Þjóðviljinn - 06.01.1989, Blaðsíða 26

Þjóðviljinn - 06.01.1989, Blaðsíða 26
AÁBDÐEÉFGHIÍJKLMNOÓPRSTUÚVXYÝÞÆÖ Verölaunakrossgáta Nr. 25 Setjið rétta stafi í reitina hér fyrir neðan. Þeir mynda þá bæjarnafn. Sendið þetta nafn sem lausn á krossgátunni til Þjóðviljans, Síðumúla 6, Reykjavík, merkt: „Krossgáta nr. 25". Skilafrestur er þrjár vikur. Verðlaunin verða send til vinningshafa. 1 a? 2 5 é 1 wmm Verðlaun fyrir krossgátu nr. 25 er bókin „Heltekinn" eftir P.D. Jam- Lausnarorðið fyrir krossgátu nr. 22 var BREIÐHOLT. Dregið var úr es. Mál og menning gefur út, og réttum lausnum og kom upp nafn Sigurgeirs Jónssonar, Rauðási 16, er bókin hin fyrsta í nýjum flokki 110 Reykjavík. Hann fær senda spennusöguna Hart á móti hörðu eftir vandaðra spennusagna hjá for- Robert Ludlum. Útgefandi er Setberg. laginu. DRAUMSTAFIR MATUR SIGURVIN GUNNARS- SON Horft um öxl Sauðkindin og nýting hennar í síðasta þætti röktum vð garn- irnar úr kindunum, innmat og út- limi og þá er bara að kryfja hana til mergjar. Þegar við berum saman mat og mataræði í dag og áður fyrr, kem- ur í ljós hvernig nýir lífshættir og nútímaþægindi hafa rutt úr vegi gömlum hefðum, til að mynda feitmetinu sem var nauðsynlegur orkugjafi eins og raunar allsstað- ar á kaldari slóðum. Þar þurfti fólk mun meiri orkugjafa en í heitari löndunum, bæði vegna erfiðari útivinnu og eins til að halda líkamshitanum við í kaldarí húsakynnum. í dag förum við úr heitu húsi, inn í upphitað farar- tæki sem flytur okkur á hlýjan vinnustað. Óg svo bætist öll syk- urneyslan ofaná. Þá átti féð að vera feitt. Við höfðum nóg við fituna að gera og hún var þeirra tíma sælgæti. Snúum okkur þá að skrokkn- um sjálfum og nýtingu hans: Nýtt kjöt var svo til óþekkt að steikja en í sláturtíðinni var það haft í súpu, einstakasinnum soðið eitt sér. í súpuna fóru rófur ef til vill voru og svo hrísgrjón eða haframjöl. Sumsstaðar var kjöt líka soðið í grjónavellingi. Eftir að farið var að rækta grænmeti; grænkál, hvítkál og gulrætur, var það brytjað smátt út í súpuna. Fyrir tíma nútímakælitækni var kjötið að mestu saltað og annað- hvort soðið eitt og sér og borðað með kartöflum en oftast var það soðið í baunum eða súpu, eða þá í mjólkurgraut. Rófur og græn- meti ef til var. Einnig var talsvert af kjöti reykt og var þá meira not- að sem tækifærismatur. Bjúgu voru gerð úr rýru kjöti og afgöngum. Suðan var látin koma upp á kjötinu sem síðan var hakkað, mör blandað samanvið, kryddað með salti og þessu síðan troðið í hreinsaða langa. Svo var bundið fyrir báða enda og hengt upp í reyk. Lundabaggar. í þá fóru ristlarnir sem voru skafnir vel og hreinsaðir. Einn ristill var lagður saman langsum, ásamt einu klofnu hjarta og lundum eða hálskjötsbitum. Síðan var tveimur ristlum vafið utanum svo úr varð jafn og þéttur sívalning- ur. Að lokum var þind saumuð utanum, soðið í eina klukku- stund, þá pressað og sett í reyk eða súr. Kæfa var ósköp svipuð og í dag en ekki var hún alltaf hökkuð. Oft var hún sett í skinnbelgi, vambir eða langa og hengd upp í reyk eða til þurrkunar. Bringukollar voru valdir af feitasta fénu, skornir frá heilir, soðnir og súrsaðir. Magálar. Fyrir tíma sláturhús- anna var kviðurinn skorinn úr all- ur og þá valdir úr feitustu sauðirnir eða geldar ær. Það var hringskorið frá bringubeini og með rifjunum, upp að hrygg- vöðva, aftur að læri og þar yfir. Sumir sauma í sárið svo verpist ekki. Flestir sjóða hann stutt eða í 15 mín., aðrir í klukkustund. Svo eru sumir sem salta vatnið og aðrir ekki, því þá er hægt að nota feitina sem flýtur af kjötinu til baksturs. Vestfirðingar, sumir hverjir, hafa svo sinn háttinn á og hengja magálinn upp í hjall, í staðinn fyrir að reykja hann. Það er eina dæmið svo vitað sé um þurrkun kjöts á íslandi. Blóðmör og lifrarpylsugerð virðist hafa haldist nokkuð óbreytt. Ég er búinn að hlaupa á hunda- vaði yfir það helst um nýtingu sauðkindarinnar. Síðan eru ótal afbrigði, en ég hef reynt að fylgja því algengasta. Vonandi hafa ein- hverjir haft af þessu nokkurn fróðleik. Sauðfé var það sem allt snerist um í íslenskum sveitum. Á því byggðist afkoman. Þessvegna er synd hvernig komið er í dag. Von- andi eigum við eftír að læra að nýta landið til farsældar fyrir gróður landsins, kindur, dýr og menn. Þeir dreymendur sem vilja fá drauma sína ráðna sendi , þá ásamt fullu nafni, heimilisfangi og dulnafni til KRISTJAN blaðsins merkt: Draumstafir, Nýtt helgarblað, Þjóð- FRÍMANN viljinn, Síðumúla 6, 108 Reykjavík.____________ Nýársdraumar Þjóðtrúin segir að nýárs- draumar séu merkisdraumar, tákn þeirra séu merkileg og sér- lega verð að muna. Séu táknin í formi anda, engla eða FFH, má ætla að utanaðkomandi öfl séu að verki og ætli viðkomandi eitthvert mikilvægt starf á næst- unni. Því er ráðlegt hverjum sem dreymir slíkt að hefja lestur bóka um dulræn efni og trúarleg. Önnur tákn svo sem tölur gefa vísbendingar varðandi ákvarðan- ir um framkvæmdir ýmiskonar svo sem ferð, giftingu, fram- leiðnidag, róðrardag eða jafnvel happdrættisvon. Af ný- ársnóttunum er þrettándanóttin draumhelgust allra nátta, því þá átti Austurvegsvitringa að hafa dreymt fyrir fæðingu Krists. Ekki er nóg að muna nýársdrauma, því þá verður einnig að ráða og ekki er sama hvernig frá er sagt. Til þess að ráðning draumsins takist vel er rétt að hafa fyrst þessa þulu yfir: „Draum dreymdi mig," sagði Sankti Pétur. „Hvernig er hann látandi?" sagði Kristur. „Að þú hefðir alla ver- öldina í þínum hnefa, og varst kóngur kónganna og drottinn niður hinumegin, í því að ég kem niður svífur að mér Þorvaldur Garðar Kristjánsson og segir með þjósti: „Hvað ert þú að gera hér? Hér er bannað að vera." Ég svara að ég hafi orðið að fara þessa leið til að komast á „stað- inn", sný mér við og sé að skafl- inn er horfinn og þítt orðið. Ráðning drottnanna." „Þig dreymdi rétt," sagði Kristur, „hver sem segir þinn draum fyrri en sinn, hans draumur skal þeim að sigri verða." Draumur K. S. Mig dreymdi á annan í nýári að mér fannst sem ég ætti að troða upp á skemmtistað í miðbænum, eitthvað dróst að ég kæmist á sviðið, og meðan ég beið færði mér hópur aðdáenda tvennar stultur að gjöf, aðrar bláar og hinar rauðar. Ég ákvað að skella mér í smálabb um miðbæinn á nýju stultunum og lagði af stað á þeim/auðu í átt að alþingishús- inu. Úti var snjókoma og skaflar og sem ég kem upp að Alþingis- húsinu sé ég risastóran skafl við húsið. Náði hann upp að svölum, fannst mér að ég yrði að fara yfir skaflinn til að komast til baka. Skipti ég nú um stultur og fer á þeim bláu upp skaflinn, yfir og Þennan draum má ráða á tvo vegu og eru báðar ráðningar jafngildar. Á persónulega plan- inu bendir draumurinn til sigurs þíns yfír óvildarmönnum, nýrrar víddar í pólitískri heimsmynd, nýrra tengsla í mannlegum sam- skiptum og sigra því fylgjandi. Hin ráðningin er á þjóðfél- agsnótunum og er á þá leið að eftir harðan og langan pólitískan vetur í íslenskum stjórnmálum verður skyndileg stórhláka sökum hitabreytinga hjá Sjálfs- tæðisflokki. Þessi hláka mun verða kölluð „Vestfjarða- undrið". Þetta mun hafa þær af- leiðingar að nokkrir svokallaðir vinstri og hægri flokkar munu bráðna saman í einn flokk og upp kemur ný sól á himni íslenskra stjórnmála. 26 SIÐA - NYTT HELGARBLAÐ Föstudagur 6. janúar 1989

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.