Morgunblaðið - 01.10.1993, Blaðsíða 13

MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 1. OKTÓBER 1993
NÓATXJN
Nóatúni 17, Rofabæ 39, Laugavegi 116, Hringbraut 121 í Reykjavik
Hamraborg og Furugrund 3 í Kópavogi
Þverholti 6 í Mosfpllsbæ
oft erfitt með að standa undir þeim,
kröfum sem iöggjafinn gerir til sveit-
arfélaga á ýmsum sviðum, t.d. hvað
varðar málsmeðferð í flóknum deilu-
málum.
Síðan en ekki síst gæti sameining
sveitarfélaga og efling byggðakjarna
skapað meiri sátt um breytingar á
núverandi kjördæmaskipulagi og
jöfnun atkvæðisréttar. Með því að
færa opinbera þjónustu í auknum
mæli heim í hérað er vald sveitarfé-
laganna aukið og jafnframt er dreg-
ið úr samþjöppun opinbers valds í
Reykjavík. Andstæðingar jöfnunar
atkvæðisréttar hafa einmitt oft beitt
því fyrir sig að landsbyggðaratkvæði
eigi að hafa aukið vægi, miðað við
vægi atkvæða í Reykjavík, þar sem
allar helstu stjórnstofnanir landsins
séu í höfuðborginni.
Höfundur er lögmaður íReykjavík.
Gunnar Jóhann Birgisson
Sameining sveitarfélaga
er raunhæfur valkostur
eftir Gunniir Jóluinn
Birgisson
Þann 20. nóvember nk. ganga
kjósendur að kjörborðinu og kjósa
um sameiningu sveitarfélaga. Mikið
hefur verið fjallað um hugmyndir
umdæmanefnda, sem lagt hafa fram
tillögur að sameiningu og fækkun
sveitarfélaga, að undanförnu. Um-
ræðan snýst þó yfirleitt um hver er
að gleypa hvern og hvort þessi eða
hinn sveitarstjórinn vilji ganga í eina
sæng með nágrönnum sínum. Lítið
hefur hins vegar verið skoðað hvers
vegna þessar hugmyndir eru nú upp
á borðinu.
Hugmyndin á bak
við tillögurnar
Hugmyndin á bak við sameiningu
sveitarfélaga er sú að efla sveitarfé-
lögin sem stjórnsýslustig í landinu
og gera þau betur í stakk búin til
þess að taka við auknum verkefnum.
Með því að sameina smærri sveitarfé-
lög og mynda stór og öfiug sveitarfé-
lög í staðinn er verið að gera tilraun
til þess að treysta byggð í landinu
og undirbúa nýja verkaskiptingu á
milli ríkis og sveitarfélaga. Þannig
er gerð tilraun til þess að ráðast
gegn „lokalismanum", stofna öflugri
byggðakjarna, færa þjónustu nær
einstaklingunum og auka staðbundið
vald og skilvirkni stjórnsýslunnar.
Efling sveitarfélaga
Ég er þeirrar skoðunar að þjón-
ustu eigi í auknum mæli áð færa frá
ríkinu til sveitarfélaga. Sameining
smærri sveitarfélaga úti á lands-
byggðinni er forsenda þess að slíkt
sé hægt. Með því að færa verkefni
frá ríki til sveitarfélaga er verið að
draga úr miðstýringu ríkisvaldsins
og væntanlega bæta þjónustu þar
sem þekking heimamanna á stað-
bundnum þörfum mun nýtast betur.
Ilver og einn verður hins vegar að
svara þeirri spurningu fyrir sig hvort
umræddar tillögur umdæmanefnda
séu til þess fallnar að styrkja sveitar-
félögin í landinu eins og að er stefnt.
Rétt er einnig að gera greinarmun
á Reykjavík annars vegar og smærri
sveitarfélögun hins vegar. Smærri
sveitarfélög í nágrenni Reykjavíkur
þurfa að sameinast en Reykjavík
þarf í sjálfu sér ekki að sameinast
þeim. Ástæðan er sú að Reykjavík
er kannski eina sveitarfélagið í land-
inu sem er nógu stórt til þess að
taka við auknum verkefnum.
Fulltrúaráð Sambands íslenskra
sveitarfélaga ályktaði á fundi sínum
27. febrúar sl. að það teldi rétt að
fela sveitarfélögum í landinu að fullu .
rekstur grunnskóla og heilsugæslu-
stöðva svo og að þau yfirtaki verk-
efni á sviði fatlaðra og aldraðra. í
lokaskýrslu sveitarfélaganefndar,
sem lögð var fram sl. vor, er tekið
undir þessi sjónarmið. Ég tel einnig
rétt að færa fleiri verkefni til sveitar-
félaganna. T.d. staðbundna lög-
gæslu. Til þess að þessar hugmyndir
verði að veruleika þarf hins vegar
að stækka sveitarfélögin og tryggja
þeim lögbundna tekjustofna til þess
að standa undir auknuni verkefnum
án þess að hækka skattbyrði almenn-
ings.
Ný tekjuskipting
Jóhanna Sigurðardóttir, félags-
málaráðherra, hefur kynnt stefnu-
mörkun ríkisstjórnarinnar í þessum
efnum. í máli hennar kom fram, að
gert er ráð fyrir breytingu á tekju-
skiptingu ríkis og sveitarfélaga á
næstu árum þannig að hlutur sveitar-
félaga af staðgreiðslu skatta aukist
til þess að þau geti tekið á sig 10-15
milljarða kr. .kostnað ríkisins af heil-
sugæslu, rekstri grunnskóla, málefn-
um aldraðra og fatlaðra. í Morgun-'
blaðinu þann 28. september fagnaði
framkvæmdastjóri Sambands ís-
lenskra sveitarfélaga þessum hug-
myndum.
'Rétt er einnig að huga að því að
með því að auka þjónustuverkefni
sveitarfélaganna skapast ný störf á
hveijum stað. Þetta gæti verið mjög
mikilvægt fyrir sveitarfélög úti á
landsbyggðinni í framtíðinni. Með
þessari nýju skipan eykst svigrún
sveitarfélaganna. Þau stjórna sjálf
skipulagi þjónustunnar sem þau veita
og hvemig fjármununum er varið.
Lækkun á yfirstjórnarkostnaði
Sameining smærri sveitarfélaga
yrði einnig til þess að auka hagræð-
ingu og lækka yfirstjórnarkostnað.
Það þekkist í smærri sveitarfélögum
að yfirstjórnarkostnaður sé allt að
sexfallt á hvern íbúa en í Reykjavík.
Það hefur einnig sýnt sig í gegnum
tíðina að smærri sveitarfélög eiga
„Með því að færa opin-
bera þjónustu í aukn-
um mæli heim í hérað
er vald sveitarfélag-
anna aukið og jafn-
framt er dregið úr
samþjöppun opinbers
valds í Reykjavík.“
mator i 49 méitíðir
Ins 2.525 Ibr.
m er rétti tíminn til að spara og taka slátur.
Hjá okkur færðu 5 ófrosin slátur í pakka fyrir
aðeins 2.525 kr. og 3 í pakka fyrir aðeins 1.545 kr.
Höfum einnig allt til sláturgerðar: Uppskriftir,
aukavambir, haframjöl, rúgmjöl, heilhveiti,
nálar, garn, rúsínur og frystipoka.
Slátur er hollur, góður og ódýr matur!