Morgunblaðið - 15.05.1990, Blaðsíða 1

64 SIÐUR B
STOFNAÐ 1913
108. tbl. 78. árg.
ÞRIÐJUDAGUR 15. MAÍ 1990
Prentsmiðja Morgunblaðsins
Eistland og Lettland:
Gorbatsjov vísar
sjálfstæði á bug
Moskvu. Daily Telegraph.
MIKHAÍL Gorbatsjov, forseti Sovétríkjanna, fordæmdi í gær sjálf;
stæðisyfirlýsingar Lettlands og Eistlands og lýsti þær ómerkar. í
tveimur tilskipunum frá forsetanum, sem lesnar voru í aðalfréttatíma
sovéska sjónvarpsins í gærkvöldi, sagði að bæði lýðveldin hefðu virt
stjórnarskrána að vettugi og brotið nýsett lög um úrsögn lýðvelda
úr Sovétríkjunum.
Þetta eru fyrstu opinberu við-
brögð Gorbatsjovs við sjálfstæðis-
yfirlýsingu Lettlands 4. maí síðast-
liðinn. Forsetinn hafði áður gagn-
rýnt harkalega sjálfstæðisyfirlýs-
ingu Eistlendinga. Um helgina hitt-
ust forsetar Eystrasaltsríkjanna
landsins hvettu til verkfalla málstað
sínum til stuðnings. Þyrla var notuð
til að dreifa flugritum um borgina
líkt og gerðist í Litháen skömmu
eftir sjálfstæðisyfirlýsinguna 11.
mars síðastliðinn. Á annað hundrað
hermenn efndu einnig til mótmæla
fyrir utan þinghúsið í borginni. og
kröfðust þess að sjálfstæðisyfirlýs-
ing landsins yrði afturkölluð.
Sjá „Skora á Gorbatsjov .á
bls. 27.
þriggja og samþykktu að endur-
vekja Eystrasaltsráðið svokallaða
og snúa þannig bökum saman í
baráttunni fyrir sjálfstæði.
Þær fréttir bárust frá Riga, höf-
uðborg Lettlands, í gær að samtök
Rússa sem leeeiast eem siálfstæði
Nokkur hundruð stúdenta við Moskvuháskóla efndu til mótmæla á háskólalóðinni á sunnudag til þess að
sýna samstöðu með lýðræðisbaráttu kínverskra námsmanna. Meðal uppátækja hjá stúdentunum var að
brenna bækur eftir Lenfn.
EB ráðleggur
Austur-Evrópu:
Markaðskerfi
í einu vetfangi
Brussel. Reuter.
Framkvæmdastjórn Evrópu-
bandalagsins (EB) geftir Austur-
Evrópuríkjum einfalt ráð til að
rétta efnahag sinn við: Taka upp
markaðskerfi án tafar.
Það var Henning Christophersen
sem fer með fjármál innan fram-
kvæmdastjórnar EB sem kynnti
skýrslu EB um efnahagsmál í
Austur-Evrópu í Brussel í gær.
Skýrslan var unnin til þess að auð-
velda EB að setja skilyrði fyrir efna-
hagsaðstoð. Christophersen spáði
samdrátti í þessum löndum í fyrstu
og auknu atvinnuleysi. Undir lok
aldarinnar gæti hagvöxtur hins
vegar verið kominn upp í 5-6% á
ári sem þýddi að löndin væru þá
fyrst tilbúin til að ganga í EB.
Sjá ennfremur „Ríkisfyrirtæki
verði seld . .“ á bls. 27.
Brenna Lenín
Reuter
Kosningar í Yestur-Þýskalandi valda stefiiubreytingu hjá Helmut Rohl:
*
Utilokar ekki sameiginlegar
þingkosningar um áramótin
Bonn. dpa.
HELMUT Kohl, kanslari Vestur-Þýskalands, lét í það skína í gær
að hann legðist ekki lengur gegn því að tilhögun næstu þingkosninga
í Vestur-Þýskalandi yrði breytt á þann veg að þær næðu líka til
Austur-Þýskalands. Talið er að úrslit í tvennum ríkiskosningum í
Vestur-Þýskalandi á sunnudag þar sem ilokkur kanslarans, kristileg-
ir demókratar, beið ósigur, hafi valdið þar nokkru um. Ljóst virðist
að fylgi flokksins hafi heldur dvínað í Vestur-Þýskalandi öfugt við
Austur-Þýskaland þar sem kristilegir demókratar eru langstærsti
flokkurinn. Kosningar í sameinuðu Þýskalandi yrðu flokknum því
liappadrýgri en kosningar sem einskorðuðust við Vestur-Þýskaland.
Kohl sagði í gær að hann hefði
ekki fallið frá þeirri ákvörðun að
halda þingkosningar í Vestur-
Þýskalandi 2. desember næstkom-
andi. Hins vegar þyrfti að athuga
þann möguleika að tengja þær
kosningum í Austur-Þýskalandi.
Forystumenn jafnaðarmanna og
græningja brugðust ókvæða við
þessari yfirlýsingu Kohls í gær og
sögðu enga nauðsyn að flýta sam-
eiginlegum þingkosningum í Þýska-
landi. Fijálsir demókratar, sam-
starfsflokkur kristilegra demó-
krata, hafa sótt það fast undanfar-
ið að næstu þingkosningar verði
sameiginlegar. Slíkar kosningar
yrði líklega að halda í síðasta lagi
13. janúar 1991 en þá eru liðin íjög-
ur ár frá síðustu þingkosningum í
Vestur-Þýskalandi. Hins vegar eru
nú ekki nema tæpir tveir mánuðir
síðan kosið var til þings í Austur-
Þýskalandi.
Kohl sagði í gær að úrslitin í
kosningum í Nordrhein-Westfalen
og Neðra-Saxlandi á sunnudag
hefðu verið mikið áfall fyrir flokk
sinn. Hann sagðist þó treysta jafn-
jafnaðarmanna, sagði í gær að
flokkurinn hygðist ekki nota hina
nýju aðstöðu til að teija fyrir sam-
einingu heldur tryggja að félagsleg
réttindi kjósenda yrðu ekki fyrir
borð borin.
Sjá „Jafnaðarmenn ná..“ á
bls. 24.
Reuter
Norbert Bliim, oddviti kristilegra
demókrata í Neðra-Saxlandi, og
eiginkona hans, Marita, greiða
atkvæði í kosningunum á sunnu-
dag.
aðarmönnum sem náð hafa meiri-
hluta í Sambandsráðinu f Bonn til
að sýna ábyrgðartilfinningu. Anke
Fuchs, framkvæmdastjóri flokks
Vanhelgun gyðingagrafreita mótmælt:
Mitterrand til liðs
við mótmælafólkið
París. Daily Telcgraph.
FRANCOIS Mitterrand Frakklandsforseti slóst í gær í hóp uin
200.000 manna sem mótmæltu á götum Parísar vanhelgun graf-
reita gyðinga í borginni Carpentras í Suður-Frakklandi.
Mitterrand birtist fyrirvara-
laust og tók sér stöðu í miðju
mannhafinu á Lýðveldistorginu
og gekk með mótmælafólkinu
þriggja kílómetra leið til Bastillu-
torgsins. Er það í fyrsta skipti frá
stríðslokum sem Frakklandsfor-
seti tekur þátt í mótmælum af
þessu tagi. Michel Rocard forsæt-
isráðherra sagði atburðina í Car-
pentras sl. fimmtudag fylla hvern
skynsaman mann viðbjóði. Lagði
hann leggja áherslu á, að þótt
geðveikir glæpamenn fyndust
meðal allra þjóða væri þorri
frönsku þjóðarinnar laus við kyn-
þáttafördóma og gyðingahatur.
Fjórar franskar sjónvarps-
stöðvar breyttu dagskrá sinni og
sýndu bejnt frá mótmæla-
göngunni. Áberandi voru áróðurs-
spjöld gegn frönskum nýnasistum
og þjóðernissinnum sem ekki tóku
þátt í mótmælunum. Einnig brúð-
ur af leiðtoga þjóðernissinna,
Jean-Marie Le Pen, sem gyðingar
saka um að bera ábyrgð á ódæðis-
verkunum í Carpentras.
Á sunnudagskvöld máluðu
ódæðismenn rauða hakakrossa á
sex leiði í gyðingagrafreit í’
Clichy-sous-Bois skammt utan við
París og alls kyns óhróður á 26
önnur leiði.
Þá var gyðingagrafreitur í
Lundi í Svíþjóð, þar sem varðveitt-
ar eru leifar fórnarlamba sem létu
lífið í útrýmingarbúðum nasista,
vanhelgaður um helgina. Þar var
legsteinum velt um koll og ýms
skemmdarverk unnin. Illvirkjarnir
skemmdu einnig grafir annarra
en gyðinga.
Næsti áratugur:
Mannkyni
ljölgar um
milljarð
London. Reuter.
Jarðarbúum mun fjölga
um einn milljarð á næsta
áratug segir í skýrslu á veg-
um mannfjöldastofnunar
Sameinuðu þjóðanna sem
kynnt var í Lundúnum í gær.
Þar er því haldið fram að svo
mikil Qölgun sé meiri en
nokkurn hafi órað fyrir og
kunni hún að hafa mjög al-
varlega afleiðingar fyrir um-
hverfí mannsins.
íbúar jarðar eru 5,3 milljarð-
ar nú og mun þeim fjölga um
90-100 milljónir á ári fram að
aldamótum. 90% fjölgunarinn;
ar verður í þriðja heiminum. í
skýrslu mannfjöldastofnunar-
innar segir að þetta feli í sér
að fátækum, ólæsum, van-
nærðum og heimilislausum
fjölgi og leiði það til stóraukins
álags á umhverfi mannsins.