Þjóðviljinn - 09.07.1978, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 09.07.1978, Blaðsíða 2
2 StÐA — ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 9. júli 1978 Það var norski rithöfundurinn Mette Newth, sem hér er ásamt manni sinum, Phil, sem mælti fyrst gegn Nordsat á þinginu. Hiín notaöi m.a. grein Eliasar Daviössonar dr Þjóöviljanum máli slnu til stuönings. ISLAND (Baretta) Svona hugsar teiknarinn Carlos sér Nordsat. Gervihnötturinn þýöir ekki meira valfrelsi,heldur fimm- faldan óþverra eða innantóma framhaldsþætti. Að mata börn á ofbeldi er að beita þau ofbeldi N AT NEI5A Mette Newth teiknaði þetta and- ófsmerki gegn Nordsat á þinginu og voru nokkrir þingmenn komnir nii'f) þao utan á sig undir lokin. ,,Börn koma í þennan heim með augun Ijómandi af gleði, leikþyrst og ein- læg, forvitin um lífið og annað fólk. Við köstum skít í augun á þeim. Við látum dunandi straum af vélframleiddri mannfyrir- litningu loka vitum þeirra og tilf inningum, huga þeirra og hjarta. Við látum f jölþjóðlegan afþreyingar- iðnað leika sér að því að trylla okkur og börn okkar. Herða okkur. Taka frá okkur getuna til að f inna til með öðrum og reiðast þegar fólk er beitt valdi í veruleikanum. Við látum hann níða niður mann- eskjuna í okkur." Þessi spakmæli Kerstin St jarne hefðu getað verið einkunnarorð ráöstefnu norrænna barna- og unglingabókahöfunda núna i júni. bar var veriö a& ræöa um mann- skemmandi áhrif vitundariön- aöarins á börn og ekki sist hvaö vandaöar bókmenntir eiga erfitt uppdráttar i samkeppninni vi& hasarblö&in og hasarbækurnar sem eru svo miklu ódýrari og sem er svo miklu au&veldara að nálgast þar sem sjoppu- bókmenningin er oröin háþróuö. ba& voru sænskir rithöfundar sem stóöu fyrir þinginu í þetta sinn, en norrænir barna- og unglingabókahöfundar þinga á tveggja ára fresti. Svíar völdu Uddevalla (skyldu þaö vera Iöavellir?) sem fundarstaö, bæ spölkorn norðan viö Gautaborg. Mestan veg og vanda af ráö- stefnunni höfðu rithöfundarnir Inger Brattström og Stefan Mahl- qvist og ritari sænska rithöfunda- sambandsins, Sonja Thunborg. bað er skemmst frá þvi að segja að allt var með niiklum ágætum i öllu fyrirkomulagi. Bohusgarden, þar sem þátttakendur bjuggu og þinguðu, er snoturt hótel meö sundlaug og öðrum þægindum. Einnig sköffuðu Sviar fyrirtaks- veður þessa tæpu viku. Sumum fannst þó dýrðin nokkuð dýr, og danirnir höfðu við orð að halda næsta þing á þess konar stað þar sem fólk þyrfti að elda ofan i sig sjálft i sameiginlegu eldhúsi og sofa i heimavist. Fyrirlestrar og hópvinna bingið sóttu eitthvað i kringum hundraö manns, langflestir frá Sviþjóð eðlilega, næstflestir frá Noregi. Frá Danmörku komu ein- ungis tiu manns, sjö frá Finnlandi og f jórir frá tslandi. Töluvert var kvartað yfir þvi a& fólk skildi ekki' annarra þjóða mál. Flestar kvartanir bárust frá dönum á hendur svium og öfugt. Ekki bárust kvartanir frá þeim aðilum sem alltaf ur&u aö nota önnur tungumál en sitt eigið, finnskumælandi finnum og islendingum. Vinna var mjög ströng á þinginu eins og verða vill þegar timi er naumur og margt aö segja. Fjöldamargir fyrirlestrar voru haldnir, og á milli þeirra vann fólk i tiu manna hópum. Allir hóparnir fengu sömu spurn- ingar ao glima við og það fannst mér timaeyðsla. Vandinn er svo margur þegar ræða á skemmti- iðnaðinn og baráttuna gegn honum, það hefði hver getað fengiö sitt mál að leysa. Að visu fékk hver hópur sina bókina til að skoða og skilgreina, en minh hópur komst aldrei svo langt. baö var raunar „vestri", furðuleiöin- leg útþynning á High Noon. Tjáningarfrelsiö er misnotað I þeim mæli að það hættir a& vera heilagt Börn vilja lesa góðar bækur bað er engin leið að gera öllum fyrirlesurum skil I stuttri frásögn og engin ástæða til þess heldur. Ég ætla þess vegna aö velja á hlutdrægan hátt þá úr sem mér fannst mestur fengur að heyra til. Jan Gehlin, formaður sænskra rithöfunda, setti þingið og drap á mál sem var á döfinni allt til loka: tjáningarfrelsi og tjáningarhöft. Vitundar- iðnaðurinn með sorprit og klám- blö& i fararbroddi hefur misnotað tjáningarfrelsið svo gróflega að það fer að hætta að vera heilagt. Einkum verður að vernda börnin fyrir þvi versta af þessu tagi, og þa jafnvel meö þvi að setja tján- ingarfrelsinu einhverjar skorður. Norðmaðurinn Einar ökland kom að þessu aftur daginn eftir og kvaö ennþá fastar að orði en for- maðurinn. Kjarninn i máli hans var sá að norrænar þjóðir yrðu aö vernda markað sinn fyrir erlendu rusli sem er selt á niðursettu verði, m.a. vegna þess að fyrir það þarf ekki að greiða höfundar- laun, „höfundarnir" eru iðulega verksmiöjur þar sem fólk situr við ritvélar og fyllir inn i for- múlur eftir ákveðnum reglum. Einar vill aö ákveðiö verði lág- marksverð á bókum sem enginn megi undirbjóða, og hann var sannfærður um þaö aö þá yr&u innlendar bókmenntir handa börnum ekki undir i samkeppn- inni. Til vara hvatti hann þó til að samfara verðlagseftirliti yrði skipulögð vakning meðal barna og forráðamanna þeirra heima og i skólanum, þeim bent á góöar bækur og þau þjálfuö í aö lesa þær. bessa tillögu studdi frásögn Kerstin Rimsten-Nilsson af könnun sem hún geröi meöal skólabarna. baö vantar hlekk milli barna og gó&ra bóka, þann hlekk þarf skólinn aö smiöa. Og það verður ekki til einskis, þvi börn eru sólgin i matarmiklar bækur, þaö uppgötvaði Kerstin mcðan hvln vann að könnuninni. Börnin voru fús til aö lesa bæk- urnar og ennþá fúsari voru þau til til a& ræöa um þær á eftir viö kennara sina og forráðamenn könnunarinnar. Sveinn og mannæturnar Skemmtilegasti fyrirlestur þingsins var haldinn aö morgni annars dags. bann hélt Sven Wernström, vondur kommi sem fordjarfar barnssálir hvenær sem honum gefst færi á. Hann hóf mál sitt á langri frásögn af djarfri fjölþjóöakvikmynd sem núna er verið að taka á Italiu og heitir Mannæturnar. I myndinni eru framdir ýmsir spennandi verknaðir, ofbeldi er beitt, konum er nauðgað, ungar stúlkur eru skornar i bita og þær étnar siðan. betta verður afleit mynd, segjum við, en er nú vist að það sé rétt? begar dæmt er um það verður að hafa i huga hver tilgangurinn er með þvi að gera slika mynd, og þá kemur lika i ljós að þetta er góð mynd! Hún er góð miðaö við þann eina tilgang sem henni var ætlaö- ur: aö sljóvga almenning og safna peningum i hit fram- lei&enda sinna. baö er sama hvert litiö er, sagöi Sven, þaö sem er gott fyrir kapitalismann er vont fyrir fólkift. Og ef vi& ætlum aö ráöast á afþreyingariðnaöinn þá ætlum viö aö ráöast á þa& þjó&skipulag sem nærist á hon- um: kapitalismann. Aðsparka í sjálfansig Fjórða daginn töluðu tveir rit- höfundar sem gagn og gaman var a&. Fyrir hádegi hélt Antti Jalava erindi um stöbu innflytjenda- barna i Sviþjóð. Hann er sjálfur innflytjandi frá Finnlandi og þekkir aðstæður af eigin raun. Hann var harður i horn aö taka og tala&i af miklum hita sem smita&i fundarmenn. Stjórnir Nor&ur- landa gera upp á milli fólks, sagði hann. Af þeim stendur meiri hætta en samkeppnis- og sölu- þjóöfelaginu. bað er fasiskur kjarni i samfélagi okkar. Börn innflytjendanna eru „öðruvisi" og einangrast þess vegna. bau eru hædd i leik og skóla, geta hvergifarið og týna sambandi viö eigið sjálf. bau eru skemmti- iönaðinum auðveld bráð, aug- lýsingunum og afþreyingar- bókunum. En þar er lika hæðst að þeim og þau niðurlægð. begar búið er að hæða þau nógu lengi fara þau að fyrirlita sjálf sig og uppruna sinn, tungutak og É Silja Aðalsteinsdóttir segir frá ráðstefnu barna- og unglingabókahöfunda •r^l

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.