Dagblaðið Vísir - DV - 31.10.1985, Blaðsíða 4

4
DV. FIMMTUDAGUR 31. OKTOBER1985.
Upplýsingaþjónusta um ónæmistæringu komin á fót:
„Veitum smituðum allan
stuðning sem völ er á”
Upplýsingaþjónusta fyrir þá sem
óttast aö þeir hafi smitast af ónæmis-
tæringu (ót) er hafin á vegum Land-
spítalans og Borgarspítalans. Fólk
getur hringt á auglýstum tímum í
sérstakan síma, 622280, og fengiö
milliliðalaust samband viö sérfróðan
lækni sem veitir upplýsingar án þess
aö fyrirspyrjendur þurfi aö gefa upp
nafn. Ef læknirinn telur að hlutaðeig-
andi þurfi aö fá læknisskoöun verður
hægt aö koma því viö á almennri
göngudeild, einkastofu læknis eöa
með vitjun í heimahús. Þess verður
stranglega gætt að allar persónu-
bundnar upplýsingar takmarkist við
þann lækni sem annast skoöunina og
þær veröa ekki tengdar beint viö
neina nafnaskrá.
Nú eru liðin rúmlega 2 ár síðan ís-
lensk heilbrigðisyfirvöld geröu fyrst
ráöstafanir vegna ónæmistæringar.
Landlæknisembættiö gaf út fræðslu-
rit um sjúkdóminn í júli á þessu ári.
Ákveðnum sérfræðingum var falið
að annast rannsóknir á einstakling-
um úr svokölluðum áhættuhópum.
Þessi þjónusta var auglýst í Lækna-
blaðinu þannig að heimilislæknar og
aðrir sérfræðingar gætu notað hana
fyrir skjólstæðinga sína. Lögð hefur
verið svo rík áhersla á nafnleynd,
þagnarskyldu og trúnað í þessari
þjónustu að enginn einn sérfræðing-
ur, sem hana hefur annast, veit
hversu margir hafa fundist smitaðir
hérlendis. Þó er ljóst að þeir eru ekki
margir.
1 flestum löndum, þar sem ónæm-
istæring er orðin útbreidd, hafa
hommar og þeir sem sprauta sig með
eiturlyf jum langsamlega hæsta sýk-
ingartíðni. Nýlegar rannsóknir sýna
að smitun er líka víöa orðin útbreidd
meðal vændiskvenna. Árangur fyrir-
byggjandi aögerða er þess vegna aö
verulegu leyti háöur því hversu góð
samvinna næst við þessa einstakl-
inga og þá sem haft hafa við þá kyn-
mök. Margir hommar eru í felum og
sumir eru fjölskyldufeður. Þessir
menn og ýmsir aðrir, sem kunna að
hafa tekiö einhverja áhættu að því er
varðar ót-smitun, þurfa að geta
treyst á algera nafnleynd og ábyrga
meðhöndlun upplýsinga.
„Ónæmistæring þegar farin
að stinga sér hér niður"
Kristján Erlendsson, sem er sér-
fræðingur í lyflækningum og ónæmis-
fræði, hefur verið ráðinn starfsmað-
ur upplýsingaþjónustunnar. Þeir
sem vilja fá upplýsingar varðandi
ónæmistæringu geta hringt á milli kl.
13 og 14 á þriðjudögum og fimmtu-
dögum. Þess á milli er símsvari
tengdur við númerið.
„Það er nú þegar komin viöbrögð
við þessari þjónustu því töluvert hef-
ur veriö hringt,” sagöi Kristján við
DV.
„Merki eru um aö ónæmistæring
sé þegar farin að stinga sér hér nið-
ur. Við viljum því skora á fólk að
nýta sér þessa þjónustu. Þaö er hægt
aö stemma stigu við útbreiðslu sjúk-
dómsins meöan hann er ekki á alvar-
legu stigi. Margir einstaklingar geta
haft smitið í sér án þess að einkenni
komi fram, sérstaklega þeir sem
hafa eitthvað í sinni sögu sem tengir
þá viö þessa áhættuhópa, sem eru
umfram allt hommar, eiturlyfja-
neytendur og vændiskonur.
Nú er ætlunin að hefja skipulegt
mótefnapróf í blóöi einstaklinga,
sem tilheyra þessum áhættuhópum, í
þeim tilgangi að gera okkur grein
fyrir útbreiðslu veirunnar hér á
landi. Viö munum byr ja á því að hafa
samband við félagsskap homma og
athuga eiturlyfjaneytendur. Venju-
lega hafa einstakhngar haft sam-
band við okkur að fyrra bragði en nú
ætlum við að reyna að ná til fólks
þótt það hafi ekki haft samband við
okkur. Einnig er á döfinni að hefja
rannsóknir á blóði sem tryggja að
allir blóðþegar séu öruggir.
Við viljum umfram allt höföa til
þess að fólk geti verið smitað. Lögð
verður mikil áhersla á fræðslu fyrir
þá sem reynast smitaðir og leitast
verður við að veita þeim allan þann
stuðning, félagslegan og læknisfræði-
legan, sem völ er á,” sagðiKristján.
Hringiö í síma 622280, allir sem ein-
hverjar spurningar hafa varðandi
ónæmistæringu.
K.B.
„Margir geta verið smitaðir án þess að vita af því," sagði Kristján Erlendsson, sérfræðingur í lyflækning-
um og ónæmisfræði, en hann hefur verið ráðinn starfsmaður upplýsingaþjónustunnar. DV-myndir PK.
Vatnsieysið
fyriraustan:
kæla hita-
veitu-
vatn
— tilaðgeta
þvegið sér
Frá Regínu Thorarensen, fréttarit-
araDVáSelfossi:
Að undanförnu hefur vatnsleysi
hrjáð fólk hér fyrir austan. Hafa
verið vandræði víða í sveitum af
þessum sökum, sums staðar svo
mikil að fólk hefur orðið að kæla
hitaveituvatn til aö geta þvegið sér
og eins til að geta notað það á sjálf-
virku þvottavélarnar.
Sr. Sigurður, vígslubiskup á Sel-
fossi, segist aldrei hafa séð ölfusá
eins vatnslitla og í sumar og haust
þau 58 ár sem hann hefur átt heima
hér. En undanfarna daga hefur
verið vætutíð og er áin farin að lflcj-
ast sjálfri sér eftir mesta þurrka-
sumar sem elstu menn muna.
Vaxandi
kjötvinnsla
Frá Rcgínu Thorarensen, fréttarit-
araDVáSeifossi:
Ein fullkomnasta kjötvinnsla hér
á landi er hjá versluninni HÖfn á
Selfossi. Fyrirtækiö tók til starfa
fyrir réttu ári. Björn Ingi Björns-
son veitir því forstöðu og þar vinna
14 manns.
Þess má geta að Björn átti kjöt-
búðina Suðurver í Reykjavík áður
en hann tók við stjórn kjötvinnsl-
unnar að Gagnheiði 5 hjá Höfn hf.
Kjötvinnslan er stækkandi fyrir-
tæki og öll matvæli frábær. Þau eru
send um allt land, enda hefur Höfn
eigið sláturhús og er hráefni þar af
leiðandi 1. flokks þar sem slátraö
er svo aö segja allan ársins hring.
Nýlega keypti ég svokallaða Sal-
ami-pylsu í Höfn. Er það ein nýj-
asta tegundin af áleggi á markaðn-
um. En nýjar tegundir af áleggi
eru alltaf að skjóta upp kollinum
hjá kjötvinnslunni, svo aö segja
vikulega.
í dag mælir Dagfari
í dag mælir Dagfari
I dag mælir Dagfari
Menningarverðlaun úr ríkissjóði
Mlkið var Dagfari glaður þegar
hann las f réttina i DV í fyrradag um
að fjármálaráðuneytið hefði keypt
Spegilinn fyrir flmm hundruð þús-
und krónur. Það var kominn timi til
að þeir i fjármálaráðuneytlnu fengju
sér almennilegt lesefnl. Sffellt að
grúfa sig yflr doðranta og kanselli-
bréf, þurrar bréfaskriftir og styrk-
belðnlr, sem hlýtur að vera þrúgandi
fyrir andann og raunalegt fyrir skap-
ið.
Nú verður áreiðanlega kátt i höll-
inni þegar Spegilllnn liggur til lestr-
ar á hverju borðl mönnum til upplifg-
unar og kátínu.
Einhver humorleysinglnn mun
sjálfsagt bneykslast á þessum Speg-
ilkaupum fráfarandi fjármálaráð-
herra. Menn munu segja sem svo að
útgefandi Spegilsins hafi á sinum
tíma verið dæmdur í fésektlr fyrir
klám og guðlast og sjálfur Hæstirétt-
ur komst að þeirri niðurstöðu að upp-
lagið skyldi gert upptækt.
1 þessu umrædda Spegilsblaði ku
hafa birst dónalegar myndir af ráð-
herrum og nafn guðs lagt við hé-
góma. Orðbragð bafi verið hinum
megin við velsæmismörkin og mynd-
ir af velmektarfólki skreyttar með
aðskiljanlegum kynfærum með við-
eigandi textum. Þetta kann allt að
vera rétt enda var þessi dónaskapur
dæmdur dauður og ómerkur og
virðulegir hæstaréttardómarar og
aðrir útvaldir, sem einir fengu að sjá
blaðið, ræddu það mest í hvislingum
og roðnuðu af blygðun.
En þá spyr maður: Hvers á vesl-
ings útgefandinn að gjalda sem gefur
slík rit út i góðri trú um að efni af
þessu tagi falli í kramið? Og er ekki
rttfrelsl í landinu? spurðu ríthöfundar
og er ekki kiám á hverju götuhomi?.
spurðu frelsispostular. Og vinstri
pressan hóf herferð í þágu píslar-
vottsins, útgefandans, sem hafði lagt
allt sitt í þetta andans verk og sat síð-
an uppi með sjötiu þúsund króna fé-
sekt eða f angelsi ella.
Hann og þjóðin og prentfrelsið var
svo heppið að i f jármálaráðuneytinu
réði miskunnsamur Samverji rikj-
um, sem er vanur að rétta bágstödd-
um hjálparhönd þegar mest liggur
við.
Og auðvitað keypti hann upplagið
eða réttara sagt lét rikissjóð eignast
þetta Spegilsblað fyrir litla hálfa
milljón. Hvað er hálf milljón á milli
vina þegar klám og guðlast er ann-
ars vegar en æra útgefandans hins
vegar?
Mikið gustukaverk eru þessi kaup.
Enginn mælir þvi mót að rikissjóður
eigi að spara og gæta aðhalds, enda
bruðlið og eyðsluóhófið löngum verið
vandamál i rikisrekstrinum.
Ec þegar ríkissjóður stendur
frammi. fyrir þeirrí freistingu að
eignast á einu bretti heilt upplag af
klámfengnum Spegli, sem Hæstirétt-
ur vill ekki leyfa neinum að lesa
nema sjálfum sér, þá er þjóðarnauð-
syn að skera þá hugsjónamenn niður
úr snörunni sem eiga einskis annars
úrkosti en að keyra upplagið á haug-
ana. Þá stendur það ríkissjóði næst
að komast yfir verðmætin og varð-
veita þau fyrir ókomna tið. Og ekki
er það verra, þegar starfsfólkið í
ráðuneytinu er að drepast úr leiðind-
um, ef hægt er að dreifa guðlastinu
úr Speglinum til að stytta því stundir
í vinnutímanum.
Enn og aftur hefur það komið i ljós
að fyrrverandi fjármálaráðherra
kunni með almannafé að fara og enn
einu sinni hefur hann bjargað menn-
ingarverðmætum frá glötun og eilifri
bannfæringu.
En jafnvcl þótt bæði Dagfari og
þjóðin gleöjist yfir þessum tíðindum
hlýtur gleði útgefandans þó að vera
hvað mest, að hafa verið svo ríku-
lega verðlaunaður með hálfri milljón
króna úr ríkissjóði fyrir að hafa ver-
ið dæmdur í fésekt og fangelsi í
Hæstarétti. Það borgar sig stundum
að vera dóni.
Dagfari