Dagblaðið Vísir - DV - 07.10.1992, Qupperneq 32
48
MIÐVIKUDAGUR 7. OKTÓBER 1992.
Fréttir
Fjárlagafrumvarpið fyrir 1993 lagt fram á Alþingi:
Ríkissjóður eykur sinn
hlut af þjóðarkökunni
- stígum á bremsur, bæði gjalda- og tekjumegin, segir flármálaráðherra
„Með þessu fjárlagafrumvarpi stíg-
um við á bremsumar, bæði gjalda-
og tekjumegin. Ég tel að í stjómar-
flokkunum sé vilji til að draga úr
þeim halla sem þar er gert ráð fyrir.
Og ég held að það sé skilningur á því
að fara betur ofan í frumvarpið og
reyna að finna lausnir, bæði til að
tryggja þær tekjur sem við þurfum á
að halda og eins til að ná gjöldunum
niður. Ég fagna því auðvitað ef það
getur gerst,“ sagði Friðrik Sophus-
son fjármálaráðherra á blaðamanna-
fundi í gær þegar hann kynntí fjár-
lagafrumvarp næsta árs.
Samkvæmt fjárlagafmmvarpinu
er gert ráð fyrir að rekstrarhalli rík-
issjóðs árið 1993 verði 6,2 milljarðar
króna. Þetta er mestí fjárlagahalli
sem sést hefur í fjárlagafrumvarpi
til þessa.
Að sögn Friðriks má alfarið skýra
hallann með samdrættinum í efna-
hagslífmu. í þvi sambandi bendir
hann á að tekjur ríkisins minnki og
gjöld aukist vegna minni fiskveiða
og frestunar á álversframkvæmdum.
Þá hafi tveggja milljarða framlag rík-
isins til.að efla atvinnulífið á næsta
ári aukíð enn á hallann.
í fjárlagafrumvarpinu er gert ráð
fyrir að tekjur ríkissjóðs á næsta ári
verði tæplega 104,8 milljarðar og út-
gjöldin tæplega 111 milljarðar. Miðað
við áætlaða útkomu þessa árs
minnka útgjöld að raungildi um 3
milljarða en tekjumar verða nær
óbreyttar.
Séu heildartekjur ríkissjóðs hins
vegar skoðaðar sem hlutfall af þjóð-
arkökunni (landsframleiðslu) kemur
í ljós að þær hækka miðað við áætl-
aða útkomu yfirstandandi árs eða
úr 26,8 prósent í 26,9 prósent. Em þá
ýmsar sértekjur ríkisstofnana und-
anskildar. Bæði skattheimta og
heildartekjur aukast og því bendir
allt til þess að Friðrik Sophusson
muni slá nýtt skattamet á næsta ári.
Samtals er gert ráð fyrir í frum-
varpinu að beinir og óbeinir skattar
skiU ríkissjóði tæplega 96,7 milljörð-
um á næsta ári. Hlutfall skatttekna
af þjóðarkökunni verður því um 24,9
prósent. í ár er reiknað með að 24,8
prósent af kökunni fari í formi skatta
til ríkissjóðs en á árinu 1991 var hlut-
fallið um 24,4 prósent.
Á næsta ári er gert ráð fyrir að
sértekjur skili tæplega 7,2 milljörð-
um til ýmissa ríkisstofnana, svo sem
skóla og heilsugæslustöðva. í fjár-
lagafrumvarpinu eru sértekjur hins
vegar færðar til frádráttar gjalda-
megin.
Séu þessar tekjur skilgieindar sem
hluti skatttekna kemur í ljós að um
26,7 prósent af þjóðarkökunni renna
í formi skatta til ríkissjóðs. í ár er
gert ráð fyrir að þetta hlutfall verði
um 26,5 prósent en í fyrra var það
25,6 prósent.
Þrátt fyrir að skattar hækki á
næsta ári segir Friðrik að það sé enn
yfirlýst stefna ríkisstjómarinnar að
lækka skatta og breikka skattstofna.
„Það mál er enn til skoðunar hjá
ríkisstjóminni og stjómarflokkun-
um. Við sjáum það meðal þjóöa í
kringum okkur að þær hika ekki við
að taka upp fjárlög, hvað þá fjárlaga-
fmmvörp. Við ætlum okkur að halda
áfram þeirri vinnu sem nú er hafm,
jafnvel þótt fj árlagafmmvarpið sé
komið fram,“ segir Friðrik.
í fjárlagafrumvarpinu er gert ráð
fyrir að hrein lánsfjárþörf ríkissjóðs
á næsta ári verði um 9,5 milljarðar,
eða um 2,4 prósent af landsfram-
leiðslu. Heildarlánsfjárþörfm er hins
vegar áætluð um 15,8 milljarðar. Þar
af fara 6,3 milljarðar í afborganir af
teknum lánum og 6,2 milljaröar til
aö brúa fjárlagahallann.
|-............................
Ásókn Friðriks í þjóðarkökuna
— Hlutfall skatta og sértekna af landsframleiðslu —
i %
•jn
0 Skattar án sértekna B Skattar með sértekjum
iiuv|;
-kaa
Heilbrigðis- og tryggingamál:
Raunaukning útgjalda
þrátt fyrir niðurskurð
Fjáriagafrumvarpið
1993
^ (V (>)• b«--
<§>■ ^ .$>
i] Reikningar '91
m Samþykkt fjári. '92
IH Áætlaðar niðurst. 92
| Frumvarp 93
s> &
V.
<o-
Tekjur
Gjöld
Fjárlagahalli
Skipting útgjaida
Æðsta stjórrk
t 1.044
> 1.044
Forsætisr.^f 340
Menntamr.^^ý ie'726
Utanríkisr.jXy^ JA77
Landbúnaðarr 10.050
Sjávarútvegsr.JP/7^ £g77
Dóms- og kirkjumr.'Mnll115.102
Félagsmálar .^^5^82
Heilbr. og tryggr.^^,^^^
Fjármálar.f
j~~] Frumvarp 1993
Hj Fjáriög 1992
Samgöngur.{|j
Viðskiptar.fiÍ 773
Hagstofa^ jfó
Umhverfisrjr 581
Í 15.25
1%600
Skipting tekna
Virðisaukaskattur
39,5%
Aðrar tekjur
Tekju- og eignaskattar
einstaklinga 15,1%
Tekju- og eignaskattar
kfyrirtæka 3,7%
Trygginga-
gjald 9,0%
7,7%
Allar upphæðir íþúsundum króna.
Þrátt fyrir tveggja miUjarða niöur-
skurð á áætluðum útgjöldum heil-
brigðis- og tryggingamálaráðuneyt-
isins á næsta ári blasir við 3,4 pró-
sent raunaukning útgjalda til þess-
ara mála. í fjárlagafrumvarpinu fyrir
1993 er gert ráð fyrir 3,4 prósent
raunaukningu og að útgjöldin verði
rúmir 46,4 milljarðar.
Tryggingaútgjöld aukast vegna
breytínga í aldurssamsetningu þjóð-
arinnar og aukinna atvinnuleysis-
bóta. Rekstraxkostnaður stofnana
eykst vegna minni sértekna en einn-
Byggingasjóðiir verkamanna:
Framlög lækka
um 119 milijónir
I fjárlagafrumvarpinu fyrir 1993 er
gert ráð fyrir að framlög til Bygg-
ingasjóðs verkamanna lækki um 119
milljómr króna milli ára og verði 961
milljón. Til að mæta lækkuninni er
áformaö að leggja niður hönnunar-
deild og selja eignir hennar, hætta
skylduspamaði í núverandi mynd á
vegum stofnunarinnar og minnka
umfang annarra þátta í rekstrinum.
Á næstunni mun Jóhanna Sigurð-
ardóttir leggja fram frumvarp til laga
sem lúta að þessum breytíngum.
Breytingamar eiga ekki að hafa áhrif
á getu sjóðsins til lánveitinga í félags-
legahúsnæðiskertíð. -kaa
ig kemur til fjölgun og stækkun
heilsugæslustöðva. Þá hækka útgjöld
til stjómsýslu- og eftirlitsstofnana
vegna tilfærslu á útgjöldum frá
sjúkratryggingum.
-kaa
í Qáriagafrumvarpinu fyrir
1993 er gert ráð fyrir að bifreiða-
Qöld skili ríkissjóði 7,4 milljörð-
um i tekjur. í ár er reiknað með
að þessi gjöld skili ríkinu 7,2
miUjörðum.
Raunaukning milli ára verður
um 2 prósent.
Lífeyristryggingar:
Eiga að skerðast
um 580 milQónir
í fjárlagafrumvarpi ríkisstjómar-
innar er gert ráö fyrir að lækka út-
gjöld ríkisins vegna lífeyristrygginga
um 580 miUjónir á næsta ári. Rætt
er um aö beitt verði sérstökum að-
ferðum í því sambandi. Fram kemur
í frumvarpinu að stefnt sé að því að
eignatengja lífeyrisgreiðslur enda
nái fram að ganga áform um fjár-
magnseignaskatt. Þá stendur til að
endurskoða lög um fæðingaorlof,
mæðra- og feðralaun og ýmsar fé-
lagslegar sérbætur lífeyristrygginga.
-kaa
Þjóðarbókhlaðan:
Fær óskert framlag
í fjárlagafmmvarpi ríkisstjómar- urinn renni óskertur til Þjóðarbók-
innar er gert ráð fyrir að sérstakur hlöðunnar eins og til stóð þegar hann
eignaskattur einstaklinga og félaga var innleiddur. Fram til þessa hefur
skili 336 milljón krónum í tekjur á þó ekki nema lítill hluti skattsins
næsta ári. Gert er ráð fyrir að skatt- farið í þetta þjóðarátak. -kaa