Dagblaðið Vísir - DV - 03.02.1999, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 03.02.1999, Blaðsíða 10
10 )enning MIDVIKUDAGUR 3. FEBRUAR 1999 Snerpa og öryggi Það var sem fyrr vel mætt á tónleika Kamm- ermúsíkklúbbsins í Bústaðakirkju á sunnudags- kvöldið. Að þessu sinni var það Tríó Reykjavík- ur sem lék gríðarmikið prógram en tríóið skipa eins og allir vita Guðný Guðmundsdóttir fiðla, Gunnar Kvaran selló og Peter Máté píanó. Tónleikarnir hófust á tríói í c-moll ópus 1. nr. 3 eftir Beethoven. Það er síðast í röðinni af ópus 1 tríóunum sem gefin voru út árið 1795 og það Það skyggði því á ágætan flutninginn að hljóm- burður kirkjunnar gerði hljóm píanósins loðinn líkt og einhver hefði troðið inn í það dúnsæng. Skipti þá litlu þótt píanistinn gerði sitt besta til þess að fá hlaup og skala sem skýrasta með afar fallegum áslætti. Samspil þeirra þriggja var að vanda afbragð en þó var eins og síðasti kaflinn sæti ekki alveg. Tríó Ravels í a-moll, sem reyndar er eina tríó- Sigurbjörn Bemharðsson. sem Beet- hoven var hvað ánægð- astur með. Upphaf fyrsta þáttar er hljóðlátt og minnir helst á Mozart en fljótlega fær- ist fjör í leikinn og einkennist kaflinn af mikilli spennu í skörpum andstæðum í styrkleika og djörfum tóntegundaskiptum. Fjórði þátturinn er einnig með undirliggjandi spennu sem bíður eft- ir að brjótast upp á yfirborðið en miðkaflarnir tveir rólegri þó engin lognmolla sé yfir þeim. í tríóum Beethovens er píanóparturinn oft ráðandi og er þetta verk engin undantekning. / Amdís Björk Ásgeirsdóttir ið sem hann samdi, er æðisleg tónsmíð. Þar rík- ir meira jafnræði með hljóðfærunum og fær hvert þeirra notið sín til fullnustu og hljóðfæra- leikararnir fá sannarlega að sýna hvað í þeim býr. Fyrsti þáttur var leikinn af tilfmningahita og annar kaflinn, sem er eins konar skertsó, af snerpu og ágætu öryggi, þriðji þátturinn, sem er passacaglia þar sem hljóðfærin koma inn hvert á eftir öðru, var sérlega fallegur, leikinn af mik- illi yfirvegun með hátíðlegri stemningu og síð- asti þátturinn hraður með flóknum vef þar sem litur hljóðfæranna blandast einstaklega skemmtilega. Þó að í heild hafi verkið verið vel flutt með mörgum virkilega flottum sprettum verð ég að segja að ég hef heyrt Tríó Reykjavíkur í betra formi en þetta. Maður er orðinn vanur svo góðu frá þeim að ósjálfrátt verður maður kröfuharð- ari og fyrir hlé á tón- leikunum á sunnu- dagskvöldið var eins og vantaði herslu- muninn á að þau tækjust á flug. Hljómburðurinn hafði kannski líka sitt að segja. Sigurbjörn Bern- harðsson bættist I liðið eftir hlé í Kvar- tett í A-dúr ópus 26 eftir Brahms. Sigur- björn virðist ekki muna um að svissa yfir frá sínu hljóðfæri, fiðl- unni, og framreiddi sama flauelsmjúka tóninn á víóluna. Koma hans virkaði eins og lyftistöng fyrir tríóið því flutningurinn á Brahms var af- bragðsfínn. Þessi kvartett er mjög í anda tón- skáldsins, þykkur og kjötmikill, og verkið mikið um sig og krefjandi. Fyrsti þátturinn er úfþan- inn og langur og þarf flutningurinn að vera verulega góður svo maður haldi dampi út allan kaflann, sem hann var, annar kaflinn ljúfur og svo yfir- máta rómantískur og fallega leikinn líkt og sá þriðji, sér- staklega tríó hlutinn sem var frábær og verður Peter Máté að fá sérstakt hrós fyrir sína frammi- stöðu. Einhverrar þreytu var farið að gæta hjá liðsmönnum í síð- asta kaflanum og nákvæmnin aðeins úr lagi enda orðið algerlega loftlaust í salnum en þau fengu þó í sig fjörkipp eins og hestar á heimleið í lok kaflans sem var viðeigandi endir á glæsi- legum Brahms. PS Nýtt fræðasetur Upplyfting í skammdeginu í leikskrá um Nóbels- drauma kemur fram að fimmtán ár eru nú liðin frá stofnun áhugaleikfélagsins Hugleiks. Sérstaða Hugleiks borið saman við önnur hér- lend áhugaleikfélög felst fyrst og fremst í nýsköpun- inni sem þar á sér stað því öll leikritin sem þar hafa ver- ið sviðsett eru ný og samin sérstaklega fyrir hópinn. Ým- ist eru verkin samin af ein- um hófundi eða nokkrum saman og er öflugur hópur leikritahöfunda innan vé- banda félagsins hans mesta auðlegð. Árni Hjartarson á heiður- inn af nýjustu afurðinni, Nóbelsdraumum, sem er þriðja leikritið hans. Það ger- ist innanbúðar í íslensku at- vinnuleikhúsi þar sem allt hefur gengið á afturfótunum síðustu misserin. Viðskipta- fræðingurinn Rósant Rósinkranzson, nýráð- inn leikhússtjóri, ætlar svo sannarlega að gera sitt til að leikhúsið rétti úr kútnum og ræður til sín leikstjóra „með alþjóðlegan orðstír", Fjólu Fífilsdóttur, og á hún að setja upp verk eftir eitt helsta skáld þjóðarinnar, Hallfreð Högnason. En Hallfreður er ekki til- búinn með handrit og varla hægt að segja að hann sé kominn með hugmynd að leikriti. Að auki er hann drykkfelldur úr hófi og því verð- ur honum harla lítið úr verki. Leikhópurinn, undir styrkri stjórn Fjólu, þarf því að beita þeirri „nútímalegu" aðferð að spinna og nýtur við það aðstoðar ráðskonunnar Sölku Völku- dóttur sem hripar niður gullmolana sem falla af vörum Hallfreðar. Þó leikhússtjórinn trúi að lukkuhjólið fari að snúast með ráðningu Hallfreðar sem hefur meira að segja verið orðaður við nóbelinn eru ekki allir jafnhrifnir af ráðningu hans. Þar eru fremst í flokki prímadonnan Gyða Goða- tungumálið, eins og er einkennandi fyrir Hug- leikshöfunda, og tónlist gegnir stóru hlutverki í sýningunni sem endranær. Árni er bæði höfundur söngtexta og laga sem létu vel í eyr- um og voru eðlilegur þáttur í framvindu verksins. Hljómsveitin sem er á sviðinu allan tímann komst ágætlega frá sínu og helst hægt að kvarta yfir óöryggi hjá blásaranum. Alls koma um tuttugu manns fram í Nóbels- draumum og standa sig allir með prýði. Texta- meðferð er skýr og allir aðalleikararnir sýna skemmtileg tilþrif auk Nóbelsdraumar - vel heppnuð afþreying. Úr sýnlngunnl í Mögulelkhúsinu. Þesí? að synga eins og Dv.myndTeitur englar. Synmgm fer da wv iuyuu iciiui Wmní of o+oft ar. dóttir sem átti í ástarsambandi við skáldið fyrir margt löngu og núverandi sambýlismað- ur hennar, leikarinn Goði Granason. Ástríð- urnar krauma í leikhúsinu og á ýmsu gengur. Sýningin kemst samt á svið að lokum, þrátt fyrir ótímabært dauðsfall sem skapar töíuverð vandræði, framhjáhald og aðrar minni háttar uppákomur. Leiklist Halldóra Friðjónsdóttir Nóbelsdraumar eru engin háðsádeila en Árni gerir engu að síður góðlátlegt grín að ýmsum þekktum fyrirbærum í íslensku þjóð- félagi. Verkið er ágætlega upp byggt og orð- færi allt lipurt og eðlilegt. Árni leikur sér með lítið hægt af stað en þéttist þegar á líður og óhætt að fullyrða að leikhúsgestir á annarri sýningu hafi skemmt sér konunglega. Sigrún Valbergsdóttir leik- stýrir uppfærslunni og gengur vel að laða fram kosti leikaranna og nýta þá til hins ýtrasta. Skortur á tæknilegri þjálfun er mest áberandi í stórum hópsenum eins og þeirri fyrstu en það er bætt upp með leikgleðinni og í heildina er sýningin jöfn og hnökralitil. Þó Árni Hjartarson fái varla nóbel fyrir Nóbels- drauma sína hefur honum tekist að skrifa leikrit sem er verðugt viðfangsefhi fyrir Hug- leikara og ágætlega heppnuð afþreying fyrir leikhúsgesti. Hugleikur sýnir í Möguleikhúsinu við Hlemm: Nóbelsdraumar eftir Árna Hjartarson Tónlist og söngtextar: Árni Hjartarson Leikmynd og búningar: Félagar í Hugleik Lýsing: V. Kári Heiðdal Leikstjórn: Sigrún valbergsdóttir Það var glatt á hjalla á fjórðu hæð JL- hússins á föstudagskvöldið þegar ungir fræðimenn sem kalla sig Reykjavíkur- akademíuna opnuðu húsakynnin og kynntu starfsemina fyrir vinum, vanda- mönnum og fréttasnápum. Hópurinn leigir þar af rikinu um þúsund fermetra húsnæði, svo breiðan og bjartan gang að þar mætti halda glæsilega dansleiki með Vínarvölsum og masúrkum og skrifstofum ýmist öðrum megin við hann eða báðum megin. Skrifstofurnar eru stórar og eru sumar ein- setnar en í öðrum hafa fleiri hreiðrað um sig. Út- sýni til norðvesturs er glannalega flott, Snæfells- jökull gengur á land og kemur í heimsókn hvenær sem skyggni leyfir. Það eru stórhuga og hug- myndaríkir krakkar sem standa að Reykjavíkuraka- demíunni. Eðlilega menntast orðið mun fleiri í hug- og félagsvísindum en háskól- inn getur tryggt vinnuaðstöðu og nú verður látið á það reyna hvort samfélag- ið hefur ékki þörf fyrir akademíu sjálf- stætt starfandi fræðimanna. Þau töluðu um það mörg á föstudagskvöldið hvað það væri miklu skemmtilegra og „akademískara" að vera mörg saman í stað þess að húka einn yfir tölvunni heima hjá sér. Á skrifstofunum er vinnu- næðið en langi mann að hamfletta nýskotnar kenn- ingar má afhuga hvort ein- hverjir eru á kaffistofunni. Óskandi er að grundvöll- ur reynist undir starfsemi af þessu tagi hér á landi, en gaúinn við sjálfstæða fræðaiðkun hér hefur verið hve illa hún er launuð. Allt of oft er reiknað með því að fræðin séu stunduð í hjá- verkum og fólk sé „á launum" annars staðar. Kannski á Reykjavíkurakademí- an eftir að breyta því. Á myndunum sjást nokkrir forkólfar Reykjavíkurakademiunnar og gestir þeirra við opnunina. Skrifað í sandinn Váleg tíðindi berast nú af geymsluþoli geisladiska. Strax eftir fimm ár fara þeir að tapa minni, segir í grein í Weekend- avisen, þó greinir mannlegt eyra enn þá engan mun. En eftir tíu ár fer hljóðmynd- in að brenglast svo ekki verður um villst, einkum hæstu og lægstu tónarnir. Mús- íkgeggjarar verða sem sagt að endurnýja geislaplöturnar sínar á tíu ára fresti en vínilinn getum við spilað áratugum sam- an. Líftími CD-ROM diska er jafnstuttur. Geislaplötur eru svo nýjar að það er ekki fyrr en núna sem kemur i ljós fyrir víst hvað þær endast illa. Það sama má segja um myndbönd, gæðin minnka strax á fjórða ári. Blaðið nefnir verulega alvar- leg dæmi um það sem þegar er glatað, meðal annars um 20% af efninu sem Vik- ing safhaði í ferðinni til Mars 1976. Og gervitunglamyndir af Amazonregnskóg- unum sem skipta gríðarlega miklu máli upp á mælingar á eyðingu þeirra sjást ekki lengur á myndböndunum. Tækniþróunin sjálf hefur líka minnistap í fbr með sér því þegar upplýsingar eru Qutt- ar af eldri vélum á nýjar ^ tapast alltaf eitthvað. Þetta getur komið sér afleitlega þegar um er að ræða til dæm- is upplýsingar um læknisfræði- legar tilraunir í sambandi við ný lyf þar sem hvert öratriði skiptir máli. Fleiri og fleiri ríki setja nú öll ný gögn á geisladiska sem hefur verið alvarlega gagnrýnt eftir að efasemdir komu upp um geymsluþolið. En pappír og sklnn brennur eins og dæmin sanna og letrið máist af gömlum bókum. Allt er í heim- inum hverfult - verðum við ekki að sætta okkur víð það? Umsjón Siija Aðalsteinsdóttir

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.