Þjóðviljinn - 05.01.1990, Side 20

Þjóðviljinn - 05.01.1990, Side 20
Lausnarorð á Krossgátu nr. 74 var Björgúlfur. Dregið var úr réttum Verðlaun fyrir krossgátu nr. 76 lausnum og upp kom nafn Kristínar Ingibjargar Guðmundsdóttur, verða Ljóð Vilborgar Dagbjarts- Miklubraut 80, Reykjavík. Hún fær senda skáldsöguna Vopnin kvödd dóttur, gefin út af Máli og menn- eftir Ernest Hemingway í þýðingu Halldórs Laxness. Mál og menning ingu 1981. Bókin er 137 bls. og gaf út 1987 hefur að geyma öll Ijóð Vilborgar frá árunum 1960-1981. FJÖLSKYLDAN SHGTRYGGUR JÓNSSON Krossgáta nr. 77 Setjið rétta stafi í reitina hér fyrir neðan. Þeir mynda þá örnefni á Vestfjörðum. Sendið þetta nafn sem lausn á krossgátunni til Þjóðvilj- ans, Síðumúls 6, Reykjavík, merkt: „Krossgáta nr. 77“. Skilafrestur er þrjár vikur. Verðlaunin verða send til vinningshafa. MATUR Sel Eftir hátíðimar er víst mál til komið að snúa sér frá stór- steikunum að léttara fæði. Þrátt fyrir árstíðina getum við valið um fjölda grænmetistegunda á mark- aðnum. Þar á meðal em guirætur og sellerí, sem hvor um sig em ómissandi bæði vegna bragðgæða og hollustu. Báðar þessar tegundir em góð- ar í hrásalöt ásamt með öðm grænmeti. Selleri og gulrætur eiga einnig vel saman í súpum, t.d. fiskisúpu. Ein aðferðin er líka að borða gulræturnar og sell- eríið soðið. Ennþá betra er þó að sjóða það upp úr smjöri, hvort í sínu lagi. Setjið væna smjörklípu í pott- inn og látið hana bráðna. Hreinsið sellerístilkana og skerið niður í 3-4 sm langa búta og látið út í pottinn. Saltið og piprið að vild og látið malla við hægan eld í 15 mínútur eða svo. Borðað sér eða með öðmm mat. Smjörsoðnar gulrætur em ekki síður góðar. Betra er að þær séu ekki of stórar. Þvoið þær og skerið í sneiðar (ca. 5 mm þykk- ar). Bætið örlitlu vatni út í bráðið smjörið í pottinum. Saltið og piprið að vild. Látið malla við hægan hita í 15 mín. eða svo. Takið eftir að grænmetið heldur bragðinu betur með þessum hætti. Þeir sem haffa áhuga á að fræðast um eitthvert ákveðið effni varöandi fjölskylduna geta skrifað. Merkið umslagið: Fjölskyldan; Nýtt Helgarblaö, Þjóðviljanum, Síðumúla 6, Reykjavík. Hugleiöingar í ársbyrjun Síðasta ár endaði ég með pistli um ársuppgjör og heitstrengingar til framtíðarinnar og er því ekki úr vegi að hefja nýtt ár með hug- leiðingum um fjölskylduna og stöðu hennar á íslandi í dag. Það hefur löngum verið deilt um það hvenær nýr áratugur byrji, en mér hefur alltaf fundist að þegar skiptir um fjórðu tölu í ártalinu, hefjist nýr áratugur. Þess vegna finnst mér að við séum nú að hefja síðasta áratug þessarar aldar og því ekki aðeins venjuleg áramót, heldur áratuga- mót. í upphafi aldarinnar var ekki óalgengt að fjölskyldur berðust í bökkum, fátækt, veikindi og frá- fall foreldra gerði það oft að verkum, að fjölskyldum var tvístrað. Atvinnuleysi og hörð h'fsbarátta einkenndi margar fjöl- skyldur og hugsanir fólks hafa sennilega mikið snúist um þær leiðir, sem gætu verið til bjargar. Er líða tók á öldina breyttist ým- islegt í átt að því, sem við í dag köllum velmegunarþjóðfélag. Aukin tæknivæðing jók þörfina fyrir menntun og sérhæft vinnu-; afl, skólaskylda var lengd, trygg- ingarkerfið útfært til þess að taka við og bæta einstaklingum og fjölskyldum áföll, fjármagn streymdi inn í landið, bæði með auknum fiskveiðum og ekki síst samfara þeirri uppbyggingu sem átti sér stað á meðan á stríðsárun- um stóð og eftir þau og svo mætti lengi telja. Stór hluti af þessari öld hefur því einkennst af því að við höfum verið að koma okkur út úr fátækt og fomum búskapar- háttum og inn í tæknimenntað og iðnvætt samfélag, þar sem pen- ingaleysi er ekki til fyrirstöðu. Um eða uppúr miðri öldinni ríkti hér mikil bjartsýni með þessa hluti og flestir fóru að eignast eigið húsnæði og koma sér upp einhverjum bankainni- stæðum, horfa á eftir bömum sín- um inn í langskólanám eða sér- hæft iðnnám, og líta með vel- þóknun til efri áranna í von um náðuga daga að loknu ströngu, en afkastamiklu ævistarfi. Það leit því vel út með fjölskylduna og afkomu hennar. Hin síðari ár hef- ur hins vegar minni bjartsýni ver- ið varðandi vellíðan innan fjöl- skyldunnar. Við emm aftur farin að tala um atvinnuleysi og fátækt og því er nú spáð af þar til gerðum stofnunum, að enn eigi efnahag- ur fjölskyldnanna eftir að versna, atvinnuleysi að aukast og upp- boðum fjölga á stolti íslensku þjóðarinnar, þ.e. einkaeign landsmanna á steinsteypu. Ekki ætla ég mér þá dul að ég geti komið með lausnina á efna- hagsvanda íslensku þjóðarinnar, en mér virðist samt, að raunvera- lega sé ísland ríkt land í dag og að hér skipti mestu máli að breyta hugarfari. Ef til vill höfum við verið of upptekin af því að koma okkur út úr moldarkofunum og inn í steinsteypuna til þess að muna eftir því að hvor húsagerð- in sem er hefur þann eina tilgang, að veita fólki skjól fyrir veðri og vindum og gefa því þá tilfinningu að eiga einhvers staðar heima og tilheyra því samfélagi, sem við köllum fjölskyldu. Að vísu fer það ekki milli mála, að núverandi húsnæði er heilsusamlegra, hlýrra og sterklegra heldur en hið gamla og ætti því að veita fjöl- skyldunni meiri og betri vemd, en hefur það jafnframt haft í för með sér minni áhyggjur og aukna vellíðan einstaklinganna eins og að var stefnt? Mín skoðun er sú, að við höfum gleymt um of til- gangnum með öllu baslinu og sitj- um enn sem fyrr í þeirri súpu að geta ekki boðið fólkinu í landinu öryggi og vellíðan. Stundum er sagt að við verðum að leggja eitthvað á okkur til þess að geta notið síðar og er það vissulega rétt, hins vegar getur stritið orðið svo fastur hluti af lífi okkar að við kunnum ekki að njóta afraksturs- ins. Það er ekki óalgengt að ég fái fólk til mín í viðtöl, sem er hætt að kunna að njóta. Því finnst mér eins og það sé að svíkjast um ef það er ekki í hörkuvinnu dag og nótt. Það er búið að segja við sjálft sig í mörg ár: Þegar þessu er lokið, get ég slakað á og farið að njóta þess, sem ég er að byggja upp. En alltaf tekur eitthvað nýtt við og að lokum kann það ekki lengur að slaka á og njóta þess sem það hefur þó komið sér upp. Þetta er eins og með fjallgöngu- manninn, sem leggur á fjallið til þess að geta notið útsýnisins af toppnum. Honum liggur svo á að komast á toppinn að hann ákveð- ur að unna sér engrar hvíldar fyrr en á toppnum. Hann sér toppinn og stefnir hratt upp, en kemst svo að því að þetta var aðeins áfangi á uppleiðinni og tvíeflist í göng- unni. Þannig koma nokkrir áfangar og að lokum, þegar hann er upp kominn, er hann svo úr- vinda og uppgefinn, að hann gleymir að njóta útsýnisins. Hann hugsar bara um sigurinn á fjallinu og leitar strax í huganum að öðra fjalli til að sigra. Að ná settu marki er orðið að tilgangi í sjálfu sér. Hann er hættur að geta notið útsýnisins. Mín skoðun er sú, að íslenska þjóðin sé á margan hátt stödd í sporam fjallgöngumannsins. Velmegun er orðin takmark í sjálfu sér, en við eram hætt að geta notið hennar. Það er alltaf einhver ósigraður tindur á þeirri braut. Ættum við ekki að eyða síðasta áratug aldarinnar í að- leggja áherslu á að læra uppá nýtt að njóta þess lífs, sem við lifum og leggja kapphlaupið á hilluna í bili? 20 SÍÐA - NÝTT HELGARBLAÐ Föstudagur 5. janúar 1990

x

Þjóðviljinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.