Morgunblaðið - 15.05.1990, Page 47

MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 15. MAI 1990
47
Katrín Gísla-
dóttir - Minning
Fædd 5. desember 1902
Dáin 6. maí 1990
í dag er kvödd hinstu kveðju
Katrín Gísladóttir, sem andaðist á
Sjúkrahúsi Patreksfjarðar 6. maí
sl. á 88. aldursári, fer útför hennar
fram frá Patreksfjarðarkirkju í dag,
15. maí.
Kata, eins og hún var alltaf köll-
uð, fæddist 5. desember 1902. For-
eldrar hennar voru Ingibjörg Jónas-
dóttir og Gísli Jóhannesson, kenn-
ari og sjómaður, en hann drukknaði
árið 1910. Ung að árum er hún
tekin í fóstur hjá ömmu minni og
afa, Auróru Gunnarsdóttur Baeh-
mann og Ólafi Jóhannessyni konsúl
og útgerðarmanni á Vatneyri, þar
ólst hún upp ásamt sonum þeirra,
Gunnari; Kristni, Garðari og Frið-
þjófi. Hun gekk í barnaskóla, síðan
lá leiðin í Kvennaskólann í
Reykjavík og útskrifaðist hún það-
an. Nokkru seinna „sigldi" hún til
Kaupmannahafnar og var þar á
hússtjórnarskóla. Eftir það kemur
Kata aftur heim til Vatneyrar og
má segja að upp frá því helgi hún
sig heimili fósturforeldra sinna að
undanskildum tíma, sem hún var í
Reykjavík við nám í bókbandi.
Kata giftist ekki og hennar líf
gekk út á að liðsinna og hjálpa
öðrum innan fjölskyldunnar. Hún
var fíngerð kona og mikið snyrti-
menni, handlagin með afbrigðum
og eru það áreiðanlega fleiri en ég
innan fjölskyldunnar, sem eiga fal-
lega hluti, sem hún gerði. Svo kom
að því að hún eignaðist sitt eigið
hús, þá komin á fullorðins ár, kall-
aði hún það „Brekkubæ". Þar bjó
hún sér yndislegt heimili af stakri
smekkvísi og þar undi hún hag
sínum vel, þar til sl. haust, en þá
var heilsu hennar farið að hnigna
og hún fer á sjúkrahúsið, þaðan sem
hún átti ekki afturkvæmt.
Ég man ekki fyrr eftir mér en
Kata væri í Ólafshúsi, en 1954
dynur ógæfan yfir, og þá skilja leið-
ir — um tíma. En þegar við Jakob
stóðum í húsbyggingu 10 árum
seinna og vorum húsnæðislaus, þá
kom hún til hjálpar og við fluttum
á loftið í Ólafshúsi, og þar vorum
við uns við gátum flutt inn í okkar
hús. Já, svona var Kata, hugsaði
alltaf um aðra, lét allt sitt renna
til annarra, hún sjálf kom síðust.
Og mikið held ég að hún hafi verið
þakklát því góða fólki, sem leit inn
til hennar og alltaf var hún tilbúin
að liðsinna henni.
Við Jakob, börnin okkar og þeirra
fjölskyldur kveðjum Kötu með
þakklæti og biðjum henni blessunar
Guðs.
Friður sé með henni.
Brynhildur Garðarsdóttir
Hún var lítil vexti, fínleg og
lífleg. Sálin er í himinbláum tónum,
hugur og tilfinningar líka, sem þýð-
ir að hún var mjög trygg vinum
sínum og föst fyrir. Hún var ætíð
fallega klædd og hafði yndi af því
sem var fagurt og frítt. Hún unni
birtunni og gleðinni en var þó bund-
in því sem hún hafði lært í upp-
vexti sínum. Hún hafði alist upp
sem prinsessa í sínu ríki og það var
stærra en vanalegt er.
Hún var einkadóttir foreldra
sinna, hún átti fjóra bræður, svo
hún fékk athygli og aðdáun í æsku.
Fólkið hennar voru konungar Vatn-
eyrar á Patreksfirði. Foreldrarnir
voru fósturforeldrar, en faðirinn var
föðurbróðir hennar, Ólafur Jóhann-
esson og kona hans Auróra Jóhann-
esson höfðingjar „plássins“. Þau
voru góðar mannverur og sterkir
persónuleikar, hann ljúfur í mjúkum
vorlitum í sálarbliki sínu, hlýr,
umveíjandi, höfðinglegur með
mikla reisn. Hún sterk, ákveðin í
djúpum litatónum, alltumlykjandi,
með vakandi auga á sínu stóra og
fallega heimili með mörgu þjónustu-
fólki, mörgum börnum og stöðugum
gestagangi. Andi þessarar sterku
og góðu konu sveif yfir heimilinu í
mörg ár eftir að hún flutti af foldu.
Þetta heimili átti fáa sína líka. Þeg-
ar hlustað var á sögur af lífsferli
fólksins frá þessum tíma kemur
manni í hug frásagnir af aðli Evr-
ópu. Nú er seinasti hlekkur þess
tíma horfínn af heimi hér, „heima-
sætan“ í húsinu, Katrín Gísladóttir,
fædd 5. desember 1902, og kvaddi
þetta jarðlíf 6. maí 1990.
Við hér í fjölskyldu undirritaðrar
litum á hana sem „okkar“, hún var
ein af okkur og stóð okkur mjög
nærri. Móðir mín og hún voru bestu
vinkonur í rúm 70 ár, þar sem vinar-
böndin voru sterkari en oft gengur,
í ættarböndum. Börnin okkar hafa
alist upp með það að líta á Kötu
„frænku“ sem eina af okkur. Hún
elskaði þau og áttu þau stóran sess
í hennar hjarta og hún í þeirra.
Kata „frænka“ eignaðist ekki
afkomendur í þessu jarðlífi en
systkinabörn hennar, og þeirra börn
urðu hennar. Kata „frænka“ var
alltaf ung, nú segja árin að hún
væri komin fast að 90 árum, en
hún varðveitti stúlkuna ungu í sér.
Hafði hún gaman af því sem unga
fólkið hafði gaman að, í leik og
fögru lífi, var alltaf fallega klædd
og „dömu“-leg.
Var alltaf glatt á hjalla þegar
hún kom suður, kom hún með vor-
ið, á hvaða árstíma sem hún birt-
ist. Hún kom ekki í stuttar heim-
sóknir, var oft margar vikur og
gerði ekki alltaf boð á undan sér,
hafði gaman af að koma okkur á
óvart. Þá var ekki jafn sjálfsagt að
skreppa milli landshluta og nú. Já,
þá var oft gaman í heimsóknum
hennar, þegar þær söfnuðust saman
allar vinkonumar, Kata, Salla,
Begga, Siggurnar og Anna, þá var
spjallað og hlegið, rifjaðar'upp
mínningar frá Kvennaskólaárunum
frá því um 1920.
Ekki gat hún ferðast eins og
hana langaði til og nú þykir sjájf-
sagt. Þó var hún í Ferðafélagi ís-
lands frá byijun og held ég að fáir
hafi ferðast eins mikið í huganum
og hún. Hún las Ferðafélagsbæk-
urnar svo að hún kunni þær næstum
utanað.
Hún var vel að sér í sögu og
sérstaklega í ættum heldri manna
á íslandi, en í þeirri stétt var hún
í þessu jarðlífi. Siðustu ár voru
henni erfið, lasleiki og einmana-
kennd sóttu að. Nú hefur Guð mis-
kunnað sig yfir hana og tekið hana
til sín. Hún vill örugglega ekki líta
út sem gömul og lasburða, heldur
eins og ung og falleg stúlka. Þann-
ig minnumst við hennar og þökkum
samfylgdina og hjartahlýjuna um
áratugi.
Guð blessi Kötu og hennar fólk,
hvar sem leiðir hennar liggja. Við
kveðjum hana með broti úr ljóði
Guðmundar Guðmundssonar:
Hver elskuð manns-sál ódauðleg
er aldrei sínum fjarri, -
hin innri sjón oss vísar veg
í vonar-birtu skærri. —
Erla Stefánsdóttir og íjöl-
skylda.
Hinn 6. maí sl. andaðist á Sjúkra-
húsi Patreksíjarðar frænka okkar
Katrín Gísladóttir — Kata, eins og
hún kaus að láta kalla sig, — en
þar hafði hún dvalist frá haustnótt-
um síðasta árs.
Hún fæddist á Steinhúsum í
Tálknafirði þann 5. desember 1902,
dóttir hjónanna Ingibjargar Jónas-
dóttur og Gísla Kristjáns Jóhannes-
sonar kennara. Þau hjón fluttu til
Patreksfjarðar og reisti hann þeim
íbúðarhús þar úti í Urðum, nokkru
utar en Kata dóttir hans bjó síðustu
æviárin. Gísli varð síðar kennari á
Patreksfirði og organisti við Eyra-
kirkju þar frá vígslu hennar 1906
til dauðadags en hann fórst í fiski-
róðri 1910. Kata var elst þriggja
systkina, á áttunda ári er faðir
hennar féll svo óvænt frá og voru
þá engin ráð önnur en leysa heimil-
ið sundur, þótt sárt væri.
Ingibjörg, móðir hennar, flutti til
Reykjavíkur með yngri börnin en
föðurbróðir þeirra, Olafur Bjarni
Jóhannesson, kaupmaður á Vatn-
eyri og kona hans, Áróra Gunnars-
dóttir Bachmann, gengu litlu stúlk-
unni í foreldrastað. Fyrir áttu hjón-
in fjóra drengi, Gunnar, Kristin,
Garðar og Friðþjóf en höfðu áður
misst tvíburadætur úr barnaveiki.
Kata féll_ fljótlega vel inn í barna-
hópinn. Á heimilinu var líka elsku-
leg amma, móðir Áróru, Guðrún
Bachmann sem öllum var einstak-
lega kær.
Heimilið var stórt í sniðum, iðaði
af lífi og starfi og margvíslegir
menningarstraumar léku um það
því þangað lá leið fjölda innlendra
og erlendra gesta. Patreksfjörður
liggur vel_ við fiskimiðum og sigling-
um og Olafur rak umfangsmikið
verslunar- og útgerðarfyrirtæki
sem annaðist líka fyrirgreiðslu
íslenskra, danskra, enskra, þýskra
og franskra skipa. Þar sem Olafur
var franskur konsúll voru franskir
skipstjórnarmenn iðulega gestir í
Ólafsúúsi og oft kom það í Kötu
hlut að sinna gestum, bæði þeim
og öðrum. Hún minntist óft þessa
tímabils — loka skútualdar — með
ánægju.
í fyllingu tímans sendi Ólafur
börn sín til mennta: synina sinn í
hvert landið, Danmörku, England
og Þýskaland og Kötu í Kvenna-
skólann í Reykjavík. Þar átti hún*
skemmtileg og viðburðarík ár og
eignaðist góðar vinkonur sem hún
hélt sambandi við alla ævi. Seinna
fór hún til Danmerkur á hinn virta
og viðurkennda hússtjórnarskóla
Suhrskes. Hún naut dvalarinnar þar
og rifjaði oft á seinni árum upp
atvik frá þeim tíma.
Um nokkurra ára skeið stóð
Kata fyrir rekstri brauð- og mjólk-
urbúðar á vegum fyrirtækis fjöl-
skyldunnar, Verslun Ó. Jóhannes-
son, en það var nýmæli á staðnum.
— Seinna hóf hún störf á skrifstofu ■
fyrirtækisins og vann um árabil í
versluninni og sá um hana síðustu
árin sem hún var starfrækt.
Kata var hneigð fyrir hannyrðir
og allt lék í höndum hennavauk
þess var hún mjög bókhneigð. Um
tíma lagði hún stund á bókband og
batt mikið inn af bókum; hand-
bragðið var fallegt, frágangur
vandaður og hafa bækurnar staðist
vel tímans tönn.
Eftir fráfall Ólafs héldu þær
mæðgur og Gunnar saman heimili
í Ólafshúsi. Áróra lést árið 1954
og Gunnar aðeins tæpum tveim
árum seinna. Eftir dauða Gunnars
bjó Kata ein á æskuheimili sínu í
18 ár. Hún festi þá kaup á litlu
húsi sem hún gerði hlýlegt af mik-
illi smekkvísi og lagði líka góða
rækt við garðinn sinn.
Kata var fastur punktur í tilveru
okkar barnanna, bar hag okkar
mjög fyrir bijósti og við minnumst
hennar með þakklátum huga.
■ Á sjúkrahúsinu naut hún ein-
stakrar umhyggju og hlýju og góðra
vina sem stóðu við hlið hennar til
hinstu stundar. Það allt þökkum
við af heilum hug. Við geymum
minningar um kæra frænku.
Unnur, Kolbrún og
Bryndís Friðþjófsdætur.
t
Eiginmaður minn, faðir okkar og afi,
MAGNÚS BJÖRNSSON
símamaður,
Birkimel 6,
Reykjavík,
verður jarðsunginn frá Neskirkju miðvikudaginn 16. maí kl. 15.00.
Inger Ester Nikulásdóttir,
Björn Hólm Magnússon, Anna Fía Emilsdóttir,
Valdís Magnúsdóttir, Kjartan Jónsson,
Oddur Örvar Magnússon, Hulda S. Skúladóttir,
Hafrún Magnúsdóttir, Karl H. Sveinsson,
Elfnborg Magnúsdóttir, Gunnar Þór Guðjónsson,
Margrét Ólöf Magnúsdóttir, Benedikt Grétar Ásmundsson
og barnabörn.
t
Hjartkær eiginkona mín, móðir okkar, tengdamóðir, amma og
langamma,
LAUFEY KRISTJÁSDÓTTIR,
Sæbergi,
Glerárhverfi,
verður jarðsungin miðvikudaginn 16. maí kl. 13.30 í Glerárkirkju.
Jarðsett verður í Lögmannshlíð.
Björn Gunnarsson
Sigurður Björnsson, Linda Eyþórsdóttir,
Hjálmar Björnsson, Pálína S. Jónsdóttir,
Úlfar Björnsson, Magna Guðmundsdóttir,
Anna S. Björnsdóttir, Tor Arvid Skofteland,
barnabörn og barnabarnabörn.
t
Innilegar þakkir til allra, sem sýndu okkur samúð og vinarhug
vegna andláts og útfarar
KRISTJÖNU HILARÍUSDÓTTUR,
Miðtúni 1,
Reykjavík.
Hrafnhildur Björnsdóttir,
Vigdis Hansen og fjölskylda.
t
Innilegar þakkir til allra, sem sýndu okkur samúð og vinarhug við
andlát og jarðarför
AÐALSTEINS MAGNÚSSONAR,
Sólvöllum 5,
Akureyri.
Börn, stjúpbörn, tengdabörn og barnabörn.
t
Þakka auðsýnda samúð og vinarhug við andlát og útför eigin-
manns míns,
JÓNS GUÐBJARTAR GÍSLASONAR,
Álftamýri 32,
Reykjavík.
Arndís Hannesdóttir.
t
Innilegar þakkir færum við öllum þeim, sem sýndu okkur samúð
og vinarhug við andlát og útför föður okkar, tengdaföður afa og
langafa,
KRISTMUNDAR ÁRNASONAR,
Skjólbraut 7a,
Kópavogi.
Synir, tengdabörn og barnabörn.
t
Þökkum af alhug auðsýnda samúð og hlýhug við andlátog jarðar-
för ástkærrar eiginkonu minnar, móður, dóttur og systur,
MARGRÉTAR ÁRSÆLSDÓTTUR,
Haukabergi,
Hafnarfirði.
Ragnar Gfslason, Hanna Björk Ragnarsdóttir,
Ársæll Grímsson, Maggý Ársælsdóttir,
Erla Ársælsdóttir, Grímur Ársælsson.