Þjóðviljinn - 09.07.1978, Blaðsíða 17

Þjóðviljinn - 09.07.1978, Blaðsíða 17
Sunnudagur 9. júll 1978 ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 17 SKAKÞATTUR Marx hcimtaði iiemair strax næsta morgun.... Hannes Sigfússon Ný ljódabók eftír Hannes Sigfússon Mál og menning hefur gefiö Ut nýja ljóöabók eftir Hannes Sigfússon og nefnist hún Örvamælir. Geymir bókin 35 ljóð. Hannes SigfUsson hefur verið i fremstu röð islenskra ljóðskálda allt frá þvi hann gaf út fyrstu bók sina, Dymbilvöku, árið 1949; var sú magnaöa og myrka bók mjög notuö til sóknar sem árása i deilum um nýja ljóö- list, þánefndan atómskáld- skap. Siðan hefur Hannes bætt við þrem rjóðabókum — hiö siðasta þeirra, Jarteikn, kom út 1966. Hannes hefur og samiö eina skáldsögu og gef- ið Ut mikiö safn þý&inga á norrænum ljóðum. Karl Marx tefldi líka og þoldi illa aö tapa Wilhelm Liebknecht (f. 1826 - d. 1900) var þýskur stjórnmála- maður. Tók þátt i byltingarhreyf- inguiii sem áttu sér stað 1848 og 1849. Fluttist til Sviss og þaðan til London eftir að honum hafði verið vísað úr landi. Var i vinfengi við Marx og Engels. Arið 1867 var hann ásamt August Bebel (fyrstur) kjörinn sem þingmaður vinstri flokks í Þýskalandi. 1869 stofnaði Liebknecht einnig ásamt Bebel Sósialdemókratiska verka- mannaflokkinn. Sonur hans var Karl Liebknecht sem mjög kom við þýsk stjórnmál á fyrstu ara- tugum þessarar aldar og myrtur ásamt Rósu Luxemburg árið 1919. Wilhelm Liebknecht segist svo frá þvi hve ástrioufullur skák- maður Karl Marx var i bók sinni: Minningar um Karl Marx. (Hann er að fjalla um London á sjötta áratug 19. aldar:) „1 byrjun sjötta áratugarins tefldum við flóttamennirnir i London mikið. Við höfðum meiri tima og þrátt fyrir að (timinn) time is money — minna fé heldur en okkur þótti gott og undir leið- sögn Wolfs hins raða, sem hafðí i Paris verið i hópi bestu skák- manna og -hafði lesið sér töluvert til, var „iþrótt hinna vitru" dyggilega æfð. Oft voru haldin baráttu-mót. Sá sem tapaði fékk heldur betur að heyra þao. Meðan skákirnar stóðu yfir var reyndar einnig glatt á hjalla og stundum ærið hávaðasamt. Þegar Marx lenti i þrengingum varð hann ergilegur og þegar hann tapaði skák varð hann óður af bræði. 1 matar- og gistihúsinu i Gamla Comptonstræti, þar sem margir okkar bjuggu nokkuð lengi fyrir 3 shillinga og 6 pence á viku, var ævinlega hópur af Englendingum umhverfis okkur sem fylgdist af mikilli athygli með okkur og skemmtisér að sjá þessa lifmiklu og ærslafengnu tilburði. Vöktu tveiriÞjóðverjar meiri eftirtekt én sex tylftir Englendinga. I Eng- iandi var skák mikið stunduð og ekki sist meðal verkamanna. Dag nokkurn tilkynnti Marx sigri hrósandi að hann hefði upp- fundið nýjan leik sem mundi leggja okkur alla að v'elli. Menn tóku áskoruninni. Og raunar vann hann okkur alla, hvern af öðrum. Smám saman lærðist manni þó af tapskákunum hvernig átti að vinna og tókst mér að máta Marx. Þá var orðið mjög áliðið og hann heimtaði æfareiður hefndir næsta morgun og þá i ibúð sinni. Kiukkan ellefu — sem er mjög snemmt i London — var ég mættur. Marx fann ég samt ekki i herberginu en hans var von bráð- lega. Konu Marx var hvergi að sjá. Lenchen var ekkert allt of vingjarnleg á svip. Aður en ég gæti spurt hvort eitthvað hefði komið fyrir, gekk „Márinn", en svo var Marx stundum kallaöur, inn, rétti mér höndina og náði strax i skákb'orðið. Og nú hófst orrustan, Marx hafði upphugsað betrumbætur á leik sinum um nóttina og ekki leið á löngu þar^til ég hafði ratað i ógöngur sem ég komst ekki úr. Ég varð mát og Marx fagnaði — hann var aftur kominn i gott skap, pantaði eitt- Ijvað að drekka og nokkrar brauðsamlokur. Og ný orrusta upphófst..." (W. Liebknecht. Karl Marx' zum Gedachtnis. Ein Lebensabriss undErinnerungen.N'u'rnberg 1896 bls. 66 o. áfr.) Karl Marx var einnig góöur i byrjunum, einkum i kóngsgambit. sem var i miklu aðhaldi á. hans tið. Hann kunni góð skil á hinum ýmsu afbrigðum hans. Það sýnir eftirfarandi skák: Hvítt: Marx l.e4 2. f4 3.RÍ3 4. Bc4 5.0-0 6. Dxf3 7.e5 8.d3 9. Rc3 1(1. »(i2 ll.Ha-el 12.Rd5 13. Bc3 14.Bf6 15. Bxg5 16. Rxf4 17.De4 18. h4 19. Bxf7 20. Bh5 21. d4 22. c3 23. Re6+ 24.Hxf8+ 25. Dxe6 26. Hfl 27. Bg4 28. Hf7 Svart: Meyer e5 exf g5 g4 gxR Df6 Dxe5 Bh6 Re7 Rb-C6 Df5 Kd8 Hg8 Bg5 Dxg5 Re5 d6 Dg4 Hf8 Dg7 R5-cfi a5 Bxe6 Dxf8 Ha6 Dg7 Rb8 Gefið. Merkileg tilraun íbarnaskólá: Þjóðfélagið reyndist allsherjar hneyksli! Stjónin var svo spillt að með eindæmum þótti. Seðlafölsun var algengt af brot. Smáfyrirtæki lögðu upp laupana vegna mik- illar verðbólgu. Algengt var að múta opinberum starfsmönnum. I miðri ringulreiðinni hrifsaði ein- ræðisherra til sín völdin og kom á aftur „lögum og reglu" Allt þetta gerðist i barnaskóla — nánar tiltekið i tilraun einni sem gerð var á sjöttubekkingum i skóla eínum i Kaliforniu. Kennarinn i bekknum George Muldron, leiöbeindi nemendum sinum við að setja upp „gerfiriki" til aö sýna þeim hvernig kapital- iskt lýðræöisrfki starfar. Forseti var kosinn, embættismenn voru skipaðir, peningar prentaðir, lög voru skráð og fyrirtæki hófu rekstur. En nemendurnir stóðu hinum fullorðnu hvergi að baki i þvi að snúa á kerfið: þeir mútuðu lögreglumönnUm, sviku banka og einn af ráðherrunum setti á stofn glæpahring til að falsa seðla. Lögreglan, sem skirö var „Fegrunardeildin i anda ^Georges Orwells, tók fingraför af hverjum manni. Þegar kennarinn komst að þvi, hvernig nemendur hans hegðuðu sér, þreif hann i hár sér: Herra minn sæll og trur, við erum bunir að koma okkur upp Watergate! — og þar með tók hann sig til og lýsti sjálfan sig einræðisherra. Allir nemendur hans nema fimm (af 27 i bekknum) höfðu tekiö þátt i svinariinu. Þegar nemendurnir voru spurðir eftir á, hvað þeim hefði best likað við tilraunina, þá nefndu þeir sérstaklega fjár- kUgun pg peningafölsun. ODYRAR BOKAHILLUR fáanlegar í eik, furu og Louro Petn (dökkar) Stœrð: Hæð 190 c? Breidd 90 a Dýpt 26 cm Verð aðeins: Eik 36.700 Fura 39.500 Dökkar 48.200 Húsgagnadeild Jón Loftsson hf. i i i. j' ii >.i í; .i'i'mfe Hringbraut 121 Sími 10600 í þrjár góðar r^J El^ctrolu: Z-'t~.~i Mjög kraftmikil ryksuga (loftflæði 2.0 rúmm/min.) Hún slckkui- sjálfkrafa á sér, þegar pokinn er fullur. Dregur snúruna inn i hjólið. Vegur aðeins 7 kg. og er meö 6 m. langa snúru. ZífO»* Kraftmikil ryksuga (loftflæði 1.9 rúmm/min.) Hún sýnir hvenær pokinn er fullur. Snúran dregsl inn i hjólið. Pokinn er sjálflokandi þ.e. rykið dreifist ekki þegar skipt er um poka. Veg- ur 7 kg og er með 6 m langa snúru. Verð kr. 67.500.- X'tO^ Mjög ódýr og meðfærileg ryksuga en með góðan sogkraft (loftflæði 1.65 rúmm/min.) Vegur 5.7 kg og er með7 m langa snúru. Verö aðeins kr. 52.500.- Electrolux W^^E^HB^Hj

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.