Morgunblaðið - 25.02.1999, Page 27

MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
FIMMTUDAGUR 25. FEBRÚAR 1999 27
Syngjandi fiðla
TðNLIST
S a 1 u r i n n
SAMLEIKUR Á FIÐLU OG
PÍANÓ
Martynas Bekker og Steinunn Birna
Ragnarsdóttir fluttu verk eftir Grieg,
Schumann, Brahms, Bruch, Chausson
og Ravel. Þriðjudagurinn 23. febrú-
ar, 1999.
MARTYNAS Svégzda von Bekk-
er, fíðluleikari frá Vilnius, og Stein-
unn Birna Ragnarsdóttir, píanóleik-
ari, héldu tónleika í Salnum sl.
þriðjudagskvöld og fluttu aðallega
rómantíska tónlist. Líklega er róm-
antíska tímabilið gjöfulast fyrir þá
fiðluleikara er stefna að „vírtúósísk-
um“ leik. Tónverkin verða oft ekki
aðalatriðið, heldur leiktæknin og
slík verk eru þá aðeins skemmtileg
áheyrnar, að flutningur þeirra sé
óaðfinnanlegur. Þetta merkir ekki
að öll rómantísk tónlist sé tækni-
leikur, heldur er þar að finna fagra
og vel gerða tónlist, ríka af tilfinn-
ingum og listelsku.
Fyrsta verk tónleikanna var
þriðja fiðlusónatan eftir Edvard
Grieg, op. 45, og sú rismesta af
fiðlusónötum hans en svo sem öll
verk þessa sérstæða snillings, er
fiðlusónatan þrungin af merkilegri
þjóðlagahefð Norðmanna. Margt
var fallega gert, bæði hjá Steinunni
og Bekker, sérstaklega hinn ljóð-
ræni milliþáttur, rómansan. Báðir
jaðarkaflarnir voru fluttir með
miklum tilþrifum en á köfium nokk-
uð yfirdrifnum. Tvö næstu verk
voru einnig rómantísk, Intermezzo
eftir Róbert Schumann og Scherzo
eftir Johannes Brahms, er voru
hluti af sambræðingsverki, er þeir
félagar ásamt Albert Dietrich
sömdu. Intermezzóið eftir
Schumann var mjög fallega leikið
en þó sérstaklega „skersóið" eftir
Brahms, sem er glæsilegt að allri
gerð og var ágætlega leikið og á
köflum af töluverðri skerpu.
Þrátt fyrir að Kol Nidre op. 47
eftir Max Bruch sé samið fyrir selló
og hljómsveit, fór vel á með tónhug-
myndum tónskáldsins og umritun
Alexanders Lehmanns og var
margt í þessu tregafulla verki mjög
fallega flutt og auðheyrt að Bekker
lætur vel að „syngja“ á fiðluna sína,
sem kom hvað best fram í hinu Ijóð-
ræna Poéme op. 25 eftir Emest
Chausson. Má segja að Poéme hafi
verið besta verk tónleikanna og
sannarlega flutt af innlifun og
þokka. Lokaviðfangsefni tónleik-
anna var hið fræga Tzigane eftir
Maurice Ravel og þrátt fyrir að í
heild vantaði punktinn yfir i-ið í leik
Bekkers, var ljóst af leik hans, að
hann er leikinn fiðluleikari. Stein-
unn Birna sýndi oft skemmtilega
skerpu og var samleikur hennar í
heild mjög fallega útfærður.
Það er svo með verk eins og
Tzigane, þar sem leikútfærslu
hljóðfæraleikarans er stefnt fram á
ögurbrún tækninnar, að þar má
engu muna og allt, sem gerist, verð-
ur að vera óaðfinnanlegt, því annars
vantar það sem stefnt er að, þann
fullkomleika í tónmótun og leik-
tækni, sem aðeins virtúósar eiga til.
Hvað sem þessu líður, lék Bekker
þetta erfiða verk af mikilli tilfinn-
ingu og sýndi víða góð tilþrif. Stein-
unn Birna lék af öryggi, lagði
stundum um of mikla áherslu á
hrynskörp tilþrif en átti víða mjög
fallega mótaðar tónhendingar.
Eins og fyr segir var Poéme
besta verk tónleikanna og þar naut
sín sérstaklega vel fallegur og
syngjandi tónninn hjá Bekker. Af
efnisskránni í heild má ráða, að
Bekker láti vel að flytja rómantíska
tónlist, sérstaklega þar sem fiðlan
fær að „syngja“.
Jón Ásgeirsson
Tímarit
• TÍMARIT Máls og menningar,
1. hefti 1999 (60. árgangur), er
komið út. I því eru frumbirt ljóð
eftir Þorstein frá
Hamri, Gerði
Kristnýju, Hrafn
Jökulsson,
Sigurbjörgu
Þrastardóttur og
Elísabetu
Jökulsdóttur og
smásögur eftir
Helga
Ingólfsson, Elías Snæland
Jónsson, Stefán Sigurkarlsson og
Agúst Borgþór Sverrisson, auk
þýddrar smásögu eftir bresku
skáldkonuna A.S. Byatt.
Juan Goytisolo er einn af
merkustu núlifandi
skáldsagnahöfundum Spánverja
og er hluti tímaritsins helgaður
honum. Mexíkóski rithöfundurinn
Carlos Fuentes ritar um hann
grein og birt er nýtt áður óbirt
viðtal við Goytisolo þar sem hann
segir frá verkum sínum og þeim
jarðvegi sem þau eru sprottin úr.
Af öðru efni um erlenda höfunda
og menningu má nefna grein eftir
Davíð Loga Sigurðsson um írska
skáldjöfuiúnn W.B. Yeats og
grein um tengsl átjándu
aldarinnar í Frakklandi og
nútímans eftir franska
skáldsagna- og ritgerðahöfundinn
Guy Scarpetta.
Framlag tímaritsins til
íslenskrar bókmenntasögu er að
þessu sinni grein eftir Rakel
Sigurgeirsdóttur um skáldkonuna
Guðfinnu Jónsdóttur frá Hömrum
og skáldskap hennar. Ennfremur
ritar Einar Már Jónsson ádrepu
um bókina „Hetjan og
höfundurinn" eftir Jón Karl
Helgason og þrjár nýjar bækur
eru ritdæmdar.
Málverk á kápu nefnist
„Læsingin“ (1778) og er eftir
franska málarann Jean- Honoré
Fragonard.
Ritstjóri Tímarits Máls og
menningar er Friðrik Rafnsson,
aðstoðarritstjóri Ingibjörg
Haraldsdóttir, en ritnefnd skipa
þaii Arni Bergmann, Kristján
Ái-nason, Pétur Gunnarsson og
Soffía Auður Birgisdóttir. Tímarit
Máls og menningar kcmur út
fjórum sinnum á ári og kostar
ársáskrift 3.900 kr. innanlands en
4.400 kr. til áskrifenda erlendis.
Sýningum
lýkur
Hafnarborg
SÝNINGUNNI Víðerni norð-
ursins, verk sænsku veflista-
konunnar Gunn Johanson,
lýkur mánudaginn 1. mars.
Hafnarborg er opin alla
daga nema þriðjudaga frá kl.
12-18.
KAUPTU
RÚV-Brauð
MHM
Annars komum vi3 og
innsiglum brauðristina Jsína!
RÚV-brauíí er sko skylJa. Þail er svo hollt
ací hú mátt ekki horía hrautí sem [iér Finnst
gott nema borða RÚV-brauí líka.
Lausnarorclicf er frelsi
HEIMDALLUR