Dagblaðið Vísir - DV - 08.03.1983, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 08.03.1983, Blaðsíða 10
10 DV. ÞRIÐJUDAGUR8.MARS1983. Útlönd Útlönd Utlönd Utlönd Helmut Kohl kanslari lagöi stjórnmálaferil sinn og framavonir allar undir þegar hann boðaöi til kosninganna svo skömmu eftir aö hann komst í kanslarastól viö fall Schmidt-stjórnarinnar og sósíal- demókrata í október í vetur. Og hann hirti allan pottinn eins og sá sigur- vegari sem hann var í því f járhættu- spili. Ef hann hef öi tapaö hefði hann sett met í skammtimadvöl i kanslara- embættinu og orðið eini kanslarinn sem því embætti hefði gegnt án þess að hljóta sigur í kosningum. Af mörgum var Kohl kallaður litlaus stjórnmálamaður og daufur og andstæöingar hans hömruðu mjög á því að hann skorti alla reynslu í utanrikismálum. Þegar kristilegir demókratar sömdu við frjálslynda um myndun bráðabirgðastjórnar, þegar hinir síöarnefndu höf ðu gengið út úr stjórnarsamstarfinu viö sósíal- demókrata, reið frjálslyndum mjög á því að fresta sem allra lengst nýjum þingkosningum. Það var eiginlega um líf eða dauða að tefla fyrir flokkinn því að skoðanakann- anir allar og fylkiskosningar sýndu fylgishrun frjálslyndra. Schmidt kanslari missti þolinmæðina með litla bróöur, sem honum þótti ótrúr við róður stjórnarskútunnar, og hótaði Genscher skyndikosningum á miðju kjörtímabilinu. Meö því rak hann frjálslynda leiðtogann út í örvæntinguna til samninga við kristi- lega. Sáfrestur, semfrjálslyndirkeyptu sér, kom þó Kohl vafalítiö einnig til góöa. Hann fékk nokkra mánuði til þess að sýna sig í kanslarahlutverk- inu og venja kjósendur viö aö sjá hann í fylkingarbrjósti þjóðarinnar. Hann beið heldur ekki boðanna heldur hélt strax, nokkrum klukku- stundum eftir embættistökuna, til Parísar þar sem hann átti viðræöur við Mitterrand Frakklandsforseta og innan fárra vikna haföi hann einnig heimsótt Washington, London, Róm og Brussel. Þar sló hann tvær flugur í einu höggi. Gaf hann landsmönnum sínum nýja mynd af sér í sviðsljósi Stórsigur Helmuts Kohls kanslara og kristilegu systurflokkanna í Vest- ur-Þýskalandi um helgina friðaöi menn á Vesturlöndum, sem kviðu sundrungar innan NATO vegna eldflaugaáætlunarinnar. Meö þeim fyrstu til þess að óska Kohl til hamingju með sigurinn voru Reagan Bandaríkjaforseti, Thatcher forsætisráðherra Breta og Fanfani forsætisráðherra Italíu, sem lét í ljós vonir um, að kosningaúrslitin í Þýskalandi mundu „stuðla að því að efla öruggan frið í Evrópu." Almennt á Vesturlöndum er talið að kosningaúrslitin muni styrkja stöðu Vesturveldanna í Genfar- viðræðunum við Sovétmenn. Þótt ríkisstjórnir nágranna Þjóöverja gæti fyllsta hlutleysis í viðbrögöum við fréttum af kosningunum er vitað að menn anda léttar. Innan Atlantshafsbandalagsins höfðu menn búiö sig undir að til vandræðna gæti komið ef Hans- Jochen Vogel, kanslaraefni sósíal- demókrata, hefði komist að. I kosn- ingabaráttu sinni hafði hann lagt áherslu á þaö að staðsetning NATO- eldflauganna í V-Þýskalandi kæmi ekki til greina nema sem algjör þrautalending og að reyna bæri allt annaö fyrst. Hann vildi að Banda- ríkjamenn féllu frá „núll-tillögu" Reagans og kæmu meira til móts við tillögur Andropovs. Lýsti hann því sem skoðun sinni að vel kæmi til álita að draga einkakjarnorkuvopnabúr Breta og Frakka inn í samninga- viðræður Bandaríkjamanna og Sovétmanna. Þetta síðasta var auðvitað hreint bergmál af tillögum Andropovs, leið- toga Sovétríkjanna, sem mönnum þótti grafa undan likum á því, að Sovétmönnum yrði þrengt til samn- inga í Genf. Þótt Evrópumenn hafi átt sinn þátt sjálfir í gerð áætlunarinnar um upp- byggingu skotpalla í Evrópu fyrir kjarnorkueldflaugar þá hefur það aldrei farið á milli mála að enginn þeirra vill að sú áætlun komi til Tfu ára barátta Kohls bar ávöxt utanríkismála og vann sér stuöning annarra leiðtoga á Vesturlöndum. Þeir töldu hann traustari samherja en keppinautinn, Hans-Jochen Vogel, sem hafði byrjað á því að fara til Moskvu til skrafs og ráöagerða við Kremlverja. Hár og þnkvaxinn og dökkur á brún og brá var Kohl oft uppnefndur „Svarti risinn" og stóö í persónufylgi langt aö baki Schmidt kanslara og galt þess. Var þaö talið hafa ráðiö úrslitum í kosningabaráttunni 1975 og 76 þegar hann tapaði fyrir Helmut Schmidt, en að vísu meö litlum mun. Þá horfði ekki vel fyrir hinum Helmutinum sem síðan hefur þó sannaö að hann hefur fleiri en eitt pólitískt líf. Eins og oft eftir ósigra kom upp kurr í liðinu og samfylking kristi- legra demókrata og kristilega bandalagsins i Bæjaralandi, sem haldið hafði frá því 1949, virtist ætla að bresta. Kohl lagöi sig þá mjög fram við að efla bræðralagiö, og þótt hann í fyrstu væri andvígur útnefn- Helmut Kohl kanslari með mynd „gamla mannsins", Konrads Adenauers kanslara,í baksýn en Kohl litur á sig sem lærisvein hans. Þýsku kosninga- úrslitin og eldf lauga- áætlun N ATO framkvæmda. Helst kysu menn að Sovétmenn féllust á takmarkanir kjarnorkuvopna í Evrópu og að samningar tækjust þannig aö falla mætti frá eldflaugaáætluninni. Hún var aldrei hugsuð nema sem þrautaráð eftir að Vesturlanda- menn, langþreyttir orönir af árang- ursleysi viðræðnanna við Sovét- menn, sem þindarlaust hafa vígbúist á meðan Vesturiönd hafa haldið að sér höndum, sáu ekki önnur úrræði til þess að leiða Sovétmönnum fyrir sjónir hver alvara fylgdi máli hjá þeim. Kohl haföi hins vegar lýst yfir f ull- um stuðningi viö NATO-áætlunina. En það er einmitt mat manna innan bandalagsins að full eining og sam- staða meðal aðildarríkjanna sé sú eina vogarstöng sem fengið gæti Sovétmenn til þess að breyta um stefnu í Genfarviðræðunum. Til þess vísar Fanfani forsætisráðherra Italíu þegar hann vonast til þess að kosningaúrslitin muni stuðla að traustari friöi í Evrópu. ingu Franz-Josefs Strauss sem kanslaraefnis kosningabandalags- ins, veitti hann Strauss fullan stuöning sinn í baráttunni. Þar vann hann traust og vináttu hins harð- snúna hægrimanns og lagði grunninn að samstarf i þeirra sem mjög reyndi á í vetur þegar yfir stóðu samninga- viðræðurnar um stjórnarmyndun með frjálslyndum sem hinn óstýri- láti Strauss vill feiga. I nóvember 1980 varð Kohl leiðtogi þingflokks kristilegra og treysti siðan stöðu sína uns hann nú er orðinn kjörinn kanslari V-Þýska- lands. Annars er naumast unnt að ræða um andstæðinga Kohls, að minnsta kosti ekki hatramma andstæðinga. Jafnvel pólitískir keppinautar láta sér vel lfka við manninn persónulega og fer lítið fyrir persónulegum skæt- ingi í málflutningi gegn honum sem annars er mjög algengt í stjórnmála- umræðu í V-Þýskalandi. Kohl lítur sjálfur á sig sem „alhliða" mann og skipuleggjanda en ekki sem „sérfræðing". Hann er maður á besta aldri, fæddur 3. apríl 1930, kaþólskur, kvæntur og tveggja barna faðir. Kona hans,Hannalore, er mótmælendatrúar. Hann var kadett í herskóla, þegar stríðinu lauk, og tveim árum síðar var hann orðinn einn af stefnendum ungmennafélaga kristilegra demó- krata í heimabæ sínum, Ludwigs- haven. Hann varð að vinna í frí- stundum fyrir háskólagöngu sinni en sneri fljótlega úr atvinnulífinu að skólanámi loknu inn á stjórnmála- brautina. 52 ára gamall er hann yngsti kanslari landsins en það orð loðir víða við feril hans. Hann varð yngsti þingmaður fylkisþings síns 29 ára gamall 1969. Hann varð yngstur for- sætisráðherra Rínarfylkis 10 árum síöar og yngsti formaður kristilegra demókrata 1973. Þá höfðu flokksbræður hans um hríð séð í honum efni til þess að verða yngsti kanslari landsins þótt það sé ekki fyrr en tíu árum síöar sem hann loks náði þeim áfanga. i Þáttur V-Þjóðverja í eldflauga- áætlun N ATO þykir afar mikilvægur. Ef ekki verður af samningum í Genf á að byrja aö setja upp fyrstu eld- flaugarnar (572 Pershing 2 og stýri- flaugar) í desember. Þær fyrstu á að setja upp í V-Þýskalandi. — Ef Þjóð- verjar hefðu hætt við er fyrirsjáan- legt aö ríkisstjórnum Belgíu, Bret- lands, Italíu og Hollands verður ekki öllum stætt á því að uppfylla sína þætti áætlunarinnar. Kohl hefur lýst því yfir að hann muni reyna að beita áhrifum Bonn- stjórnarinnar viö bandamennina í Washington til þess að finna nýjar lausnir svo aö fremur megi ganga saman í Genfarviðræðunum. En hann hefur tekið fram að hann muni gæta þess umfram allt að spilla ekki einingu innan NATO eöa grafa undan samningsaðstöðu bandalagsins. Það er núll-tillaga Reagans sem þarna er vísað til. Margir þjóðarleið- toga V-Evrópu eru sammála því að hún sé æskilegasta lausnin. Með henni væri sett bann við staðsetningu meöaldrægra kjarnaeldflauga í Evrópu. En svo afdráttarlaus hefur Sovétstjórnin verið í andstöðu sinni við núll-tillöguna að margur gerist reikulli í trúnni á að það tjói að ríg- halda í hana og vilja leita málamiðl- unar í nýjum tillögum. Er búist við því aö Kohl muni ekki láta líða á löngu áður en hann hreyfi því. Hin opinberu málgögn Moskvu- stjórnarinnar greindu frá kosninga- úrslitunum án nokkurra umsagna. I einkaviðræöum við diplómata hafa sovéskir embættismenn þó látið í ljós að hið mikla fylgi hægri flokkanna í V-Þýskalandi hafi komið þeim á óvart. Hugsanlegt þykir að hinn örúggi sigur hægrimanna muni koma Kreml til þess að endurskoða afstöðu sína til Genfarviðræðnanna. Má þeim ljóst vera að frumkvæði Andropovs í kjarnorkuvopna- umræðunni hefur ekki megnað að veita friðarhreyfingarmönnum þann byr sem Kreml vonaðist til. Er búist við því að eftir kosningaúrslitin sýni Moskvustjórnin meiri sveigjanleika.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.