Morgunblaðið - 17.09.1997, Side 30

30 MIÐVIKUDAGUR 17. SEPTEMBER 1997
MORGUNBLAÐIÐ
+ Jóhanna Skúla-
dóttir fæddist í
Hólsgerði, Köldu-
Kinn, hinn 1. janúar
1920. Hún lést á
sjúkrahúsi Húsa-
víkur 7. september
síðastliðinn. For-
eldrar hennar voru
hjónin Sigurveig
Jakobína Jóhannes-
dóttir og Skúli Ag-
ústsson og var Jó-
hanna fimmta barn-
ið í röð átta systk-
ina. Þau voru: Jó-
hannes, Jónas, Guð-
rún, Skúli, Kristveig, Þorkell
og Þorsteinn. Tvö þeirra eru
látin: Guðrún og Jónas.
Eftirlifandi maki Jóhönnu er
Jóhannes Björnsson. Börn
þeirra eru: 1) Ásbjörn, f. 1942,
verkfræðingur í Reykjavík. 2)
Sigurveig, f. 1944, húsmóðir í
Karlskrona, Svíþjóð. Maki
Bengt Hultqvist. Synir þeirra:
Johan Ivar, Evert Ári og Björn
Arvid. 3) Guðrún, f. 1946, bóndi
í Ytri-Tungu. Maki Jón Heiðar
Steinþórsson. Böm þeirra: Guð-
rún, sambýlismaður
hennar er Arngrím-
ur Arngrimsson, og
Steinþór. 4) Þorgils,
f. 1947, húsasmíða-
meistari á Sval-
barðseyri. Eigin-
kona Aðalheiður
Stefánsdóttir. Dæt-
ur þeirra: Ásta,
Hulda, Sara, Rakel
og óskirð stúlka. 5)
Snjólaug, f. 1949,
félagsráðgjafi á Ak-
ureyri. Synir henn-
ar Tord Vésteinn,
Finnur Ulf og Grím-
ur Bjöm. 6) Helgi, f. 1950, raf-
eindavirki á Akureyri. Kvæntur
Elínu Sigurbjörgu Jónsdóttur.
Börn þeirra: Sunna, Þrándur og
Björg. 7) Hrefna, f. 1953, leik-
skólakennari á Akureyri. Maki
Jakob Ragnarsson. Böra þeirra
Jóhanna og Hjalti. Sonur Jakobs
af fyrra hjónabandi Ragnar. 8)
Helga, f. 1957, kennari í Reykja-
vík.
Utför Jóhönnu fer fram frá
Húsavíkurkirkju í dag og hefst
athöfnin klukkan 14.00.
JÓHANNA
SKÚLADÓTTIR
Á stjörnubjörtu haustkvöldi á
fjórða áratugnum eru ung stúlka
og fylgdarmaður hennar á ferð
yfir ísilögð vötnin í Aðaldal, Múla
og Vestmannsvatn. Farin
skemmsta leið milli Ytrafjalls og
Lauga í Reykjadal. Þau eru gang-
andi en færið er gott, norðurljós
og stjörnur kasta bjarma á ísana
og samræður léttar og glaðværar.
Unga stúlkan er full tilhlökkunar,
námið, skólafélagar og lífið sjálft.
Fylgdarmaður hennar er náfrændi
og húsbóndi.
Á heimleið yrkir hann smákvæði
sem hún lærir seinna og kunni
ævilangt, þar er þetta erindi:
Lokið er fylgd og leiðir tveggja skilja
til leiks og starfs fer hver á sína braut.
Æskan til náms en hinn má harm sinn dylja
sem hirti aldrei neitt um slíka þraut.
í rökkurblundi hvílir dökkur dalur
með drifhvítt línið breitt á heiðararm,
í dúpri þögn en sunnanblærinn svalur
er sofnaður við mjúkan skógarbarm.
(K.I.)
Unga stúlkan var Jóhanna
Skúladóttir sem hér er kvödd en
fylgdarmaður Ketill Indriðason á
Fjalli. Jóhönnu sóttist námið á
Laugum vel. Hún var góður nem-
andi, skilningur, áhugi og metnað-
ur héldust í hendur og hún bjó að
skólavist sinni, bæði á Alþýðuskól-
anum í tvo vetur og seinna á
kvennaskólanum á Laugum, alla
ævi.
Milli Hólsgerðis og Ytrafjalls
voru sterk ættar- og vináttubönd
sem aldrei hafa rofnað og gagn-
kvæm aðstoð og hjálpsemi þessa
frændliðs hafa fléttast saman um
*
KAROLINA
SIG URBJÖRG
JÓNSDÓTTIR
+ Karólína Sigur-
björg Jónsdótt-
ir frá Sjólyst í
Grindavík fæddist, í
Grindavík 30. júlí
1915. Hún lést í
Dvalarheimili aldr-
aðra í Grindavík 8.
september síðast-
liðinn.
Foreldrar hennar
vom Sigríður Guð-
mundsdóttir frá
V estur-Landeyj um,
og Jón Jónsson frá
Grindavík. Systkini
Karólínu voru átta.
Fyrri sambýlismaður Karól-
ínu var Guðmundur Jóhannes
Jóhannesson, f. 10. október
1904, d. 8. janúar 1981. Áttu
þau eina dóttur, Sædisi Eygló,
f. 13. ágúst 1942, gift Kaj H.
Hansen. Börn
þeirra eru þijú, Sig-
urjón, Karina og
Linda. Karina er
gift Johnny Arp og
eiga þau tvö börn,
Daniel og Nadia.
Dóttir Karólínu,
barnabörn og
barnabarnabörn
eru öll búsett í Dan-
mörku.
Seinni sambýlis-
maður Karólínu var
Baldur Stefánsson,
f. 13. apríl 1922, d.
25. apríl 1978. Þau
bjuggu nokkur ár á Vestur-
braut 2 í Grindavík og síðan í
Sjólyst í Grindavík í mörg ár.
Útför Karólínu fer fram frá
Grindavíkurkirkju í dag og
hefst athöfnin klukkan 14.
Okkar elskulega mamma,
' - , tengdamamma, amma og lang-
amma andaðist á sjúkradeild Dval-
arheimilis aldraðra, Víðihlíð,
Grindavík, eftir langa legu.'
Margar eru minningarnar sem
við höfum. Allt Atlantshafíð var nú
á milli okkar en þó höfðum við
mikið og gott samband með góðum
og skemmtilegum heimsóknum til
hennar í Sjólyst og í Dvalarheimili
aldraðra í Grindavík þar sem hún
dvaldi síðustu árin. Alltaf var gam-
an þegar hún kom til okkar í Dan-
mörku.
Orðin geta ekki lýst þeirri gleði
og ástúð sem við höfðum saman
en minningarnar munum við geyma
og varðveita alla tíð.
Kærar þakkir fyrir allt og allt.
Guðs friður sé með þér.
Sædís, Kgj, Siguijón,
Linda, Karina, Johnny,
Daniel og Nadia.
MINNIIMGAR
marga ættliði. Jakobína, móðir Jó-
hönnu, vann systur sinni og ömmu
minni Guðrúnu í Tungu á ýmsan
hátt og seinna var móðir mín hjá
Jakobínu. Þær systur Guðrún og
Jóhanna í Hólsgerði barnfóstrur og
kaupakonur hjá foreldrum mínum
á Fjalli og næst kom röðin að mér
að vera tíma og tíma hjá Jóhönnu
í Ytri-Tungu, þegar hún var orðin
húsfreyja þar. Hennar dætur komu
svo í Ejall til hjálpar og öllum þess-
um stundum eru tengdar góðar og
hugljúfar minningar.
Á hátíðisdögum og stórum
stundum í lífi þjóðarinnar, heyrir
maður um orðuveitingar og heið-
ursmerki sem hinir og þessir eru
sæmdir. Það hefur hvarflað að mér
að nær væri að veita öðrum þann
sóma en ýmsum embættismönnum,
þó þeir hafí staðið sig sæmilega í
vel launuðum störfum.
Jóhanna í Tungu var í mínum
augum hetja sem átti skilið æðsta
heiðursmerki. Hún hefði hlegið
dátt og sagt sem svo um þessi orð
mín: „Ja, Asa mín, hvílík dæmalaus
vitleysa sem þér dettur í hug,“ en
ég held að fáir hefðu verið betur
komnir að því en hún. Þau hjónin
hefja búskap sinn við kreppu og
erfiðar aðstæður, þau rækta,
byggja allt upp á jörðinni og ala
upp átta börn. Það virðist nú fullt
dagsverk eitt fyrir sig en um 35
ára aldur fer Jóhanna að kenna
sjúkleika sem ágerist þannig, þó
hlé yrði á öðru hvoru, að hún var
bundin rekkju og hjólastól u.þ.b.
30 ár. Annar fóturinn og hönd voru
henni ónýt en andlegan styrk henn-
ar fékk ekkert bugað. Hún lærði
að hjálpa sér sjálf þar sem hægt
var og stóð fast á því að gera það
og slaka þar ekki á.
Að koma til hennar var hrein
sálubót, hún var alltaf glöð og
gladdist yfir öllu sem vel gekk.
Ekki aðeins hjá fjölskyldu og vinum
heldur öllu sem hún heyrði að horfði
til hins betra hvar sem var. Hún
var úrræða- og tillögugóð, af henn-
ar fundi fóru allir léttari í skapi.
Það var ekki hægt annað en dást
að þessari konu sem var vikið svo
óvægilega af starfsvettvangi sín-
um, einmitt þegar efnahagurinn fór
að rýmkast og góðar vonir að nú
færi að hægjast um. Hún var í
Ytri-Tungu fyrir utan skamm-
tímadvalir á sjúkrahúsum sér til
hressingar og í þjálfun en því að-
eins var dvöl hennar heima mögu-
leg að Jóhannes, maður hennar,
og svo Guðrún, dóttir þeirra og
hennar fjölskylda, væru samhent
sem einn maður að annast hana.
Þá var og hlutur Helgu yngstu
dótturinnar stór því hún var í
Tungu í öllum sínum fríum og ann-
aðist þá heimilið.
Ég kom í sumar til Jóhönnu eins
og í flestum ferðum mínum á
heimaslóð. Enn einu sinni undrað-
ist ég og dáðist að frænku minni.
Þrátt fyrir allt og allt sá ég í henni
glöðu, hláturmildu stúlkuna sem
mér þótti svo vænt um þegar ég
var barn, æðrulausa og úrræða-
góða húsfreyjuna með stóra barna-
hópinn og mig ungling sér til hjálp-
ar í heyskap, þegar frændi minn
lá á sjúkrahúsi. Fróðleiksfúsa og
fróða konu sem unni góðum skáld-
skap og hverskyns fræðum og
myndaði sér sjálfstæðar skoðanir
á hveiju málefni. Ég fór þaðan
klökk í huga og flyt nú þakkir fjöl-
skyldu minnar bæði á Fjalli og
Laugalandi og sérstaklega frá
móður minni sem kveður um
stundarsakir mágkonu og frænku,
um endurfundi er ekki að efast.
Við þökkum allar góðar stundir
og biðjum guð að blessa þá sem
voru Jóhönnu Skúladóttur kærir.
Að lokum er staka sem faðir minn
orti eftir heimsókn Jóhönnu og fjöl-
skyldu hennar í Ytrafjall.
Sólarlag og leikir hér
lengi á sig minna.
Góður dagur genginn er
götu allra hinna.
(K.I.)
+ Katrín Gísla-
dóttir fæddist á
Heiðarbæ í Þing-
vallasveit 2. apríl
1903. Hún Iést í
Reykjavík 5. sept-
ember síðastliðinn
og fór útför hennar
fram frá Fossvogs-
kirkju 12. septem-
ber.
Katrín Gísladóttir,
yfirhjúkrunarkona,
lést á elli- og hjúkrun-
arheimilinu Grund 5.
september. Katrín út-
skrifaðist frá Hjúkrunarskóla ís-
lands í maí 1934 og var í öðrum
hópi hjúkrunarkvenna sem útskrif-
uðust þaðan. Eftir útskrift stundaði
hún framhaldsnám í almennri
hjúkrun við Vesa sjúkrahúsið í
Finnlandi.
1. janúar 1935 hóf Katrín störf
á Vífilsstaðaspítala. Árið 1944 var
hún ráðin deildarhjúkrunarkona á
skurðstofu Landspítalans en yfir-
hjúkrunarkona frá 1964 og til
starfsloka, að undanskildum 6
mánuðum árið 1952, er hún vann
á skurðdeild Sahlgrenska sjúkra-
hússins í Gautaborg. Má því segja
að Landspítalinn hafí notið starfs-
krafta hennar alla tíð.
Ég átti því láni að fagna að
kynnast Katrínu Gísladóttur. Fyrst
er ég var hjúkrunarnemi á skurð-
stofu Landspítalans, þar sem hún
var deildarstjóri, og síðan sem sam-
starfskonu í mörg ár eftir að ég
kom til starfa á Landspítalanum
árið 1970. Það var gott að eiga
Katrínu að í starfi. Hún bar hag
spítalans fyrir brjósti í hvívetna og
þá þjónustu sem þar var veitt. Hún
átti einnig stóran þátt í því að árið
1958 var farið í gang með sémám
í skurðhjúkrun, með samþykkt
stjórnamefndar Ríkisspítala og
með heimild heilbrigðis- og trygg-
ingamálaráðuneytis.
Katrín var á sínum tíma einn
af umsvifamestu stjórnendum
Landspítalans. Hún var stjórnandi
á tímum vissrar fjarlægðar á milli
yfirmanna og starfsfólks en þrátt
fyrir það tókst henni að halda mikl-
um og góðum persónulegum
tengslum við þá mörgu starfsmenn
sem hún átti samskipti við. Mann-
gæska og hlýja einkenndu hana
ávallt, hvar sem hún fór.
Þótt nú sé nokkuð um liðið síðan
Katrín starfaði á Landspítalanum
eru margir sem minnast hennar
með þakklæti og virðingu. Margir
eru þeir hjúkrunarfræðingarnir
sem hún hvatti til dáða og sjálf var
hún dugleg við að fylgjast með
nýjungum á sínu sviði. Þó vinnu-
gleði hennar virtust lítil takmörk
sett og vinnudagurinn oft langur
tókst Katrínu að vinna að hugðar-
efnum sínum og fylgjast með alls
kyns málefnum af vakandi áhuga.
í vinahópi og á góðum stundum
var hún hrókur alls fagnaðar.
Fyrir hið fórnfúsa starf Katrínar
Gísladóttur vill starfsfólk og stjórn-
arnefnd Ríkisspítala þakka. Við
vottum aðstandendum hennar inni-
lega samúð. Guð blessi minningu
hennar og það starf _sem hún vann
í þágu hjúkrunar á íslandi.
Vigdís Magnúsdóttir,
forstjóri Ríkisspítala.
Fyrir 53 árum kynntist undirrit-
aður frk. Katrínu Gísladóttur. Ég
var þá ungur læknastúdent að
mæta á mitt fyrsta námskeið í
skurðlækningum á Landspítalan-
um.
Þegar ég kom inn á
skurðstofuganginn tók
á móti mér glæsileg
hjúkrunarkona í hvít-
um slopp, hún kvaðst
heita Katrín Gísladótt-
ir og eiga að leiðbeina
mér fyrstu dagana.
Katrín var aðsóps-
mikil, alvarleg á svip,
en þó glettni í augum.
Fljótt kom í ljós, að
hér áttum við lækna-
nemar góðan fræðara
og fulltrúa, sem út-
skýrði fyrir okkur
starfsemi skurðstof-
unnar og siðareglur.
Fjöldi lækna og hjúkrunarfræð-
inga stendur í mikilli þakkarskuld
við Katrínu fyrir handleiðslu og
kennslu.
Leið Katrínar lá beint frá Heiðar-
bænum í hjúkrunarnám og síðar
hjúkrun og líknarstörf, sem hún
stundaði alla sína starfsævi.
Katrín aflaði sér sérmenntunar
í Finnlandi og Svíþjóð. Hún var
fædd hjúkrunarkona, með gott
hjartaþel, umhyggju, hlýju og virð-
ingu fyrir lífinu. Veganesti hennar
fyrir hrellda sjúklinga sem áttu að
leggjast undir hnífinn var hlýlegt
viðtal, uppörvandi bros og fumlaus
framkoma.
Um skeið starfaði Katrín á Víf-
ilsstaðaspítala, kynntist þar líðan
og óöruggri framtíð berklasjúkl-
inga þess tíma.
Eftir að hafa starfað sem
deildarhjúkrunarkona á skurðstof-
um varð hún yfirhjúkrunarkona.
Að loknu sérnámi mínu erlendis
hóf ég fljótt störf á handlækninga-
deild Landspítalans og þar með
urðum við nánir starfsmenn næstu
áratugina og aldrei bar skugga á
samstarfið.
Katrín var vel menntuð og fylgd-
ist af áhuga með nýjungum á sínu
sviði og sérstakan áhuga sýndi
hún, þegar lungnaskurðaðgerðir
vegna berkla voru hafnar hér í stað
rifjabrottnáms (höggninga), sem
áður var eina lausnin.
Hún var í fararbroddi þeirra
hjúkrunarfræðinga, sem hófu að
aðstoða við skurðaðgerðir með því
að klæðast sótthreinsuðum búningi
eins og Iæknarnir. í þessu fólst
mikil hagræðing og tímasparnaður.
Á næstu áratugum urðu stórstígar
framfarir og breytingar í skurð-
lækningum með tilkomu nýrra sér-
greina. Katrín fylgdist með þessu
af lifandi áhuga og lagði sitt af
mörkum, þegar stofnað var til
sérnáms í skurðstofuhjúkrun.
Katrín var skarpgreind, stjórn-
söm, með mikla skipulagshæfileika,
mannleg í flestum samskiptum,
hún gerði vissulega miklar kröfur,
en mestar til sjálfrar sín og tók
undir það, að þeir einir unna ekki
starfinu, sem kunna ekki að vinna,
en hinum, sem það kunna e_r vinnan
kærari en nokkur leikur. Á vinnu-
stað var hún gleðigjafi, með trú-
mennsku og dyggð helgaði hún
Landspítalanum ævistarf sitt, unn-
ið í kyrrþey.
Hún hafði mikinn áhuga á menn-
ingu annarra þjóða og ferðaðist
mikið erlendis. Katrín var höfðingi
heim að sækja og áttum við hjónin
margar ánægjustundir á heimili
hennar og þökkum henni áratuga
samvinnu, fölskvalausa vináttu og
hollustu.
Ættingjum Katrínar sendum við
innilegar samúðarkveðjur. Blessuð
sé minning góðrar og mikilhæfrar
hugsjónakonu.
Hjalti Þórarinsson.
Handrit afmælis- og minningargreina skulu vera vel frá gengin, vélrituð eða tölvu-
sett. Sé handrit tölvusett er æskilegt, að disklingur fylgi útprentuninni. Auðveldust
er móttaka svokallaðra ASCII-skráa, öðru nafni DOS-textaskrár. Ritvinnslukerfin
Word og Wordperfect eru einnig auðveld í úrvinnslu. Senda má greinar til blaðsins
í bréfasíma 5691115, eða á netfang þess (minning@mbl.is) — vinsamlegast sendið
greinina inni í bréfinu, ekki sem viðhengi. Nánari upplýsingar má lesa á heimasíð-
um. Það eru vinsamleg tilmæli að lengd greina fari ekki yfir eina örk A-4 miðað
við meðallínubil og hæfilega línulengd — eða 2.200 slög. Höfundar eru beðnir að
hafa skírnarnöfn sín en ekki stuttnefni undir greinunum.
KATRÍN
GÍSLADÓTTIR
Ása Ketilsdóttir.