Morgunblaðið - 13.04.1997, Síða 20

20 SUNNUDAGUR 13. APRÍL 1997
MORGUNBLAÐIÐ
notkun á Ermarsundseynni Jersey.
Fullbúinn rafbíll
ynsln á Jersey
Loftmengun er víða mikið vandamál. Bruna-
hreyflar í bílum eru ekki minnstir sökudólg-
RAV 4 EV rafbíla sem verið er að taka í
TOYTA RAV4 EV rafbíllinn
hentar vel til aksturs á Jersey.
VÍÐA hefur verið gripið til
aðgerða til að stemma stigu
við sívaxandi loftmengun
og krafan um útblásturslausa bíla
er orðin hávær. Til dæmis hafa
Kaliforníumenn ákveðið að 2% bíla,
sem seld verða í fylkinu á næsta
ári, megi ekki valda neinni loft-
mengun. Hlutfall útblásturslausra
bíla á síðan að hækka ár frá ári.
Þessi ákvörðun var meðal annars
tekin til að hvetja bílaframleiðendur
til að hefja framleiðslu á mengunar-
lausum bílum hið fyrsta.
Nýir rafgeymar
Toyota verksmiðjumar hafa unn-
ið í 25 ár að þróun rafbíla og smíð-
að 10 frumgerðir slíkra bíla. Bíllinn
sem nú er til reynslu á Jersey, Toy-
ota RAV4 EV, er fullkomnasti raf-
bíll verksmiðjanna og í fremstu röð
rafbíla í heiminum. Þetta er einnig
fyrsti rafbíll þeirra sem fer í tak-
markaða fjöldaframleiðslu og al-
menningi gefst kostur á að prófa.
Ein merkasta nýjungin í Toyota
RAV4 EV eru rafgeymarnir. Þessir
geymar eru afrakstur samstarfs
Toyota og Matsushita Battery Ind-
ustrial Company, betur þekkt sem
Panasonic. Geymarnir eru svo-
nefndir NiMH (nickel metal
hydride) geymar og eru 10% léttari
en sambærilegir blýsýrugeymar,
eiga að endast allt að þrisvar sinn-
um lengur og geyma 50% meiri
orku en blýsýrugeymar af sömu
stærð,
í bílnum eru 24 raðtengdir tólf
volta geymar, hver 95 amperstund-
ir. Geymarnir vega samtals 450 kg
og er komið fyrir undir miðjum bíln-
um. Rafbíllinn er töluvert síðari en
RAV bensinbíllinn fyrir bragðið.
Drifkerfið keyrir á 288 volta
SJÁ BLAÐSÍÐU 22 ►
ar í þeim efnum og framleiða ókjör gróðurhú-
salofttegunda auk annarra skaðlegra efna.
Guðni Einarsson kynnti sér Toyota
UNDIR stóra kassanum fyrir miðju, sem geymir rafbúnað,
er aflvélin, 45 kW (60 ha.) og drifbúnaður fyrir framhjólin.
Vinstra megin er varmadæla fyrir miðstöð og loftkælingu.
NiMH geymamir eru 24 og
undir miðjum bílnum. Fremst
er kælivifta fyrir geymana.
RAFTENGIÐ er ekki ólíkt
bensíndælu. Það tekur um 10
tíma að hlaða tóma geyma.
AUK aðaltengisins á fram-
brettinu er tengi fyrir hrað-
hleðslu á afturbretti.
EYJAN Jersey í Ermarsundi er syðst Bret-
landseyja og liggur í St. Michelflóa, um
20 km undan Frakklandsströndum en 160
km suður af Englandi. Eyjan er um 116 fer-
kíiómetrar að flatarmáli og vegakerfið um
560 km að lengd. Göturnar eru margar
þröngar og hlykkjóttar, víða varðaðar á báða
bóga af byggingum, hlöðnum veggjum eða
gróðri. Hámarkshraði er 65 km á klukku-
stund á þjóðvegum og allt niður í 25 km í
þéttbýli.
Mikil bílaeign
Jerseyingar eru um 85 þúsund talsins, á
sumrin meira en tvöfaldast íbúafjöldinn þeg-
ar ferðamenn streyma að til sumardvalar.
Bílaeign er almenn og eru á eynni um 65
þúsund bílar, mjög margar fjölskyldur eiga
tvo bila. Reyndin mun vera sú að annar bíll-
inn sé einungis notaður á eynni, til að aka
börnum í skóla, fara í verslun og annað slíkt.
Hinn er þá frekar notaður til lengri ferða
pg fetjaður til meginlandsins eða Englands.
í bílaflotanum á eynni eru um fjögur þúsund
bílaleigubílar.
Bílafjöldinn veldur töluverðri mengun,
bæði hávaða og loftmengum, ekki síst í borg-
inni St. Helier. Umhverfisnefnd Jersey, sem
hefur ráðuneytisígildi, hefur mótað sjálfbæra
umhverfisstefnu fyrir eyjuna. Ahersla er lögð
á að vemda og bæta umhverfið og hreinleika
eyjunnar. Jerseyingar leggja mikla áherslu á
umhverfisferðamennsku, reyna til dæmis að
laða að fólk sem kemur til að ganga um
eyna og hjóla. Vogskorin ströndin með drif-
hvítum sandíjörum er mikilvæg í því tilliti
og mikil áhersla lögð á að hafa baðstrendur
og strandlengjuna hreina. Stjórnvöldum á
eynni hefur því verið umhugað um að leita
leiða til að spoma gegn
mengun.
Bílafjöldinn á Jersey er
orðinn vandamál og í um-
hverfisstefnu eyjarskeggja
er meðal annars stefnt að
því að fækka einkabílum
og auka almenningssam-
göngur til að draga úr loft-
mengun.
Góöar aðstæður
fyrir rafbíla
Það sem háð hefur flest-
um rafbílum er að þeir
hafa ekki komist mjög
langt á hverri hleðslu rafgeymanna. Þetta
kemur ekki að sök á Jersey vegna skammra
vegalengda. Forsvarsmenn rafveitu Jerseyj-
ar, Jersey Electric Company, fóru að kanna
möguleika á notkun rafbíla á eyjunni fyrir
um 10 árum. Margir bílaframleiðendur hafa
gert tilraunir með rafbíla með misjöfnum
árangri. Jerseyingar hafa meðal annars fylgst
með tilraunum í La Rochelle í Frakklandi
með að nota rafknúna bíla til sorphirðu og
ýmissa annarra erinda í opinberri þágu. I
fyrra fengu þeir lánaðan franskan rafknúinn
fólksbíl og leyfðu meðal annars stjórnmála-
mönnum að prófa hann til að vekja áhuga
þeirra. Einnig hafa Jersey-
ingar kannað möguleika á
að kaupa 20 sæta almenn-
ingsvagna sem knúnir eru
tvinnvélum, raf- og bruna-
vélum. Stjómvöld og ferða-
málayfírvöld hafa tekið
virkan þátt í að leita leiða
til að draga úr mengun frá
bílum og telja það mikil-
vægan þátt í að styrkja
hina umhverfisvænu
ímynd eyjunnar.
Fengu áhuga
á rallbílnum
Að sögn David J. Witherington, fram-
kvæmdastjóra hjá rafveitunni á Jersey, beind-
ust sjónir Jerseyinga að Toyota RAV4 EV
þegar bíllinn sigraði í Skandinavíska rafbíla-
Krallinu 1995. Þeir leituðu til Toyota og
kynntu umhverfisstefnu eyjarskeggja og
ákjósanlegar aðstæður fyrir rafbíla, skammar
vegalengdir og lítinn ökuhraða. Toyota ákvað
að ganga til samstarfs við Jerseyinga og
vinna þar tilraunaverkefni í Evrópu með notk-
un RAV4 EV rafbíla. Þegar eru hafnar sam-
svarandi tilraunir í Japan og Bandaríkjunum.
Auk Toyota og stjórnvalda á Jersey, eiga
aðild að verkefninu Jersey Electric Company,
flugfélagið British Airways og fimm glæsi-
hótel á eynni.
Fimm ára verkefni
Verkefnið miðar að því að afla tæknimönn-
um Toyota mikilvægra upplýsinga um getu
bílsins og endingu, einnig að gefa almenn-
ingi kost á því að aka rafbíl af fullkomnustu
gerð. Samstarfssamningur Toyota og Jersey-
inga felur í sér að Jerseyingar leigja fimm
Toyota RAV4 EV bíla til fimm ára. Yfir
sumarmánuðina, frá maí-september verða
bílamir leigðir ferðamönnum. Hvert hótel-
anna fimm fær einn bíl til umráða og settar
verða upp hleðslustöðvar við hótelin. Yfir
vetrarmánuðina munu ýmsar stofnanir á
Jersey nota bílana, auk þess sem heimamenn
verða hvattir til að leigja þá. Til að auðvelda
almenningi að leigja bíla verða settar upp
hleðslustöðvar víðs vegar um eyjuna. Rafveit-
an á Jersey mun safna gögnum varðandi
notkun bílanna yfir lengri tíma og kanna
viðbrögð og álit þeirra sem aka bílunum.
Meðal annars verða ökumenn beðnir um að
fylla út spumingalista um álit þeirra á rafbíl-
unum.
120 þúsund pund
Rafveita Jersey hefur gert samning um
leigu 5 bíla til 5 ára. Fyrir hvern bíl eru
greidd 4.800 sterlingspund á ári (557 þúsund
kr.) samtals er því samningurinn upp á 120
þúsund pund eða tæpar 14 milljónir króna.
Inni í samningsupphæðinni er fólgið viðhald
á bílunum. Stefnt er að því að fjölga rafbílun-
um á Jersey eftir því sem notkun þeirra eykst.
Bílarnir verða leigðir út fyrir 30 pund (3.500
kr.) á dag og inni i því verði er ótakmarkað-
ur akstur og tryggingar.
Rafbílar og græn
ferðamennska
□
ENGLAND

„iRn
Alderney
" rx - 0 25
Guernsey
ERMAR-
SUNDS
Sark
Km
EYJAR
Jersey
FRAKK-
LAND