Dagblaðið Vísir - DV - 09.02.1987, Qupperneq 2

2
MÁNUDAGUR 9. FEBRÚAR 1987.
Fréttir
Jón Baldvin Hannibalsson afhendir hér Gylfa Þ. Gislasyni tákn jafnaðar-
manna, rósina, úr stáli og eir. Bak við þá stendur Árni Gunnarsson, ritstjóri
Alþýðublaðsins.
DV-mynd Bjarnleifur
SJötaigsafmæli
Gytfa Þ.Gíslasonar
„Parlimentarians Global Actíon“ fa Indiru Gandhi verðlaunin
Óvæntur heiður
segir Ólafur Ragnar Grimsson, formaður samtakanna
í tilefhi 70 ára afmælis Gylfa Þ.
Gíslasonar héldu Norræna húsið og
Norræna félagið afmælissainkonu.
„Samkoman byrjaði kl. 3.30 og blásar-
ar úr Kópavogi tóku á móti gestum
undir stjóm Bjössa blásara," sagði
Guðlaugur Þorvaldsson í samtali við
DV.
Meðal viðstaddra voru forseti ís-
lands, Vigdís Finnbogadóttir, og
forsætisráðherrann, Steingrímur Her-
mannsson.
Sverrir Hermannsson menntamála-
róðherra setti samkomuna og Helge
Seip, formaður sambands norrænu fé-
laganna á Norðurlöndunum, flutti
ávarp. Sigmundur Guðbjamasson,
rektor Háskóla íslands, flutti einnig
ávarp og Jóhannes Nordal seðla-
bankastjóri afhenti Gylfa fyrsta
eintakið af bók sem inniheldur safh
af skrifum og ræðum Gylfa Þ. Gísla-
sonar. Þessi bók var unnin í samráði
við Gylfa og Helgi Skúli Kjartansson
vann hana að mestu, að öðm leyti sá
formleg nefnd um hana.
Garðar Cortes og Elísabet Erlings-
dóttir sungu lög eftir Gylfa. „Ég held
að fólk sé almennt sammála um að
samkoman hafi verið afskaplega
skemmtileg og látlaus og það ríkti viss
virðuleika við þetta allt saman,“ sagði
Guðlaugur.
Jón Baldvin Hannibalsson flutti
ávarp og afhenti Gylfa tákn jafnaðar-
manna, rósina, úr eir og stáli. Stein-
grímur Hermannsson flutti kveðjur frá
ríkisstjóminni og aðrir sem tóku til
máls vom Jónas Kristjánsson, for-
stöðumaður Stofnunar Áma Magnús-
sonar, Haraldur Ólafsson dósent og
Þórir Einarsson, forseti viðskipta-
deildar Háskóla íslands. Gylfi Þ.
Gíslasson flutti ræðu undir lokin og
bauð gestum upp á veitingar.
-MDE
„Fulltrúi Rajiv Ghandis hringdi í mig
á þriðjudaginn og tilkynnti mér að
þessi ókvörðun hefði verið tekin og
síðan gekk ég á fund sendiherra Ind-
lands hjá Sameinuðu þjóðunum í New
York síðasliðinn föstudag þar sem
hann tilkynnti mér formlega að við
hefðum fengið þessi verðlaun og þau
yrðu afhent mér í Delhí við hátíðlega
athöfn af Rajiv Gandhi seinna á þessu
ári,“ sagði Ólafur Ragnar Grímsson
er DV ræddi við hann í gær í tilefni
af verðlaunum sem alþjóðlegu þing-
mannasamtökunum „Parlimentarians
Global Action“ vom veitt í síðustu
viku, en Ólafur Ragnar er, sem kunn-
ugt er, formaður þeirra samtaka.
Verðlaun þessi em kennd við Indirn
Ghandi og vom stofriuð af indversku
þjóðinni til minningar um hinn myrta
þjóðarleiðtoga. Þetta er í fyrsta sinn
sem verðlaununum er úthlutað og em
þau veitt fyrir sérstakt framlag á sviði
afvopnunar- og friðarmála og fyrir
störf í þágu efnahagslegrar samvinnu
og þróunarmála. Verðlaunarféð nem-
ur hundrað tuttugu og fimm þúsund
dollurum eða um fimm milljónum ís-
lenskra króna, og em næsthæstu
peningaverðlaun sem veitt em í ver-
öldinni, aðeins nóbelsverðlaunin em
hærri.
Að sögn Ólafs Ragnars komu til-
nefhingar frá tuttugu og sjö löndum
um einstaklinga eða samtök sem bent
var á, en alþjóðleg dómnefnd undir
forsæti varaforseta Indlands tók ák-
vörðim um hverjum skyldu veitt
verðlaunin.
Samtökunum mikill styrkur „Það
er óvæntur heiður að verða þessarar
viðurkenningar aðnjótandi og sam-
tökunum tvímælalaust mikill styrk-
ur,“ sagði Ólafur Ragnar.
„Það er tekið fram í þeirri yfirlýs-
ingu sem gefin var út af varaforseta
Indlands í Delhí fyrir helgi að verð-
„Maður er auðvitað mjög snortinn
yfir því fá viðurkenningu af þessu
tagi,“ segir Ólafur Ragnar Grímsson,
en hann er formaður alþjóðlegra
þingmannasamtaka sem nýlega voru-
veitt Indiru Gandhi verðlaunin.
launin em veitt samtökunum fyrir
nýjar tillögur og hugmyndir á sviði
afvopnunarmála og sérstaka hug-
myndaauðgi í að virkja stjómmálalega
samvinnu og þátttöku almennings.
Það er líka tekið fram að samtökin
hafi gegnt lykilhlutverki í að koma á
afvopnunarfrumkvæði þjóðarleiðtog-
anna sex, sem dómnefndin telur einn
mikilvægasta atburð á sviði afvopnun-
armála á liðnum árum.“
- Hefur einhver ákvörðun verið tekin
um hvemig verðlaunafénu skuh var-
ið?
„Það hefur ekki verið tekin ákvörð-
un um það enn sem komið er, en þó
hafa verið viðraðar hugmyndir síðustu
daga um að verja upphæðinni til þess
að leggja grundvöll að rannsóknum
og stefnumótun á sviði nýs alþjóðlegs
öryggiskerfis í heiminum. Kerfis þar
sem þjóðir gætu búið við öryggi og
frið án þess að búa yfir kjamorku-
vopnum eða öðrum tortímingartækj-
um. Þetta var einmitt mikið áhugaefhi
Indiru Ghandi og er viðfangsefhi sem
við ræddum einnig við Rajiv Gandhi
fyrir nokkrum mánuðum.
Þannig að þó engin ákvörðun hafi
verið tekin á þessu stigi, finnst mér
líklegt að við höfum mótað ákveðnar
hugmyndir um þetta efrú þegar við
veitum verðlaunum viðtöku.
Maður er auðvitað mjög snortinn
yfir því að fá viðurkenningu af þessu
tagi. Bæði vegna þess að Indira Gand-
hi var einn af merkustu sfjómmála-
leiðtogum þessarar aldar og einstæð
kona, og eins yfir því að okkar störf
skuii metin svo mikils að þegar þessum
verðlaunum er úthlutað fyrsta sinni
þá komi þau í okkar hlut,“ sagði Ólaf-
ur Ragnar Grímsson.
-VAJ
Allt í Rusli
Margrét Guðmundsdóttir og Viðar Eggertsson I hlutverkum sínum í
Rympu á ruslahaugnum
Þjóðleikhúsið sýnin
Rympa á Ruslahaugnum
Höfundur texta og tónlistar
Herdis Egilsdóttir.
Útsetnlng tónlistar og hljómsveítarstjóm:
Jóhann G. Jóhannsson.
Lýsing: Bjöm Bergsteinn Guðmundsson.
Lelkmynd og búningan Messiana
Tómasdóttir.
Dansahöfundur: Lára Stefánsdóttir.
Leikstjóri: Kristbjörg Kjekt.
Helstu leikendur eru: Sigriöur Þorvalds-
dótUr, Gunnar Rafn Guðmundsson,
Sigrún Edda BjömsdótUr, Margrét Guö-
mundsdóttir og Viðar Eggertsson.
Hún Rympa er skiýtin kerling og
býr á ruslahaug. Hún lúrir á daginn
en fer svo á stjá undir nótt. Þá fæ-
rist líka líf í alla svörtu ruslapiokana
sem fleygt hefur verið á haugana og
ævintýrin geta byrjað að gerast.
Leiklist
Auður Eydal
Leikrit Herdísar Egilsdóttur um
Rympu var frumsýnt á laugardaginn
í Þjóðleikhúsinu og er Kristbjörg
Kjeld leikstjóri. Þetta er sýning fyrir
böm (á öllum aldri) með söngvum,
dönsum og hæfilegum skammti af
ærslum. Herdís er löngu kunn fyrir
sögur og kvæði sem hún hefur samið
fyrir krakka og auk þess hafa nokk-
ur bamaleikrit eftir hana verið sett
á svið. Nægir þar að nefiia sýningu
Alþýðuleikhússins á Vatnsberunum
sem hlaut mjög góðar viðtökur.
Kristbjörg Kjeld, sem er leikstjóri
eins og fyrr sagði, hefur góða liðs-
menn sér við hlið við sviðsetning-
una. Leikmynd Messíönu
Tómasdóttur blasir við augum þegar
tjaldið er dregið fiá og eftirvænting-
arfullir áhorfendur teygja sig (nef-
broddurinn á þeim minnstu nær rétt
upp fyrir stólbakið) og virða fyrir sér
þennan skrýtna ruslahaug. Þama
er sannarlega allt í rusli og kennir
margra grasa eins og vera ber á al-
vöruhaugum en áður en varir kemur
í ljós að þetta er engin venjuleg
ruslahrúga því að hér geta pokamir
hreyft sig, sungið og dansað og meira
að segja sett ofan í við hana Rympu
þegar þeim ftnnst hún ganga of
langt.
Annars ræður Rympa lögum og
lofum þama. Hún er sannkallaður
furðufugl, skemmtileg og skrýtin en
hefði mátt vera miklu háskalegri í
upphafi og fram eftir leiknum. Henni
finnst sjálfsagt að ljúga og stela sér
til lífsviðurværis og vill kenna
krökkunum, Skúla og Boggu, að
gera eins. Hún er þannig í ætt við
skessur og fordæður þjóðsagnanna
sem rændu mennskum bömum, létu
þau vinna fyrir sig og teygðu og to-
guðu þangað til þau vom orðin tröll
í sjón og raun.
En eins og í öllum góðum sögum
sér Rympa að sér, skýring fæst á
framferði hennar og heitasta ósk
hennar rætist. Og hún verður þá
væntanlega önnur og betri Rympa
eftir.
Undir glaðvæm yfirborði leikrits-
ins má greina ádeilu eða ábendingu.
Það er umhverfið og illt viðmót
mannanna sem hefur gert Rympu
að því sem hún er og í raun þarf
ósköp lítið til þess að snúa henni á
betri braut. Og krakkamir Skúli og
Bogga, ásamt henni ömmu, læra líka
ýmislegt á því að kynnast þessum
stórkarlalega gallagrip. Höfundur
bendir líka á það hvemig böm og
gamalmenni geta orðið utanveltu í
þjóðfélagi sem einkennist af hraða
og streitu.
Herdísi lætur vel að skrifa áheyri-
legan texta en sjálf atburðarásin er
fullhæg framan af. Innskotin, þar
sem Rympa segir frá og leikur ýmis
atvik, hressa þó upp á söguþráðinn.
Leikmynd Messíönu Tómasdóttur
er einkar skemmtilega gerð og sýnir
vel ruslaralegt yfirbragð hauganna.
Lýsing Bjöms B. Guðmundssonar
er mjög vel unnin og magnar upp
sviðsmyndina. Litskrúðugir búning-
amir em verk Messíönu eins og
sviðið og skera sig vel frá dökkum
bakgrunninum.
Það sem er nýstárlegast við leik-
myndina er að hún er að hluta til
„lifandi". Nemendur úr Listdans-
skóla Þjóðleikhússins leika og dansa
haugamatinn og samdi Lára Stef-
ánsdóttir dansana og æföi hópinn.
Dansatriðin em stílhrein og vel út
færð svo langt sem svörtu pokamir
leyfa og undir lokin sprellfjömg þeg-
ar fleiri dansa með.
Hljómsveit er á sviðinu allan tím-
ann og leikur lög Herdísar undir
stjóm Jóhanns G. Jóhannssonar.
Lögin em misjafiúega áheyrileg en
falla oftast vel að efiú og atburðarás
engu að síður. Hljóðfæraleikaramir
heföu mátt vera hreyfanlegri, mér
fannst óþarfi að láta hljómsveitina
sitja grafkyrra eins og einhverja
mublu efst á ruslahaugnum allan
tímann.
Sigríður Þorvaldsdóttir leikur
Rympu. Eins og fyrr sagði er hún
skemmtileg og skrýtin og hinir ungu
áhorfendur kunnu vel að meta uppá-
tæki hennar. Hins vegar heföi hún
mátt vera forhertari í upphafi, þetta
á jú að vera versta skass. Þau Sigrún
Edda Bjömsdóttir og Gunnar Rafh
Guðmundsson leika krakkana tvo
sem álpast út á hauga og lenda í
klónum á Rympu. Sigrún leikur hér
enn einu sinni smástelpu og gerir
það eins vel og efni standa til og
Gunnar er dálítið þvingaður sem
strákurinn Skúli. Viðar Eggertsson
leikur leitarmann, sem kemur ein-
hvers staðar ofan að og fær heldur
illa útreið hjá Rympu og hennar liði.
Ásgeir Bragason dansar og leikur
hlutverk tuskukarlsins Volta, eftir
að hann lifiiar við, og gerir það bráð-
skemmtilega.
Þrátt fyrir það að mikið sé lagt í
þessa sýningu gengur eitthvað illa
að hleypa í hana lífi lengi framan
af. En svo gerist það skyndilega að
kviknar í púðrinu og það er þegar
hin sprellfjöruga Eimma birtist á
sviðinu. Bæði er þessi persóna best
gerð frá hendi höfundar og þó frem-
ur hitt að Margrét Guðmundsdóttir
fer alveg á kostum í hlutverkinu.
Það er alveg víst að sjaldan hefur
sést eins skemmtileg amma á sviði.
Hún steppar og jóðlar og er svo bráð-
fjörug að allir lifha við. Eftir að
amman kemur til sögunnar og fer
að taka til hendinni er von til þess
að vænkist hagur Rympu enda fer
svo, eins og í góðu ævintýri, að allt
fer vel að lokum.
AE.