er um annað var rætt,
svo samrýnd vom þau í augum
ukkar Siglfirðinga. Stjórn Sjúkra-
húss Siglufjarðar þakkar hið fóm-
fúsa og óeigingjarna starf sem Ólaf-
ur innti af hendi hér í áratugi. Að
lokum vottum við Kristine og öðmm
aðstandendum okkar dýpstu sam-
úð.
Stjórn Sjúkrahúss
Siglufjarðar,
Sigurður Fanndal
Fædd 31. desember 1928
19. maí 1989
Já, svona er lífstilveran. Enginn
ræður sínu skapadægri, eitt augna-
blik milli gleði og sorgar. Við heils-
uðumst og kvöddumst í 36 ára af-
mæli sonar hennar, Helga Þorgils,
og tengdadóttur hennar, Margrétar
Lísu, þann 7. mars sl. Sjálfsagt
hefur engan gmnað, sem þar mætti
til að eiga gleðistund með bömum
okkar, bamabömum og vinum, að
svo stutt yrði til kveðjustundar hins
jarðneska lífs Kristínar Sigurðar-
dóttur Lýðssonar, sem fædd var að
Selsundi á Rangárvöllum og ólst
upp á Rangárvöllum til fermingar-
aldurs. Kristín varð gagnfræðingur
frá Ingimarsskóla í Reykjavík og
stundaði framhaldsnám í lýðhá-
skóla í Danmorku 1948.
Kristín giftist Friðjóni Þórðarsyni
fyrmrn sýslumanni, ráðherra og nú
alþingismanni þann 28. október
1950, landsþekktum heiðursmanni.
Böm þeirra em: Sigurður Rúnar
fæddur 5.6. 1950, mjólkurbússtjóri
í Búðardal, kona hans er Guðborg
Tryggvadóttir, þau eiga 3 börn.
Þórður fæddur 2.1. 1952, þjóð-
hagsstofustjóri, kona hans er Þrúð-
ur Guðrún Haraldsdóttir og eiga
þau þijú börn. Helgi Þorgils fæddur
7.3. 1953, myndlistarmaður og
kennari, kona hans Margrét Lísa
Steingrímsdóttir, þeirra böm em
tvö, Lýður Ámi Friðjónsson fæddur
24.3. 1956, framkvæmdastjóri,
kona hans Ásta Pétursdóttir, þeirra
böm era 3, og loks Steinunn Kristín
sem er flugfreyja. Það er huggun
harmi gegn, kæri vinur Friðjón, að
líta uppskem ykkar elskulegu
hjóna, og furðu sætir að faðir þinn
lést sama dag á sama klukkutíma
fyrir 22 áram. Vegir drottins era
órannsakanlegir — það er skarð
fyrir skildi við óvæntan missi frá-
bærrar eiginkonu og móður barna
sinna og allra bama. Ég bið Guð
að styrkja þig, bömin ykkar,
tengdaböm og alla sem eiga um
sárt að binda við fráhvarf þinnar
stórbrotnu eiginkonu. Að endingu
Iæt ég fylgja bæn sem hún sáði í
litla bamssál bamabarns okkar
Fædd 3. mars 1910
Dáin 20. maí 1989
Sveitungi minn, frá fyrri tíð,
Ásthildur Guðmundsdóttir, lést í
Stykkishólmi þann 20. maí sl.
Ásthildur fæddist að Mýrdal í
Kolbeinsstaðahreppi. Hún ólst síðan
upp í Haukatungu í sömu sveit og
þess vegna var hún sveitungi minn
þar til hún giftist Alfons Kristjáns-
syni frá Ólafsvík árið 1935. Þess
utan var stutt á milli bæja okkar
og samgangur mikill.
Ég man það glöggt, sem strákl-
ingur, að rætt var um hve dugleg
og glæsileg Ásthildur væri. Örlög
sín veit enginn fyrir, sem betur fer.
Sumarið 1935 kemur ungur maður
úr Ólafsvík sem kaupamaður að
Haukatungu. Þau Ásthildur og Alf-
ons felldu hugi sama og giftust þá
um haustið, svo sem áður segir.
Þá missti sveitin okkar þessa ungu
konu til Ólafsvíkur. Þó er mér nær
að halda að hún hafi í reynd talið
sig vera Kolhrepping, en Ólafsvík-
ingar munu hafa tekið vel á móti
Ásthildi, enda hennar lífshlaup
bundið við þann stað alla tíð, eftir
að hún fluttist þangað.
Þau Ásthildur og Alfons eignuð-
ust sjö börn, sem öll sveija sig í
ættir foreldranna sökum dugnaðar
og mannkosta. Þau em: Guðmund-
ur, kvæntur Matthildi Kristjáns-
dóttur, Ingveldur, gift Sólbjarti Júl-
Amar.
Nú legg ég augun aftur,
ó Guð, þinn náðarkraftur
mín veri vöm í nótt.
Æ, virst mig að þér taka,
mér yflr láttu vaka
þinn engil, svo ég sofi rótt.
(Sveinbj. Egilsson)
Blessuð sé minning Kristínar Sig-
urðardóttur.
Steingrímur Nikulásson,
Þórufelli 20.
Kveðja firá Sjálfstæðiskvennafé-
lagi Snæfellsness- og Hnappa-
dalssýslu og Sjálfstæðisfélaginu
Skildi, Stykkishólmi.
Kom, huggari, mig hugga þú,
kom hönd, og bind um sárin,
kom, dögg, og svala sálu nú,
kom, sól og þerra tárin,
kom, hjartans heilsulind,
kom, heilög fyrirmynd,
kom, Ijós og lýstu mér,
kom, líf, er ævi þver,
kom, eilífð, bak við árin.
(V. Briem)
Á þessu kalda vori að liðnum
erfiðum vetri hefur dauðinn kvatt
dyra hjá vinum okkar. Öll eigum
við erfitt með að skilja þau rök til-
vemnnar, sem liggja þar að baki.
Það eina sem við vitum er sá kaldi
vemleiki er við blasir. En við eigum
eftir minningar, ljúfar og hlýjar,
og vonina um betri heim þar sem
ástvinir mætast í fyllingu tfmans.
Nú er við kveðjum Kristínu Sig-
urðardóttur, er andaðist í Lundún-
um að morgni 19. maí, eftir stutt
en erfitt veikindastríð, er okkur
efst í huga virðing og þökk.
Kristín var eiginkona Friðjóns
Þórðarsonar, alþingismanns okkar
Snæfellinga. Það er eflaust ekki
létt verk að vera eiginkona stjóm-
málamanns. En Kristín stóð sem
klettur við hlið manns síns, studdi
hann og styrkti á alla lund. Hún
unni sjálfstæðisstefnunni og vann
ótrauð að framgangi hennar.
Við sjálfstæðismenn hér á Vest-
urlandi höfum notið krafta þeirra
hjóna mörg undanfarin ár. Kristín
átti sæti í stjóm Sjálfstæðiskvenna-
íussyni, Kristján, kvæntur Jóhönnu
Elíasdóttur, Randver, kvæntur
Ingibjörgu Hauksdóttur, Svava, gift
Finni Gærdbo, Sigríður, gift
Trausta Guðjónssyni, og Aldís, gift
James Snowdon.
Allir geta væntanlega sagt sér
sjálfir hversu mikið starf það er,
að ala upp svo stóran bamahóp á
kreppuárunum í litlu sjávarplássi
með takmarkaða atvinnumögu-
leika. Hér við bættust svo margra
ára veikindi húsbóndans, þar sem
hann var oft langtímum saman á
sjúkrahúsum.
Alfons andaðist í ágúst 1961, en
Ásthildur þekkti ekki það hugtak
að gefast upp. Hún vann hveija þá
vinnu, sem til féll. Auk þess vann
hún náttúrlega öll sín hússtörf, sem
á þeim ámm, sem börn hennar vom
að alast upp, vom vissulega ólík
því, sem við þekkjum nú á dögum
og miklu erfiðari.
Ásthildur var mjög félagslynd
kona. Þrátt fyrir mikla vinnu gaf
hún sér tíma til að taka virkan þátt
i ýmsum félagasamtökum, svo sem
Verkalýðsfélaginu á staðnum,
kvenfélaginu og Slysavamafélag-
inu, sem hún bar sérstaka um-
hyggju fyrir. Auk þess vann hún
ágætt starf fyrir Álþýðuflokkinn,
þegar á þurfti að halda. Það þekkti
ég mæta vel.
Mér hefur stundum fundist í
þjóðmálaumræðu nú á tímum, að
Minning:
*
Asthildur Guðmunds-
dóttir, Ólafsvík
félags Snæfellsness- og Hnappa-
dalssýslu og gegndi í mörg ár trún-
aðarstörfum fyrir það félag.
Öll framkoma hennar einkennd-
ist af látleysi og hógværð. Þó var
reisn hennar sú, að eftir henni var
tekið hvar sem hún fór. Til þeirra
hjóna var gott að leita, vinátta
þeirra var falslaus og látin í té af
örlæti og hlýju.
Það em okkur Vestlendingum
ógleymanlegar stundir er við áttum
á heimili þeirra hjóna á Rauðalæk.
Þar var tekið á móti gestum með
brosi á vör, velvild og myndarskap.
Kristín unni niðjum sínum, gladd-
ist yfir velgengni þeirra, studdi þau
og hvatti óspart til dáða.
Að leiðarlokum er okkur í Sjálf-
stæðiskvennafélagi Snæfellsnes- og
Hnappadalssýslu og Sjálfstæðis-
félaginu Skildi í Stykkishólmi efst
í huga þakklæti til Kristínar fyrir
hennar fómfúsu störf.
Orð em fátækleg og lýsa aldrei
þeim tilfinningum er bærast í bijósti
okkar. En með orðum verður að
kveðjast.
Far þú í friði,
friður Guðs þig blessi,
hafðu þökk fyrir allt og allt
(V. Briem)
Kæri Friðjón, við sendum þér,
bömum ykkar og öðm venslafólki
innilegar samúðarkveðjur við frá-
fall Kristínar. Við hefðum kosið
fleiri og lengri samvemstundir.
Megi hækkandi sól og minningin
um ástríka konu vera ykkur leiðar-
ljós á komandi tímum.
Kristín Bjömsdóttir
Eygló Bjamadóttir
ekki gæti nægjanlegrar viðurkenn-
ingar hjá yngra fólki, gagnvart
þeim, sem byggðu undirstöður vel-
ferðarþjóðfélags okkar á fyrri hluta
þessarar aldar. Þetta var hinn þögli
hluti dujgnaðarfólks, eins og Ást-
hildur. A sama tíma byggði þjóðin
upp stórstígar framfarir, sem nú á
tímum þykja öldungis sjálfsagðar.
Mér finnst ungt fólk nú á dögum
eigi oftar að minnast þessara af-
reka.
Það liðu rúm 20 ár frá því að
Ásthildur fór úr sveitinni okkar, þar
til ég hitti hana næst á heimili henn-
ar í Ólafsvík. Hún tók á móti mér
með þeirri vinsemd og hlýju, sem
henni var svo eiginleg. Eftir það
kom ég oftast við hjá henni á ferð-
um minum um Snæfellsnes. Ég
minnist Ásthildar sem einstaklega
ljúfrar og hjartahlýrrar konu.
Við Hrefna sendum börnum
hennar, tengdabörnum og öðmm
aðstandendum innilegar samúðar-
kveðjur.
Pétur Pétursson