Morgunblaðið - 13.04.1997, Blaðsíða 32

Ath. Vegna þess að Medisana Turbo eru ur 85% nattúruelnun
er mögulest að vera í þeim i 8-10 klst. á dag án áþæginda.
m
%
%
i
f
i
i
i
i
i
I
I
4
4
MORGUNBLAÐIÐ
SKOÐUIM
HUGSAÐ MILLI
HOFS OG HÓLA
Vel kemur til greina, að
mati Bolla Gústafsson-
ar, að skipta landinu í
þrjú biskupsdæmi. Þátt-
taka biskupanna í
stjórnunarstörfum yrði
jöfn o g þeir skiptu með
sér ábyrgð og álagi.
ar ísleifssonar í Skálholti, er setið
hafði að stóli 20 vetur eða því nær,
er hann féllst á að annar biskups-
stóll yrði settur í Norðlendingafjórð-
ungi. Það er athyglisvert að megin-
ástæður fyrir sameiningu biskups-
stólanna við uphaf 19. aldar voru
ekki af menningarlegum eða trúar-
legum rótum runnar, heldur einvörð-
ungu sparnaðarráðstafanir. Mæltist
þessi sameining embættanna mjög
illa fyrir, og þó sérstaklega á Norð-
urlandi, sem vonlegt var. Þótti
mönnum þar sem þeir væru sviptir
„höfuðprýði" sinni, er biskup þeirra
var frá þeim tekinn, eins og kunnur
kirkjusagnfræðingur komst að orði.
í sjö hundruð ár höfðu ýmsir af
mætustu sonum þjóðarinnar setið
að Hólastóli. Þá varð þeim þetta því
tilfinnanlegra að með biskupsdæmi
sínu var Norðurland einnig svipt
skóla sínum.
Til þess dags hafa aðeins 12 menn
gegnt embætti biskups íslands, enda
ekki langt liðið frá stofnun þess. Þar
hafa hæfir menn sinnt þessu
umfagnsmikla embætti, en áreiða.n-
lega oft í mikilli einsemd. Fyrir daga
þeirra sátu hins vegar 44 biskupar í
Skálholti frá árinu 1056 til 1801 og
á Hólum 36 biskupar frá 1106 til
1798. Þótt biskupar í Skálholti og á
Hólum hafí ekki ævinlega verið sam-
stíga eða sammála verður ráðið af
sögunni, að þeir hafí oftar en ekki
styrkt hvom annan og ekki síst vak-
ið hollan metnað, kristni og kirkju
miklu fremur til heilla og hagsbóta.
ra
Fljótlega kom í ljós, þegar biskup
var orðinn einn í landinu, að það
reyndist honum ofviða að gegna mik-
ilvægri þjónustu auk stjómun-
arstarfa. Atti það sérstaklega við um
visitasíur. Það var og er einum manni
algjörlega um megn að komast yfir
það verkefni að heimsækja söfnuði
og presta á reglubundinn hátt. Hygg
ég að flestir séu á þeirri skoðun, að
þessi mikilvægi þáttur í starfí biskups
komist ekki í æskilegt og gagnlegt
horf fyrr en það er falið fleiri biskup-
um, sem skipta með sér þeirri mikil-
vægu skyldu. Eigi það að vera með
þeim hætti, sem tíðkast í nágranna-
löndum okkar, t.d. í Noregi, yrðu
þrír biskupar að skipuleggja reglu-
bundnar vísitasíur innan þriggja
stifta og mætti þá gera ráð fyrir, að
þær kæmust í það horf, sem viðun-
andi teldist og til gagns yrði.
Oft er á það minnst, þegar vísitas-
íur ber á góma, að ekki megi gleyma
hlut prófastanna. Það vil ég síst af
öllu gera og geri mér fullljóst, að
prófastar em bundnir af prestsþjón-
ustu og sitja margir í fjöimennum
prestaköllum. Þeir eiga því margir
óhægt með að rækja vísitasíuskyldu
sína, enda eru verkefni í prests- og
prófastsembættum margþætt, krefj-
andi og með ýmsum hætti. Því munu
tíðar og reglubundnar vísitasíur bisk-
upa verða próföstum til hagsbóta í
störfum þeirra. En samstarf stiftis-
biskups og prófasta verður að vera
náið og rækt af heillyndi.
Frá árinu 1909 hafa hin fomu
stifti, kennd við Skálholt og Hóla,
haft vígslubiskupa, sem ekki áttu þó
heima á hinum fomu biskupssetmm
ÞANN 15. mars sl.
birtist grein í Morgun-
blaðinu eftir dr. Pétur
Pétursson, prófessor
við guðfræðideild Há-
skóia íslands. Hún varð
mér fagnaðarefni þar
sem skoðanir okkar
fara saman í mikilvæg-
um þætti þeirra breyt-
inga, sem ráðgerðar em
samkvæmt frumvarp til
laga um stöðu, stjórn
og starfshætti þjóð-
kirkjunnar og lagt hef-
ur verið fyrir Alþingi. í
grein sinni fjallar dr.
Pétur sérstaklega um
framtíðarstöðu bisk-
upsþjónustunnar og kemst að þeirri
niðurstöðu, að miklu skipti að þrír
biskupar verði í virku starfi í þjóð-
kirkju Islands. Lággi í augum uppi,
að biskupinn í Reykjavík geti með
engu móti komist yfir allt það, sem
honum er ætlað að leysa af hendi,
og alls ekki eftir að ýmis mál eru
komin á borð hans, sem áður vom
til umfjöllunar og afgreiðslu í kirkju-
málaráðuneyti. Svo virðist sem
margir kirkjunnar þjónar séu hik-
andi og jafnvel tortryggnir gagnvart
niðurstöðu dr. Péturs í umræddri
grein: „Að lögin um stjórn og starfs-
hætti kirkjunnar tryggi, að vígslu-
biskuparnir fái raunverulegt bisk-
upsvald og kirkjan geti ákveðið að
hluti starfsmanna biskupsstofu
starfi á landsbyggðinni.“
Á prestastefnu, sem haldin var
fyrir tæpu einu ári í Digraneskirkju
í Kópavogi, gerði ég grein fyrir skoð-
unum mínum á þessu viðkvæma
máli. Viðkvæmt nefni ég það vegna
þess að engir tóku þar til máls um
hugmyndirnar, sem fram voru sett-
ar, og ennþá er engan veginn ljóst
hvert er álit meirihluta starfsmanna
kirkjunnar, leikra sem lærðra, á því
hvort breyting verði gerð á starfs-
háttum þessara þriggja embætta.
Vera má, að þögnin þar hafí verið
sama og samþykki.
í frumvarpi því, sem hér hefur
verið nefnt, segir í 11. grein: „Bisk-
up íslands hefur yfírumsjón með
kirkjuaga innan íslensku þjóðkirkj-
unnar og beitir sér fyrir lausn
ágreiningsefna, sem rísa kunna á
kirkjulegum vettvangi. Vegna aga-
brota getur hann gripið til þeirra
úrræða, sem lög og kirkjuhefð
leyfa.“ Vekja má at-
hygli á því, að höfundar
frumvarpsins gera ráð
fyrir úrskurðarnefnd,
er biskup skipi til fjög-
urra ára. Frá því að
þessi hugmynd var
kynnt hafa orið þeir
atburðir, sem sanna
nauðsyn þess að úr-
skurðaraðili verði jafn-
an til taks. Atvikin hög-
uðu því svo til á sl. ári,
að með skömmum hlé-
um var ég kvaddur til,
sem eldri þjónandi
vígslubiskup, að skera
úr málum, sem Biskup
íslands taldi sig ekki
geta komið að og fjallað um sem
úrskurðaraðili. í ljósi þeirrar reynslu
komst ég að raun um, að eðlilegt
sé að úrskurðarnefndina skipi þrír
biskupar þjóðkirkjunnar, fulltrúi
Prestafélags íslands og einn af leik-
mönnum í kirkjuráði. Sú skipan felur
í sér nauðsynlega festu, enda óæski-
legt að biskup Islands verði einn að
bera ábyrgð á skipan nefndarinnar
allrar.
II
Varla getur nokkrum dulist, sem
til þekkir, að í ljós er að koma skipu-
lagsbrestur í þjóðkirkju íslands, sem
á sér rætur í atburðum, sem urðu
fyrir tveim öldum, þ.e. við upphaf
19. aldar. Ástæður til þess voru
m.a. illt árferði og óvænt áföll, svo
að menn neyddust til að breyta
stjórnarháttum kirkjunnar hér af
sparnaðarástæðum fyrst og fremst.
I sjö aldir hafði íslandi verið skipt
í tvö biskupsdæmi og mest ábyrgð
um æðstu stjórn og skipan kristni-
halds jafnan verið í höndum tveggja
manna og þeirra, sem með þeim
þjónuðu. En árið 1802 urðu þátta-
skil í íslenskri kirkjusögu. Geir bisk-
up Vídalín, sem löngum var nefndur
hinn góði, hafði tekið við af Hann-
esi Finnssyni sem Skálholtsbiskup.
Þegar Sigurður Stefánsson, biskup
á Hólum, andaðist árið 1798 voru
margir þeirrar skoðunar, að skyn-
samlegt væri að sameina biskups-
dæmin tvö, kennd við Skálholt og
Hóla, og skipa einn biskup yfír land-
ið allt og flytja hann til Reykjavík-
ur. Fór svo að sjö alda hefð var rof-
in og Geir Vídalín skipaður fyrsur
biskup yfir íslandi frá dögum Gissur-
Bolli
Gústafsson
Reykjavík og nágrenni: HoltsapóteK Állheimum 74, Háaleitisapótek, Háaleitisbraut 68
Árbæjarapótek, Hraunbæ 102, Grafarvogsapótek, Hverafold 1-5 - .
Laugavegsapótek, Laugavegi 16, Reykjavíkurapótek, Austurstræti - Ingólísapótek, Kringlunni
Snyrtistoía Díu, Bergþórugötu 5 - Dekurhornið, Hraunbergi 4, Kópavogsapótek, Hamraborg 11
Kakí, Miðbæ, Hfn. - ölfusapótek, Selfossapótek, Þokkabót, Frostaskjól
Dreifing: i&d ehf, sími 588 2333 - Sendum í póstkröfu - Visa/Euro
' 32 SUNNUDAGUR 13. APRÍL 1997
VINFXPO
Lt SALON MONDIAL DUVINÍT DCS SPIXITUtUX
THE INiERNATIONAL WINE AND SmiTS EXHBITION
Verð kr.
59.900
FAL Ferðaskrifstofa stendur fyrir hópferð á alþjóðlegu vínsýninguna
Vinexpo sem haldin er í Bordeaux. Farið verður 15. júní og komið
22. júní. Innifalið í verði er flug, ferðir og gisting m/morgunmat.
Ath. verð er miðað við 50 manna hóp og
getur breyst miðað við stærð hópsins.
V A T
JL/
FERÐASKRIFSTOFA
Stangarhyl 3a, Reykjavík - Sími 567-8545
Avísun á

afslátt af
Medisana Turbo buxum
Við reglulega notkun á
Medisana Turbo buxum minnkar
appelsínuhúð á lærum og sitjanda.
Huðin endurnýjar sig örar og verður
stinnari
Buxurnar eru fáanlegar í sjö stærðum og
tveimur lengdum.
Niður á mið læri og niður fyrir hné.
Nánari upplýsingar eru veittar á
sölustöoum.
• •• •••