Þjóðviljinn - 09.07.1978, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 09.07.1978, Blaðsíða 6
6 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 9. júll 1978 SVAVAR GESTSSON: Hugleiðing um húsnæðismál Sjálfstæðisflokkurinn hefur undanfarin fjögur ár farið meö yfirstjórn félagsmálaráöuneytis- ins og þar með hUsnæðismálanna hér á landi. Þann tima hefur bók- staflega ekkert verið gert til þess að breyta stefnunni i húsnæðis- málum þannigaðauðveldara yrði fyrir fólk aö eignast IbUðarhUs- næði né heldur að draga Ur þeim áhrifum sem stefnan I hUsnæðis- málum hefur haft I þá átt að magna verðbólguna. Þvert á móti. Enda er það I bestu sam- ræmi við stefnu Sjálfstæöis- flokksins að auka gróða braskar- anna sem hafa blómstrað á valdatima núverandi, en vonandi fráfarandi ríkistjórnar á öllum sviðum. Húsnæðisbraskið hefur á undanförnum fjórum árum haft 1 för með sér hækkandi Ibúðaverð MA]\NRETTINDI EKKI MUNAÐUR og aldrei hefur fasteignasölum fjölgað eins geysilega og á undan- förnum árum. En það er annars dæmigert fyrir ómerkilegan mál- flutning Sjálfstæöisflokksins nú eftir kosningar að Morgunblaðið birtir forystugrein um hUsnæðis- mál og lofar gulli og grænum skógum. Og hver er svo reynslan af loforðum Sjálfstæðisflokksins I þessum mikilvæga málaflokki á undanförnum árum? Þrísvikinn samningur I febrúar 1974 var gerður samningur milli verkalýðs- hreyfingarinnar og þáverandi rikisstjórnar, vinstristjórnarinn- ar, um húsnæðismál. Þar var gert ráð fyrir þvl að um það bil þriðjungur af áætlaðri Ibúöaþörf landsmanna á árunum 1976-1980 yrði leystur með verkamannabú- stöðum, söluibúöum eins og þeim sem Framkvæmdanefnd byggingaráætlunar hefur reist og með leiguibúðum á vegum sveitarfélaga eða sérstakra sam- taka sem mynduö yrðu. I sam- komulaginu var gert ráö fyrir þvl að hækka launaskatt I 2%, en hækkunin rynni til Bygginga- sjóös rikisins. Jafnframt var þéssi yfirlýsing 1974 samþykkt I trausti þess að þátttaka lifeyris- sjóða stéttarfélaga I þessu nýja átaki i húsnæðismálum samsvar- aði 20% af árlegu ráðstöfunarfé þeirra. Vorið 1974 fór. vinstrstjórnin frá þannig að henni gafst ekki tlmi til þess að hefjast handa samkvæmt yfirlýsingunni. Ný rikisstjórn tók við, rlkisstjórn Framsóknar- flokksins og Sjálfstæðisflokksins. HUn aðhafðist ekkert i málunum. Samt hafði verkalýðshreyfingin þá þegar lagt fram sinn hluta samkomulagsins, 20% af ráð- stöfunarfé llfeyrissjóðanna og 2% launaskattinn i byggingarsjóð. Verkalýðshreyfingin stóð við sinn hlut, ríkisstjórnin sveik samning- inn. Margoft var leitað eftir þvl aö staðiö yrði viö gefin loforð, en ekkert gekk. I kjarasamningun- um I febrUar 1976 tók verkalýðs- hreyfingin málið þvl upp á nýjan leik og auðvitaö var Gunnar Thoroddsen félagsmálaráðherra fús til þess að skrifa undir nýjan pappir. Þar segir meðal annars orðrétt: „Það veröur að sjálf- sögðu staðið viö yfirlýsingu fyrr- verandi ríkisstjornar um hús- næðismál frá 26. febrúar 1974. " En ekkert gerðist. „Að sjálf- sögðu" var Ioforðið svikiö. Þess vegna tók verkalýðshreyfingin málið upp i þriðja sinn i kjara- samningunum 1977. Þá ákvaö rik- isstjórnin að skipa sex manna nefnd til þess að undirbúa fram- kvæmd á samningunum frá 1974 og 1976. Nefndin átti aö skila áliti fyrir siðustu áramót I formi frumvarps til breytinga á gild- andi lögum um húsnæðismál. Undir þetta fyrirheit ritaði Geir Hallgrimsson. Nefndin var að visu skipuð og hUn hefur starfað dálitið á sl. vetri, en ekki sá rikis- stjórnin ástæðu til þess að tryggja framgang málsins á siðasta þingi. Þannig sveik rlkisstjórn Sjálf stæðisflokksins samning sinn við verkalýðshreyfinguna i tvl- gang.enda þótt hreyfingin stæði við sinn hluta samningsins varð- andi útvegun fjármagns. Þessi framkoma er dæmigerð fyrir af- stöðu þessarar rlkisstjórnar I garð verkalýðssamtakanna. 2/3 fjármagnsins frá verkalýðs- hreyfingunni 1 nýlegri ibúðaspá Fram- kvæmdastofnunar rikisins er gert ráð fyrir þvi að árleg Ibúðaþörf landsmanna fram til 1980 sé 2300 til 2850 ibúðir. Sem fyrr segir er gert ráð fyrir þvi i áðurgreindum samningum að þriöjungur Ibúð- anna sé reistur á félagslegum grundvelli. Það þýðir 770 til 930 Ibúðir á ári. Það er þvi ljóst að hér er I rauninni um að ræða algera lágmarkskröfu af hálfu verkalýðssamtakanna. Það verð- ur nefnilega einnig að hafa I huga að verkalýðshreyfingin leggur til 2/3 hluta þess fjármagns sem notað er á vegum Byggingasjóðs rikisins. Gert er ráð fyrir þvi að sjóðurinn hafi til ráðstöfunar á þéssu ári um 8 miljarða króna. A siðasta ári lánaði sjóðurinn 6,1 miljarð króna til nýbygginga eða kaupa á eldra hUsnæði. Þar af fóru um 720 miljónir til sveitarfé- laga til að byggja leigu- og sölu- IbUðir og um 390 miljónir til sveit- arfélaga til að byggja leigu- og söluibUðir og um 390 miljónir til VerkamannabUstaða. Það er þvl ljóst að aðeins litill hluti heildar- fjármagns Byggingasjóðsins fer til félagslegra framkvæmda. Fjármagn Byggingasjóðs rikisins kemur sem fyrr segir að tveimur þriðju hlutum frá verka- lýðshreyfingunni. Þaö gerist þannig: 1) Atvinnuleysistryggingasjóð- ur hefur lagt fram verulega fjár- muni I formi lána til langs tima. 2) Launaskattur var tvöfaldaður Sumarferð Alþýðubandalagsins á Norðurlandi vestra 29.-30. júlí Hveravellir Þjófadalir Kerfing^rfjöll Leirhverasvæoi I Kerlingarfiöllum. Að þessu sinni liggur leiöin að Hveravölium, I Þjófadali og Kerlingarfjöll. Farið verður kl. 10 á laugardagsmorgni frá Svartárbrú I Langadal og inn á Auðkúluheiði hjá Frið- mundarvötnum og suður á Hveravelli. A leiðinni verður sérstaklega skoðað svæði það á Auðkúluheiði, sem til- lögur hafa verið uppi um að leggja undir umdeilt uppi- stöðulón Blönduvirkjunar. Um kvöldið verður ekiö i Þjófadali og tjaldað. Verður þar eldur kveiktur og dag- skrá flutt með söng og dansi. A sunnudagsmorgni geta menn farið i skoðunarferðir i ýmsar áttir, meðal annars gengiö að Fögruhlið við ræt- ur Langjökuls. Slöan verður ekið i Kerlingarfjöll og það- an norður Kjalveg aftur I Langadal og komið að Svart- árbrU um kl. 9 á sunnudags- kvöld. Verð: 6.000,- kr. og hálft gjald fyrir börn yngri en 14 ára. Væntanlegir þátttakendur láti skrá sig og fái nánari upplýsingar hjá eftirtöldum: Hvammstangi: Þórður Skúlason, Hvammstanga- braut 19, sími 1382. Blönduós: Guðmundur Theódórsson, HUnabraut 9, simi 4196. Skagaströnd: Sævar Bjarna- son, Bogabraut 11. Simi:" 4626. VarmahIIð:Hallveig Thorla- cius, MánaþUfu, slmi 6128. Sauðárkrókur: Runar Bach- mann, heimasimi 5684, simi á verkstæði 5519. Hofsós: GIsli Kristjánsson, Kárastig 16, sími 6341. Siglufjörður: JUlius JUlius- son, TUngötu 43, simi 71429. KJÖRDÆMISRAÐ Alþýðubandalagsins á Norðurlandi vestra 1974 og rennur sU hækkun til sjóðsins. 3) Lifeyrissjóðir verkalýðsfélag- anna hafa keypt skuldabréf Byggingarsjóðs i mjög rlkum mæli. Það er þvl eðlilegt og rökrétt að krefjast þess að verkalýöshreyf- ingin hafi alla forystu i hUsnæðis- málum hér á landi. Það er ljóst að einkaframtakinu er ekki að treysta á þvl sviði fremur en öðr- um. Alþýðubandalagið hefur flutt tillögur um Urbætur I hUsnæðis- málum þar sem tekiö er tillit til þess að það eru einfaldlega mannréttindi en enginn munaður að eiga eða leigja hæfilegt hUs- næði. Þessar tillögur hefur flokk- urinn oft flutt á undanförnum ár- um en hefur Htinn hljómgrunn fengið nema innan verkalýðs- hreyfingarinnar. Stefna Alþýðu- bandalagsins og verkalýðshreyf- ingarinnar I hUsnæðismálum falla saman- I öllum megin- atriðum. Stefnumiðin hljóta að vera þessi: © Gera þarf heildaráætlun fyrir allt landið um nýbyggingu og nýtingu IbUöarhUsnæöis. Aætl- unin nái til 10 ára og byggist á itarlegri könnun á þörfinni. Markmið áætlunarinnar verði i fyrsta lagi að tryggja öllum hUsnæði á skaplegum kjörum og I öðru lagi að draga Ur þeim háskalegu áhrifum sem hUs- næðisbraskið hefur á efnahags- lif þjóðarinnar. ® Þeir sem ekki eiga ibUðir eigi kost á stofnlánum , til IbUða- kaupa eða byggingar sem nemi yfirgnæfandi meirihluta eðli- legs byggingarkostnaðar. Alþýðubandalagið hefur lagt til að 60% af kostnaði við bygginu ibUðar I fjölbýlishUsi komi frá Byggingarsjóði rikisins pg nemi afborganir, vextir og visi- tölutrygging aldrei meiru en 20% af launum DagsbrUnar verkamanns. Auk þess gætu komið lán Ur öðrum sjóðum. ® Auka þarf fjárveitingar til sveitarfélaga eða félagasam- taka sem reisa leiguhúsnæði þannig að eriginn verði neyddur til þess eins og nU er að ráðast I að koma sér upp eigin hUsnæði. HUsaleiga verði frádráttarbær til skatts. © Lán til ibUðabygginga Ur opin- berum sjóðum verði til mjög langs tima. © Fólk njóti sambærilegra kjara við kaup á eldra hUsnæði og við nýbyggingar IbUðarhUsnæðis. © Setja ber á fót félagslegar stofnanir sem annist kaup og sölu ibUðarhUsnæðis og þannig unnið gegn áhrifum fasteigna- braskaranna.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.