Dagblaðið Vísir - DV - 08.03.1983, Blaðsíða 14

Dagblaðið Vísir - DV - 08.03.1983, Blaðsíða 14
14 DV. ÞRIÐJUDAGUR 8. MARS 1983. Umferöarmál ber oft á góma manna á meðal þessa dagana og er þaö vel. Eg held aö f lestir séu þeirrar skoöunar aö umferöarmenningin hér á landi sé ekki eins og best veröur á kosiö en menn eru ekki á einu máli um hvar skórinn kreppir. Bílbeltin Framkvæmdastjóri Umferöarráösl telur bílbeltin leysa stærsta vandann og leggur því megináherslu á bíl- beltaáróöur og „börnin aö sjálfsögðu í aftursætinu". Þaö er gott — svo langt sem þaö nær, en gallinn er bara sá aö þaö nær ekki nógu langt. Ég held aö þarna sé byrjaö á öfugum enda. (Þeir vissu þaö í Westrinu í gamla daga aö haldlaust var að eyða aleigunni í söðul ef enginn var hesturinn.) Bílbelti eru vissulega þarft öryggistæki sem sjálfsagt er að nota. En öryggisbelta er ekki þörf fyrr en við umferðaróhapp. Auðvitað getur enginn vitað fyrirfram hvort hann muni lenda í óhappi þegar hann sest inn í bílinn sinn, þannig aö rétt er að vera við öllu búinn. En það er rangt að beita áróðri, eins og gert hefur verið, meö aðaláhersluna á notkun bílbelta. Þaö er álíka gáfu- legt, eins og einhver benti á, og að flugmaður hugsi fyrst og fremst um það að fallhlífin sé til taks áður en fariðer íloftið. Orsök — afleiðing Aöalvandinn er f ólginn í umferðar- óhöppunum sjálfum (eins og allir vita að sjálfsögðu) — eöa öllu heldur orsókum þeirra. Hver skyldu svo vera algengustu óhöppin í umferð- inni? Örugglega aftanákeyrslurnar. Og hvað ætli valdi aftanákeyrslum? Oftast of lítið bil á milli bíla, svo og 'ónóg athygli ökumanna. Ög þar*með erum vio Komm ao Kjai na uuftsura m; mínu mati: Of lítið bil á milli bíla. Spurning: Hvers vegna er oftast of stutt í næsta bíl fyrir framan? Svar: Vegna þess að íslensk umferðar- „menning" býður upp á það. Hægri umferð Manni hættir stundum til að ætla að tiltölulega fáum sé þaö kunnugt að áriö 1968 var skipt yfir í hægri umferð á Islandi. (Hvað kemur það nú málinu við? spyr kannski einhver.) Gluggum aðeins í umferöarlögin: „Ökumenn skulu halda ökutækjum sínum hægra megin á akbraut eftir því sem við verður komið og þörf er á vegna Hef ur Tarsan bílpróf ? FRUMSKOGAR- LÖGMÁL í UMFERÐINNI annarrar umferðar." (45. gr.) „Ökumenn skulu hleypa fram fyrir sig á vinstri hönd þeim, sem fram fyrir vilja." (47. gr.) „Skal sá sem fram hjá ætlar, gefa þeim, sem á undan fer, merki, þannig að hann megi vita um þá ætlan. Sá, sem á undan er, skal þá, er hann verður var viö þann, sem á eftir k^mur, víkja til hægri og draga úr hraða eða nema staðar, þannig að áhættulaust sé að aka fram hjá." (47. gr.) Leturbr. mín). Maður á sem sagt aö halda sig á hægri akrein þegar hægt er og nota þá vinstri til framúraksturs. En les- andi góöur, farðu út í þéttbýlis- umferðina í smástund og spuröu svo sjálfan þig í hreinskilni: Er hægri umferð á Islandi í raun? Eg held að „Meðan aðaláherslan er lögð á að vera sem best búin til þess að taka afleiðingum umferðaróhappa(bílbéltin), en orsakirnar að mestu látnar liggja á milli hluta, er ekkivonað velfari." svarið hljóti að verða nei. Nú, en hvað þá, ekki er vinstri umferð á Islandi? Aftur nei. Hvað þá, eru engar reglur í íslenskri umf erö? Frumskógarlögmálið Á pappírunum er hægri umf erö, en í raun gildir elsta lögmál heimsins: Þeir hæfustu komast af (Survival of the fittest). Það er nefnilega svo að engar greinar umferðarlaganna eru jafn oft og látlaust brotnar og þær hér að ofan — og átölulaust af yfir- valdannahálfu. Og hvað svo meö stefnuljósin? Umferðarlögin segja: „Skylt er að gefa merki um breytta akstursstefnu, þegar þörf er á, til leiðbeiningar fyrir aðra unifcrð. Merki skal gefa með stefnuljósum á þeim ökutækjum, er hafa skulu slík tæki." (52. gr.) (Leturbr.mín). (Og ég sem hefði þoraö að fullyrða af fenginni reynslu að sumum bílum fylgdu alls ekki stefnuljós.) Þú lærir eitt mjög fljótlega í umferðinni (eitt af þessum séríslensku fyrirbærum): Ekki nota stefnuljós ef þú ætlar að skipta um akrein. Þá flýtir öku- maöurinn, sem á eftir þér er á hinni akreininni, sér að „gefa í" svo að þú farir ekki f ram f yrir hann. íslenska aðferðin Aðferðin, sem menn verða að nota í umferðinni þegar skipta skal um akrein, er einföld: Vertunógu fljótur að dengja þér yfir á hina akreinina. Og ef hægfara bíll á vinstri akrein angar þig, þá skaltu alls ekki flauta, þá æsir þú ökumanninn ef til vill upp með þeim af leiðingum að hann hægir jafnvel á, til þess eins að stríða þér. Nei, keyrðu fast að honum, beygðu svo snöggt yfir á hægri akrein, keyrðu alveg að bílnum sem þar er og „svínaöu" svo aftur yfir á vinstri akrein fram fyrir „snigilinn" þar. (Þú mátt gjarnan glotta hæönislega í baksýnisspegilinn.) Þetta tekst — oftast. Auövitað er allt þetta brot, gróft brot, á umferðarreglunum. Þetta stuðlar að ógætilegum akstri, auknum hraða og aukinni slysatíðni (sérstaklega hvað varðar aftanákeyrslur og gang- brautarslys). Sinnuleysi En aldrei dettur lögreglunni í hug að stöðva menn og veita þeim tiltal, hvað þá að sekta þá, fyrir aö nota ekki stefnuljós, ellegar aka á vinstri akrein, þegar sú hægri er þess albúin aölátaakaásér. Nei, á meðan að aðaláherslan er HVER VERÐUR NÆSTUR? Eitt af því sem allir Islendingar eiga sameiginlegt er sú staðreynd aö þurfa að komast á milli staða, ferð- ast frá einum stað til annars. Á hver jum morgni þeysast út á göturn- ar þúsundir vegfarenda. Ferðamát- inn er margvíslegur en allir eiga það þó sameiginlegt aö vilja komast sem fljótast og öruggast á áfangastað. Þetta flókna samspi) gangandi, hjól- andi og akandi vegfarenda nefnist einunafniumferð. Umferðinni er því miður oft hægt að líkja við stríðsrekstur. Þar er ein- staklingurinn eins og hermaður á leið á vígvöllinn meðal margra ann- arra. Hann veit aö aðeins ákveðið hiutfall þeirra kemur til baka. Þannig er þessu því miður farið með okkur flest. Við vitum er við leggjum af stað út í umferðina að morgni að líkur eru á að eitthvert okkar verði fórnarlamb umferðar- slysanna, áður en dagur er að kveldi kominn. Engum dettur þó í hug að hann sjálfur veröi hinn óheppni. Sjálfsöryggi okkar er algert. Við er- um hinn f ullkomni ökumaður og veg- farandi sem aldrei gerir mistök. Mis- tökin tilheyra öðrum. En hverjir eru þessir „aðrir"? Við heyrum daglega í sírenum lögreglu- og sjúkrabila og hugsum um leið: ,,Enn eitt umferðarslysið." Oft er ekkert annað að gera en taka undir með öðrum og segja: „Hræðilegt að þetta skyldi koma fyrir." Síðan berst talið aftur að veðrinu og málið er af- greitt. Afgreitt þar til að okkur sjálfumervegið. Það er sagt að brennt barn forðist eldinn. Því miður er það oft þannig að við vöknum ekki upp til meðvit- undar um hörmungar umferðarslys- anna fyrr en við upplifum sjálf slíka lífsreynslu. Sá þyrnirósarsvefn get- ur oft orðið dýrkeyptur. Veraldlegt tjón er oft bætanlegt en sársauki, örkuml og lífið sjálft verður aldrei bætt. En nú hugsa sjálfsagt margir með sér: „Ekki breyti ég umferöarmenn- ingu Islendinga." Rétt er það. A meðan slikur hugsunarháttur ríkir meðal manna breytist aldrei neitt til góðs. Okkur hættir nefnilega til þess að fylgja straumnum, falla inn í myndina, vera eins og hinir. Þeim ökumönnum sem ekið hafa erlendis ber flestum saman um að mun auð- veldara sé yfirleitt að athafna sig í umferðinni þar en hér heima. Þó ber að líta á aö umferöarþungi er þar mun meiri og gatnakerfi öllu flókn- ari en hér. I hverju felst þá hinn mikli munur? Jú, staðreyndin er sú aö erlendis virða menn settar reglur og fara eftir þeirh í hvívetna og síð-

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.