Dagblaðið Vísir - DV - 13.06.1990, Blaðsíða 6

20
MIÐVIKUDAGUR 13. JÚNÍ 1990.
Akureyri
,,Stjórn sveitarfélaga
er líka stórmál"
- segir Pétur Valdimarsson, formaður Þjóðarflokksins
Gyffi Kristjánsson, DV, Akureyri:
Þaö vakti óneitanlega nokkra at-
hygli að Þjóöarflokkurinn bauð fram
viö bæjarstjórnarkosningarnar á
Akureyri á dögunum. Flokkurinn,
sem var stofnaður snemma árs 1987,
bauö þá fram við Alþingiskosning-
amar og flestir reiknuöu örugglega
meö því aö á þeim vettvangi ætlaöi
hann að beita sér, og þess vegna kom
framboðið á Akureyri á dögunum
e.t.v. á óvart.
„Þaö er eðlilegt að þetta komi upp
því flokkurinn var stofnaður fyrir
síðustu Alþingiskosningar og þetta
er í fyrsta skipti sem við bjóðum fram
til sveitarstjórnarkosninga, og þetta
var eini staðurinn á landinu sem við
buðum fram á. Annars staðar á
landinu gengu þjóðarflokksmenn til
samstarfs við óhiáða frambjóðendur,
ekki formlega, en með samkomulagi
viö sfjóm Ðokksins þó,“ sagði Pétur
Valdimarsson á Akureyri sem er for-
maður Þjóðarflokksins.
„Kosningar kosta mikla peninga,
og flokkur, sem er í mótun, hefur
enga sjóði til að hlaupa í. Hann geng-
ur aðeins í veski þeirra sem að hon-
um standa. Þar af leiðandi er það
mikið mál fyrir þessa einstaklinga
að standa í svona kosningabaráttu."
Stjórn sveitarfélaga
stórmál
- Nú heyrðust aðallega þau viðbrögð
við þessu framboði á Akureyri að
baráttumál ykkar væru á landsvísu
ef svo má segja og því var velt fyrir
sér hvaða erindi þið ættuð inn í bæj-
arpólitíkina.
„Þaö er rétt. Viö höfum í reynd
barist fyrir breytingum á landsmála-
pólitíkinni. Hins vegar held ég að
almenningur hafi ekki gert sér grein
fyrir því ennþá að stjórnun sveitarfé-
laga er líka stórmál vegna þess að
þar ráðast örlög einstaklinganna í
þjóöfélaginu jafnmikið og af því sem
Alþingi og ríkisstjóm gera.
Það sem við bentum á í kosninga-
baráttunni var að þaö þarf aö efla
samvinnu sveitarfélaganna miklu
meira en gert hefur verið og auka
skilning þeirra á þvi hvað þau þurfa
aö gera til að geta lifað.
Ef við tökum svæði eins og Eyja-
fjörð sem dæmi hefur að vísu skap-
ast nokkuð góð samvinna milli sveit-
arfélaga, en hún er þó engan veginn
nógu mikil. Menn era allt of mikið
aö tala um sitt eigið sveitarfélag. Þó
er meiri skilningur á þessu í sveitun-
um í kringum Akureyri, vegna þess
að þau eru að sameinast suður í firð-
inum. Ég tel að það muni ekki líða á
löngu þar til sveitarfélögin alveg frá
Akureyri og út á Dalvík muni einnig
sameinast. Menn eru farnir aö sjá
að það er miklu betra og ódýrara."
Sveitarfélögum att
saman
- Er þetta hugsanlega upphafiö að
heildarsameingu sveitarfélaganna
hér í firðinum í einhverri mynd?
„Nei. Menn verða að gera sér grein
fyrir því að það er mismunur á þess-
um sveitarfélögum. Þau verða engu
að síður að vinna miklu nánar saman
en þau hafa gert. Þaö að sum sveitar-
félög á íslandi eru svo sundurleit og
vinna oft hvort gegn öðru er fyrst
og fremst að þeim hefur verið att
saman af alþingismönnum og stjóm-
endum ríkisins.
Við sjáum t.d. þetta svokallaða ál-
mál sem hér var mjög mikið til um-
ræðu í byrjun kosningabaráttunnar.
Þar áttu 47 sveitarfélög á landinu að
svara því hvað þau vildu gefa þessu
erlenda fyrirtæki mikinn afslátt á
gjöldum til þess að álverið yrði stað-
sett hjá þeim ef það verður byggt á
íslandi. I þessari umræðu kom hins
vegar ekki fram hvað þetta álver
kemur til með að kosta þjóðina. Þaö
hefur ekki komið fram að ef þetta
álver verður byggt verða sáraiitlar
framkvæmdir á vegum hins opin-
bera næstu 4-5 ár. Það verða skornar
niður allar vegaframkvæmdir í al-
gjört lágmark. Menn gera sér heldur
ekki grein fyrir þvi hvað íslendingar
þurfa að borga með raforkunni. Ef
íslenska þjóðin á að borga á árs-
grundvelli 2-5 milljarða með raf-
magninu þá álít ég að það sé orðinn
lítill gmndvöllur fyrir þessu álveri.“
\
Varðar alla Akur-
eyringa
- Erum við ekki komnir ansi langt
frá umræðuefninu, framboöi Þjóðar-
flokksins á Akureyri?
„Jú, en framboð Þjóöarflokksins
kemur lika þessu máli við vegna þess
að þetta er mál sem snertú alla Ak-
ureyringa eins og alla landsmenn."
- Og þið lýstuð yfir andstöðu við
byggingu álvers í Eyjaflröi.
„ Jú, við gerðum það, miðað við þær
forsendur sem hggja fyrir. Það liggja
ekki fyrir neinar forsendur fyrir því
að þetta álver sé hagkvæmt fyrir
þjóðina og engar forsendur um
mengun. Ef við ætlum t.d. að eyði-
leggja lífið hér við fjörðinn vegna
mengunar þá erum við að skaða
Eyjaíjörð en ekki að byggja hann
upp. Þessu verða menn að gera sér
grein fyrir áður en þeir fara í þessa
framkvæmd. Við gerðum okkur líka
grein fyrir því að ef við ætlum okkur
að halda áfram með stefnumál Þjóð-
arflokksins er nauðsynlegt að kanna
hug fólksins til landsmálanna."
- Era ekki alþingiskosningar rétti
vettvangurinn til þess?
„Jú, það er rétt.“
Áhersla á ísland
- Hver var sérstaöa ykkar viö kosn-
ingamar á Akureyri?
„Við höfðum þá sérstöðu að við
leggjum mjög mikla áherslu á ísland.
Okkar stefnuskrá er mjög frábmðin
öðram stefnuskrám að því leyti að
við leggjum miklu meiri áherslu á
allt sem íslenskt er, á hreinleika ís-
lands, hreinar afurðir og úrvinnslu
sjávarfangs sem er stóriðja fyrir ís-
lendinga. Þetta lögðum við höfuðá-
herslu á en þetta komst því miður
ekki almennilega að vegna umræðu
um álver. Ef menn hefðu viljaö ræða
þessa möguleika þá hefði komið fram
að það liggur fyrir aö samvinna við
dreiflngaraðila erlendis hefði gert
okkur kleift að framleiða hér full-
unna vöra.“
Konurnar ekki ábyrg-
ar
- Telur þú ekki að útkoma ykkar og
Kvennalistans í kosningunum, sem
einnig lýsti yflr andstöðu við álver,
hafi verið svona léleg vegna þeirrar
andstöðu?
„Nei, það held ég ekki. Ég held
reyndar aö framboð Kvennalistans
hafl lagt allt of mikla áherslu á
ákveðna kvennapólitík sem á ekki
hljómgrann hjá þjóðinni vegna þess
að þær hafa ekki reynst nógu ábyrg-
ar á Alþingi. Þetta sést best á því að
þegar Jóhanna Sigurðardóttir lagði
fram frumvarp um kaupleiguíbúöir,
þá seldu þær atkvæði sín fyrir 600
milijónir til ákveðins félagsmála-
pakka. Þær ákváðu að styðja frum-
varp Jóhönnu ef þær fengju 600 millj-
ónir til hinna mjúku mála kvenn-
anna. Það var ekki nánar skilgreint
hver þau mál vora. Þetta er búið að
skemma fyrir Kvennalistanum.
Við líðum hins vegar fyrir það að
við tókum of seint við okkur með
okkar framboð og skiluöum ekki
framboðslista fyrr en á síðustu mín-
útu. Það er því merkilegt að við feng-
um fleiri atkvæði en Kvennalistinn.“
Talið borst aftur að landsmálunum,
að framboði Þjóðarflokksins viö al-
þingiskosningar 1978 og kosningun-
um á næsta ári.
Hugað að næstu kosn-
ingum s
„Við eram farin að huga að kosn-
ingunum á næsta ári. Við ætlum aö
bjóða fram um allt land því ein af
ástæöunum þess að okkur gekk illa
síðast var sú að það var hægt að
benda á að ef við kæmum ekki manni
að eða bara einum myndu atkvæðin
falla dauð og ekki fá uppbótarþing-
sæti. Þetta var ein af ástæðunum
fyrir því að það var hægt að fæla
fólk frá þvi að kjósa okkur síöast."
- Eru þau mál sem Þjóðarflokkurinn
er stofnaður utan um ekki þess eðlis
að þið verðið alltaf eins og rödd í
eyöimörkinni vegna sérstöðu ykkar?
„í raun og vera er þetta ekki svona
einfalt. í síðustu kosningabaráttu
fóra aðrir flokkar að tala um lands-
byggðarmál þegar okkar framboð
kom fram. Það þyrfti að dreifa
ábyrgöinni um landið. Þetta datt svo
upp fyrir því það er enginn áhugi hjá
hinum flokkunum á að axla ábyrgð.
Það er gott fyrir okkur að geta bent
fólki á hvað þeir meintu lítið með
þessu.
Ég er raunsær maður,“ sagöi Pétur
þegar hann svaraði þeirri spurningu
hvort hann væri bjartsýnn á kosn-
ingamar á næsta ári. „Ég geri mér
grein fyrir því að það er nauðsynlegt
fyrir þjóðina að annað fyrirkomulag
komist á. Hins vegar geri ég mér
grein fyrir því að fjórflokkarnir
munu beijast gegn þessu því það er
verið að skerða þeirra völd og gera
þá ábyrga fyrir því sem þeir hafa
ekki verið ábyrgir fyrir hingað til.
Þjóðin verður að læra að skilja það
sjálf að hún þarf að bera ábyrgð á
geröum sínum, og það gera menn
aðeins með því að stjórna sínum
málum heima fyrir, en séu ekki fjar-
stýrðir. Miðstýring hér er ekkert
hættuminni en í Rússlandi.“
Fólkið ræður
- Hvað fáið þið marga menn í al-
þingiskosningunum aö ári?
„Fólkið verður að ráða því. Ég er
hins vegar sannfærður um að allir
gömlu flokkarnir munu aftur taka
upp stefnumál Þjóðarflokksins til
þess eins að svíkja þau aftur á næsta
kjörtímabili," sagði Pétur Valdi-
marsson að lokum.