Morgunblaðið - 15.05.1990, Blaðsíða 14

14
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 15. MAI 1990
Míklir mögjileikar, þrátt
fyrir tímabundna erfiðleika
Skuldir Vestmannaeyjabæjar og stofnana
eftir Sigurð Jónsson
Oft er það sagt, að stjórnmála-
menn hagræði sannleikanum æði
mikið sér í hag. Eflaust er eitthvað
til í þeim fullyrðingum. Sem betur
fer er þó sjaldgæft að menn neiti
gjörsamlega að viðurkenna stað-
reyndir og viljandi fullyrði að svart
sé hvítt.
Því miður hefur þetta verið að
gerast í stórum stíl hér í Eyjum
undanfarna daga. Fulltrúar vinstri
meirihlutans í bæjarstjórn hika ekki
við að halda því fram opinberlega
að fjárhagsstaða bæjarins sé mjög
góð um þesar mundir.
Svo langt gengur þessi fölsun
vinstri manna, að því er lýst yfir
við alþjóð í sjónvarpsþætti á Stöð
2 fyrir nokkru af forystumönnum
meirihlutans í Vestmannaeyjum, að
fjármál standi með miklum blóma
og fjárhagsstaðan sé góð. Þetta er
alrangt og nauðsynlegt að leiðrétta
á þessum vettvangi fyrst vinstri
menn kjósa að taka umræðuna á
landsvísu.
Heildarskuldir
1,3 milljarðar
Heildarskuldir Vestmannaeyja-
bæjar og stofnana hans námu um
síðustu áramót 1,3 milljörðum
króna. Allir sem vilja, sjá að fyrir
tæplega 5.000 manna sveitarfélag
eru þetta miklar og háar skuldir.
Staða bæjarsjóðs er þó sýnilega
verst. Á síðasta ári hækkuðu skuld-
ir um 165 milljónir. Þetta þýðir
með öðrum orðum að skuldir bæjar-
sjóðs hækkuðu um 500 þúsund
krónur hvern einasta dag ársins í
fyrra. Veltufjárhlutfall var í árslok
1985 1,04, en nauðsynlegt er talið
að þetta hlutfall fari ekki undir 1,0.
Um síðustu áramót var þetta hlut-
fall komið niður í 0,79.
Afleiðingin af meirihlutatíð
vinstri flokkanna liggur þannig ljós
fyrir. Greiðslugeta bæjarins hefur
versnað mjög undanfarna mánuði
og lausaskuldir hlaðast upp.
Á kjörtímabilinu hefur reksturinn
þanist út, þannig að nánast er ekk-
ert eftir til framkvæmda.
Á síðasta ári gerði meirihlutinn
ráð fyrir að eiga 110 milljónir í
rekstrarafgang en staðreyndin varð
4 milljónir.
Við framlagningu fjárhagsáætl-
ana á þessu kjörtímabili höfum við
sjálfstæðismenn varað meirihlutann
við að samþykkja slíkar áætlanir.
Þær væru óraunhæfar og fengju
ekki staðist. Það hefur nú komið
greinilega í ljós. Afleiðingin liggur
líka fyrir. Gífurleg skuldasöfnun og
erfið staða bæjarsjóðs.
Forystumenn vinstri flokkanna
reyna nú af öllum mætti að draga
upp þá mynd að draga verði úr
framkvæmdum vegna mistaka í
staðgreiðslu.
Á síðasta ári fékk bæjarsjóður
ofgreidda 21 milljón, þannig að
endurskoða verður fjárhagsáætlun
fyrir árið í ár. Auðvitað ræður þetta
ekki neinum úrslitum. Það er full-
komlegá rétt sem Sigurður Einars-
son, bæjarfulltrúi, skrifaði í Fréttir
10. apríl sl. en þar segir hann: „Þeg-
ar skuldir bæjarins eru orðnar 1300
millj. skiptir 21 millj. til eða frá
ekki öllu í því sambandi."
Það er slæmt að svona skuli kom-
ið, því staðan hefði átt að vera
bæjarsjóði hagstæð. Full atvinna
hefur verið og tekjur fólks yfir
landsmeðaltali. Staðgreiðslan hefur
skilað auknum tekjum. Og síðast
en ekki síst hefur bærinn ekki þurft
að hafa afskipti af atvinnulífinu hér
á sama máta og í mörgum sveitarfé-
lögum. Hér þekkjast ekki bæjar-
ábyrgðir til atvinnufyrirtækja.
Því hefur Alþýðubandalagið boð-
að, að það vilji taka þann þátt upp
með ófyrirsjáanlegum afleiðingum
fyrir sveitarfélagið.
Verkefiiin bíða
Ástæðurnar fyrir slæmri stöðu
bæjarsjóðs eru margar. Reksturinn
hefur þanist út, eins og gerist alltaf
þegar vinstri menn ráða. Skipulags-
og eftirlitsleysi hefur einkennt flest-
ar framkvæmdir. Af þeirri ástæðu
hafa framkvæmdir oft á tíðum kost-
að langt umfram það sem gert var
ráð fyrir á fjárhagsáætlunum.
Þessu þarf að breyta. Koma þarf
á mun betra eftirliti og skipuleggja
framkvæmdir og tímaröð þeirra
betur heldur en nú er gert.
Bærinn hefur verið með þijár
skólabyggingar í takinu í einu. Áll-
ir sjá að þetta er óhagkvæmt nema
forystumenn meirihlutans.
Á kjörtímabilinu verða menn að
kappkosta að ljúka þessum fram-
kvæmdum. Stækkun Hraunbúða,
dvalarheimilis aldraðra, er hafin.
Umhverfismálin munu örugglega
verða ofarlega á blaði á næsta
kjörtímabili og bygging full-
kominnar sorpbrennslu bíður.
Miðbærinn hefur drabbast niður
á undanförnum árum og þarf sér-
staka andlitslyftingu. Við sjálfstæð-
ismenn höfum t.d. bent á þann
möguleika að koma fyrir á svæðinu
skemmtilegum íbúðum fyrir aldr-
aða. Nóg er af verkefnum sem bíða
en allar framkvæmdir á vegum
bæjarins verða háðar því hvernig
til tekst að laga fjárhagsstöðu bæj-
arsjóðs. Takist vel til og verði au-
knu aðhaldi, ásamt betra skipulagi
og uppstokkun komið á mun takast
að ráðast í þessar og fleiri fram-
kvæmdir.
Nýr Herjólftir og
stórskipabryggja
Samgöngumálin skipa stóran
sess í huga okkar Eyjamanna. Því
miður hefur það dregist allt allt of
lengi að ákvörðun væri tekin um
byggingu nýs Heijólfs. Það vita
allir að það hefði verið hægt fyrir
löngu. Það er sorgarsaga hvernig
ráðamenn hafa dregið lappirnar í
þessu máli.
Það virðist vera alveg undarleg
árátta vinstri manna að draga hlut-
ina. Heimta nýja athugun, nýjar
skýrslur, skipa nýja nefnd, óska
eftir enn einu nefndarálitinu. Á
Sigurður Jónsson
meðan gerist ekki neitt og engin
ákvörðun er tekin. Því miður mun
enn líða. nokkur tími, þar til nýr
Herjólfur kemur, en við verðum að
ýta á það mál eins og frekast er
kostur.
Eitt af framtíðarmálum okkar er
stórskipabryggja. Á næsta
kjörtímabili viljum við sjálfstæðis-
menn að þetta mál verði kannað
og undirbúningur að því hafinn.
Hér skal nefndur einn þáttur sem
þetta myndi þýða fyrir okkur.
Möguleikar á móttöku erlendra
skemmtiferðaskipa væru fyrir
hendi. Við eigum örugglega mikla
möguleika í framtíðinni að auka
tekjur okkar samfélags í Eyjum
með móttöku ferðamanna í mun
stærri stíl heldur en nú er gert.
Nýjar leiðir
Fulltrúar Sjálfstæðisflokksins í
Vestmannaeyjum hafa boðað ýmsar
nýjar leiðir til að sparnaðar fyrir
bæjarsjóð. Skulu hér nokkrar
nefndar.
Við viljum að auka megi mjög
útboð á ýmsum þáttum frá því sem
nú er.
Við viljum færa ýmis verkefni til
íþrótta- og félagasamtaka í tóm-
stundastarfi.
BÖRNIN OG
RÁÐUNEYTIN
eftirSigríði
Sigurðardóttur
Frá því í júní 1986 hefur sérstök
stjórn farið með málefni dagvistar
barna í Reykjavík. Áður tilheyi'ði
þessi málaflokkui' félagsmálaráði
borgarinnar. Vegna umfangs hans
og sérstöðu var ákveðið að fela
sérstakri stjórn umsjón hans. Hún
er skipuð 5 fulltrúum sem kjörnir
eru af borgarstjórn.
Innan þessa málaflokks eru fag-
deild og SOS-deild (sálfræði og sér-
kennsludeild) ásamt rekstrardeild-
um. Það eru aðallega hinar tvær
fyrst nefndu deildir sem tengjast
uppeldishlutverki leikskólanna, fag-
deildin með samstarfi við fóstrur,
og SOS-deildin, sem stuðningur víð
fóstrur og börn sem þurfa á sér
aðstoð að halda.
Samfella í námi
Leikskólinn vinnur markvisst að
því að undirbúa þau börn sem þar
dvelja til þess að takast á við nám
sitt í grunnskólanum. Við vitum öil
að börn þurfa að öðlast ákveðna
færni áður en þau fara í skóla.
Þessa færni köllum við fóstrur
grunn að öðru námi. I þessari færni
felst einnig þekking á þeirri menn-
ingu sem við lifum í, reglum hennar
og venjum.
Þegar líður að því að barn yfir-
gefi leikskólann og fer í skóla þarf
fóstran að vita hvað bíður barnsins
og kennarinn þarf að þekkja bak-
grunn þess. Það skiptir einnig miklu
máli að fóstran og kennarinn kynni
sér hvað unnið er með á hvorum
stað til þess að koma í veg fyrir
að barnið gangi í gegnum óþarfa
endurtekningu.
í hvaða ráðuneyti?
Nú ber svo við að á Alþingi liggja
tvö frumvörp sem bíða afgreiðslu,
frumvarp til laga um félagsþjónustu
sveitarfélaga og frumvarp til laga
um leikskóla. I þvi fyrra ér gert ráð
fyrii’ að dagvist barna falli undir
félagsmálaráðuneyti en í því er
einnig tekið fram að fagleg yfir-
stjórn sé í menntamálaráðuneyti.
Þetta þýðir það að þeim tveimur
deildum, sem hafa mest með hags-
muni barnanna að gera (fagdeild
og SOS-deild) er skipt á milli ráðu-
neyta.
Þetta fyrirkomulag er málamiðl-
un sem ríkisstjórnin kom sér saman
um til þess að fela ágreining sem
staðið hefur um þessi frumvörp.
Því miður virðist barátta viðkom-
andi ráðherra fyrir því að standa í
sviðsljósinu vera ofar hagsmunum
barnanna. Milli fagdeildar og SOS-
deildar er samvinna sem hefur
hagsmuni barnanna í fyrirrúmi. Ef
tvö ráðuneyti eru hins vegar að
vasast í sama málaflokknum er
ekki hægt að búast við árang-
ursríku starfi.
Uppbygging og starf
í dag tilheyrir leikskólinn
menntamálaráðuneytinu. Hins veg-
ar er öll uppbygging og rekstur
dagvistarheimilanna í höndum
sveitarfélaganna sjálfra. Það er því
fyrst og fremst sveitarfélaganna
að sjá um alla framkvæmd og for-
stöðumanna leikskólanna að sjá um
allt innra starf.
Dagvist barna hefur ekkert með
„Leikskóli er uppeldis-
og menntastoíhun og
það er í samræmi við
það sjónarmið sem
sjálfstæðismenn í
Reykjavík starfa að
dagvistarmálum
barna.“
tvö ráðuneyti að gera. Slíkt fyrir-
komulag kemur til með að skapa
sundrung í allri stjórnun sem ann-
ars hefur verið til fyrirmyndar frá
því stjórn Dagvistar barna hóf störf.
Leikskólinn er ekki geymsla og
þess vegna á ekki að líta á hann
sem félagslegt neyðarúrræði. Leik-
skóli er uppeldis- og menntastofnun
og það er í samræmi við það sjónar-
mið sem sjálfstæðismenn í
Reykjavík starfa að dagvistamálum
barna.
Höfunilur er fóstra. Hún skipar
18. sætiá framboðslista
SjálfsUeðisflokksins við
borgarstjórnarkosningar í
Reykjavík.
Um siðareglur
heiðursmanna
eftirAlfreð
Þorsteinsson
Einn af frambjóðendum Sjálf-
stæðisflokksins í Reykjavík, Sveinn
Andri Sveinsson, telur ástæðulaust
að setja siðareglur fyrir borgarfull-
trúa til að starfa eftir. Segir hann
í grein í Morgunblaðinu 10. mái, að
allir aðrir en framsóknarmenn starfi
eftir almennum siðareglum heiðurs-
rnanna.
Vegna ókunnugleika frambjóðan-
dans, skal hann upplýstur um hvers
vegna framsóknarmenn telja nauð-
synlegt að setja borgarfulltrúum
siðareglur, en það er ekki að ófyrir-
synju.
Lóðabraskið í Lágmúla
Einn af borgarfulltrúum Sjálf-
stæðisflokksins fékk úthlutað skrif-
stofu- og verslunarhúsnæði í Lág-
múla. Skipulagi svæðisins var breytt
til að umrædd úthlutun gæti átt sér
stað, en þarna var skipulagt grænt
svæði.
Ekki var lóðin auglýst heldur út-
hlutað beint til borgarfulltrúans.
Ekki var umræddur borgarfulltrúi
með umfangsmikinn rekstur, en áð-
ur en byggingarframkvæmdir hófust
upplýsti hann í blaðaviðtali við
Fijálsa verzlun, að hann væri búinn
að selja meginhluta reksturs fyrir-
tækisins og ætlaði sér að sinna borg-
armálum í ríkari mæli.
Beinast lá því við að umræddri lóð
yrði skilað, þar sem forsendur fyrir
úthlutuninni voru brostnar. Enda
rak borgarfulltrúinn fyrirtækið í
gegnum símsvara um þetta leyti.
Þrátt fyrir ábendingar um þetta
atriði hélt umræddur borgar-fulltrúi
sínu striki, og byggingarfram-
kvæmdir hófust á lóðinni. Þó var
Alfreð Þorsteinsson
„Beinast lá því við að
umræddri lóð yrði skil-
að, þar sem forsendur
fyrir úthlutuninni voru
brostnar.“
öllum ljóst, að rekstur fyrirtækisins
myndi aldrei standa undir fram-
kvæmdum á 750 fm’ húsnæði sem
kosta myndi um 40 millj. króna.
Þetta dæmi gekk ekki upp. Tvennt
kom. hins vegar til greina. Borgar-
fulltrúinn hefði selt lóðina eða gert
samning við byggingameistarann
um að fá einhverja hlutdeild í bygg-
ingunni sem greiðslu fyrir lóðina.
Vilja ungir sjálfstæðismenn
þetta?
Hvort tveggja flokkast undir Ióða-
brask. Spurning er því, hvort hinn
ungi frambjóðandi Sjálfstæðis-