Dagblaðið Vísir - DV - 17.04.2003, Blaðsíða 39

FIMMTUDACUR IV. APRÍL 2003
H&lqctrblacf H>‘Vr
43

aflanna myndu vextirnir hækka og gjöld heimil-
anna um leið, sem ég hef metið á um 100 þúsund
krónur á hvert heimili.
Á sömu forsendum segjum við einnig að náms-
lánasjóðirnir verði ekki einkavæddir. Það kemur
ekki til greina af okkar hálfu. Við höfum staðið
gegn þeim að einkavæða heilbrigðisþjónustuna, en
reynt að halda henni sem félagslegu afli þannig að
þar eigi allir jafnan rétt. Við teljum einnig mjög
mikilvægt nú, þegar við erum aö berjast gegn flkni-
efnum og vá gegn ungu fólki, að menn leggi ekki
niður Áfengisverslun ríkisins og taki þar með
ákvörðun sem gengur í gagnstæða átt við það sem
alþjóða heilbrigðisráðið segir. Við höfum einnig
sagt að Ríkisútvarpið beri að stokka það upp sem
sjálfseignarstofnun sem þjóðin á, en ekki að há-effa
það til að selja það.
í þessum efnum hefur verið ágreiningur milli
þessara flokka, sem menn hafa lagt til hliðar í sam-
starfinu, meðan þeir hafa verið að takast á við hin
stóru verkefni, að efla atvinnulífið og bæta lífskjör-
in. Sú hefur verið niðurstaða beggja flokkanna, að
vera ekki að takast á um það opinberlega sem þeir
ná aldrei fram í gegnum hvor annan og því eru þau
mál auövitað lögð til hliðar.
- Geturðu hugsað þér stjórnarsamstarf með Sam-
fylkingu eftir kosningar?
„Ég, sem stjórnmálamaður, hafna ekki samstarfi
við neinn flokk.Við framsóknarmenn höfum unniö
í gegnum tíðina með öllum flokkum. En við sjáum
ekki enn þá, þrátt fyrir mikla fylgismælingu Sam-
fylkingar, hvert þeir eru að fara eða hvaða stefnu
þeir boða. Þeir eru varla farnir að sýna á spilin. En
við göngum óbundnir til kosninganna eins og aðrir
flokkar. Það eru auðvitað úrslit kosninganna sem
ráða því hvar við náum mestum árangri. Ég útiloka
ekkert samstarf við þá fremur en aðra.“
- En hvað með þriggja flokka stjórn? Sérðu Fram-
sóknarflokkinn fyrir þér í slíku ríkisstjórnarsam-
starfi?
„Mér þykja þriggja flokka stjórnir óheppilegar.
Mér sýnist að skoðanakannanir beri með sér að hér
geti orðið mikil og löng stjórnarkreppa ef svo færi
að hér yrðu tvær stórar fylkingar sem tækjust á og
allir hinir flokkarnir, þar á meðal við, yrðum smá-
flokkar. Við eigum kjörfylgi á bilinu 18-25 prósent
og til þess að hafa styrk og stöðu þurfum við auð-
vitað að vera á því bili.
Miðað við stefnuskrá flokkanna hef ég enga trú á
því að Vinstri grænir myndu til dæmis sætta sig
við samstarf viö Framsóknarflokkinn, miðað við
þær framkvæmdir sem þegar eru ákveðnar í land-
inu. Þeir hafa barist gegn þeim, þannig að ég sé
ekki alveg að þeir séu á leiðinni í ríkisstjórn. Þetta
er týpískur stjórnarandstöðuflokkur sem lifir á
þeim vettvangi og ég held að það sé erfitt að mynda
við hann samstarf. Aftur á móti held ég aö það gæti
verið auðveldara með Samfylkingu ef þeirra sögu,
bæði Alþýðuflokks og Alþýðubandalags, gætir enn
innan raða hennar. Sá flokkur er þá líklegri til að
vilja komast til áhrifa.
Vond meðferð á formanni
- Nú er uppi sú staða hjá forystu Samfylkingar-
innar að Össur Skarphéðinsson er sitjandi formað-
ur en Ingibjörg Sólrún Gísladóttir opinber talsmað-
ur flokksins þótt skoðanakannanir hafi sýnt hana
utan þings. Finnst þér þetta trúverðugt?
„Þetta er náttúrlega mjög vond meðferð á for-
manni flokks, að setja hann í felur og taka upp það
sem aldrei hefur gerst áður í stjórnmálasögunni,
annan einstakling og kalla hann forsætisráðherra-
efni. Mér sýnist að Samfylkingin hafi nú vikið Öss-
uri Skarphéðinssyni til hliðar án þess að landsfund-
ur kæmi þar að. En það er auðvitað þeirra mál. Þeir
verða aö eiga við þann heimilisvanda sjálfir, en
þetta er auðvitað mjög merkileg meðferð og merki-
leg staða sem er uppi þarna. Mér finnst þetta ekki
trúverðugt og undra mig á því hvernig þetta geng-
ur svona fram eins og skoðanakannanir virðast
sýna.“
- Halldór Ásgrímsson, formaður Framsóknar-
flokksins, virðist standa höllum fæti í Reykjavíkur-
kjördæmi nyrðra. Voru það mistök hjá honum að
flytja sig þangað af Austurlandi?
„Nei, ég tel að það hafi ekki verið nein mistök. Ég
myndi segja að það hafi verið hárrétt ákvörðun.
Halldór hefur í meira en 30 ár búið í Reykjavík, aliö
þar upp sín börn, þannig aö mér fannst þetta hár-
rétt ákvörðun hjá honum. Ég trúi því ekki fremur
en aðrir landsmenn að Reykvíkingar taki Halldóri
Ásgrímssyni með þeim hætti, að þeir felli hann út
af þingi. Hann hefur verið einn öflugasti stjórn-
málamaður seinni áratuga, sterkur leiðtogi síns
flokks í ríkisstjórn og sterkur ráðherra í þeim mála-
flokkum sem hann hefur farið með. Það væri auð-
vitað reiðarslag ef slíkum manni væri hafnað sem
þingmanni í Reykjavík.
En Halldór þarf nú viö vissar aðstæður að brýna
raust sína enn frekar. Sú staða hefur verið uppi í
fjölmiðlum að baráttan virðist hafa staðið milli
Davíðs Oddssonar og Ingibjargar Sólrúnar. Ég held
að næstu vikur muni sýna að Halldór er ekki síöur
sterkur leiðtogi heldur en þau tvö.“
- Hvaða skýringu átt þú á því að Framsóknar-
flokkurinn hefur átt svo erfitt uppdráttar í Reykja-
víkurkjördæmunum ef marka má undangengnar
skoðanakannanir?
„Ég kann ekki skýringar á þvi. Það hefur oft ver-
ið svo að flokkurinn hefur verið að mælast mjög
lágt í Reykjavik, jafnvel þar til viku fyrir kosning-
ar, en risiö svo. Sagan er sú að við mælumst lágt í
Reykjavík, en fáum oftast miklu meira fylgi í kosn-
ingum heldur en þær mælingar hafa sýnt.
Svo er það enginn Vafi, og kannski heldur ekki
metið, að mörgum Reykvíkingum þykir vænt um R-
listann og finnst hann hafa staðið sig vel. Þar höf-
um við verið í samstarfi með vinstriflokkunum og
verið mikið burðarafl í R-listanum. Það kann að
vera ein ástæðan að það sé hættulegt að vera í slíku
samstarfi, ég tala nú ekki um þegar borgarstjórinn
er orðinn leiötogi á landsvísu."
Þjónn Samfylkingar
- Hvaða áhrif telurðu að það hafi, nánar tiltekið?
„Ég vona að menn átti sig á því að Framsóknar-
flokkurinn er sterka aflið í R-listanum. Þegar Ingi-
björg Sólrún hefur yfirgefið hann og farið á lands-
vísu þá er hún farin að þjóna Samfylkingunni.
Framsóknarmenn hljóta að styðja við bakið á sín-
um flokki og átta sig á þeirri stöðu, í Reykjavík sem
annars staðar."
- Hvað með þig sjálfan, Guöni, hafa þínar póli-
tísku skoðanir breyst i gegnum tíðina, til hægri eða
vinstri?
„Já, vitaskuld hafa þær breyst. Það hefur margt
breyst í henni veröld í mínu lífi. Þaö sem
vinstrimenn trúðu á, austantjaldsríkin, þau
hrundu. Ef það er hægrimennska að skilja að at-
vinnulífið er undirstaða lífskjaranna og framþróun-
ar þjóðfélagsins kann að vera að ég sé hægrimaður.
. Ég tel að atvinnulífið sé mikið afl og ég vil að minn
flokkur sé eldurinn i arninum til að knýja atvinnu-
lífið til sóknar og mikilla úrræöa.
En ég tel samt sem áður að ég sé hinn skilnings-
ríki stjórnmálamaður á stöðu þeirra sem höllum
fæti standa. Ég vil samhjálp. Ég vil koma í veg fyr-
ir fátækt og tel að minn flokkur standi mjög heill í
því. Við höfum skilgreint flokkinn á miðju stjórn-
málanna og það snýr auðvitaö að velferðinni og
fleiru. Þar er ég að sjálfsögðu staddur. Heilbrigt
hjarta slær bæði með vinstra og hægra hólfi, þau
opnast á víxl. Þannig er blóðstreymið um þjóðfélag-
ið eðlilegast, þannig líður þjóðarlíkamanum best.
Þó að ég hafi breyst og reynslan komið með árun-
um þá trúi ég því að ég sé samur og jafn í mínum
skoðunum. Ég geri mér grein fyri því að vinstri
menn, þeir sem trúðu á kommúnismann og allt það,
þeir höfðu rangt fyrir sér. Ég gerði það aldrei."
- Hvernig sérðu framtíð Framsóknarflokksins
fyrir þér?
„Ég sé Framsóknarflokkinn sem mjög sterkt afl
hér, eins og slíkir flokkar eru víða, sem hafa svip-
aða stöðu. Við sjáum í Danmörku og víðar að skyld-
ir flokkar ná miklum árangri. Við eigum mjög öfl-
uga baráttusveit og sterka stefnu. Við eigum mikið
af ungu og efnilegu fólki í framboði nú. Það er mjög
ofarlega á listum flokksins, sem þýðir mikla endur-
nýjun. Það er mikið jafnræði á milli karla og
kvenna. Þrjár konur og þrír karlar leiða lista hjá
Framsóknarflokknum í kjördæmunum. Ég sé því
stöðu flokksins sterka í framtíðinni. Hann er á milli
öfganna og heldur öfgunum í þjóðfélaginu niðri.
Sjálfstæðisflokkurinn kemst ekki upp með sína öfga
meðan Framsóknarflokkurinn er sæmilega stór.
Vinstri menn munu ekki komast upp með sína öfga
meðan Framsóknarflokkurinn er stór. Framsóknar-
flokkurinn á ærnu hlutverki að gegna og hann á sér
hugsjónir og sterk baráttumál, sem hann hefur
sinnt gagnvart fólkinu í landinu."
Hafna engu
- Hvað með þína eigin pólitísku framtíð?
„Ég starfa af lífsgleöi í pólitíkinni og er sáttur við
mína stöðu. Ég er varaformaður flokksins og hef
mjög gaman af því að takast á við ráðherraembætti
og þetta nýja forystuhlutverk, að vera varaformað-
ur. Ég finn góðar undirtektir, bæði hjá mínum
flokki, og að mér finnst, út fyrir hann. Ég er mjög
sáttur þar sem ég er. En auðvitaö vona ég að mín
staða verði sterk áfram og get ekki hafnað neinu í
þeim efnum.“
- Kæmi til greina aö þú tækir við formennsku í
flokknum?
„Ég hafna engu í þeim efnum, en við eigum mjög
öflugan foringja þar sem Halldór Ásgrímsson er.
Það er mín skylda, og það geri ég í mikilli ein-
lægni, að standa þétt við bakið á honum. Ég tel
hann sterkan og heiðarlegan stjórnmálamann. Ég
hugsa ekki um annað en að styðja hann, meðan
hann er þar.“
- Hefur mismunandi afstaða formanns og vara-
formanns Framsóknarflokksins til Evrópusam-
bandsins verið flokknum til trafala?
„Ég tel svo ekki vera. Það hefur aldrei verið
ásetningur Framsóknarflokksins að ganga í Evr-
ópusambandið og er ekki á dagskrá af okkar hálfu.
í því efni er enginn ágreiningur á milli okkar Hall-
dórs. Hins vegar er Halldór maöur umræðu og hef-
ur talið það mjög mikilvægt að upplýst umræða
færi fram á íslandi um stöðu landsins gagnvart Evr-
ópusambandinu. Það gæti margt gerst á næstu
árum og komið upp nýjar aðstæður með snöggum
hætti. Ég nefni sem dæmi, að ef Norðmenn gengju
þar inn þá væri EES-samningurinn ónýtur vett-
vangur.
Við höfum talið það skyldu okkar, og það hefur
Halldór gert af miklum myndarskap, að fylgja
þeirri stefnu sem við höfum markað, að EES-samn-
ingurinn væri brúin til Evrópu sem okkur bæri að
styrkja. Halldóri er að takast núna að viðhalda
stöðu EES-samningsins með því að ná samningum
við Evrópusambandið samhliða stækkun þess, sem
ég held að skipti máli, þanning að við höldum okk-
ar sterku viðskiptastöðu í Evrópu. Þarna koma inn
jarðhitarannsóknir, síld, ýsuflök og fleira sem
skiptir miklu máli. En við skulum gá að því að-
Framsóknarflokkurinn telur að menn megi ekki
ganga í Evrópusambandið án þess að upplýst um-
ræða hafi farið fram. Samfylkingin hefur sett Evr-
ópusambandið sem skilyrði í sinni kosningabar-
áttu. Þeir ætla að sækja þar um aðild. Við erum
ekki á þeirri leið, en við teljum aö hin upplýsta um-
ræða sé forsenda þess að þjóðin geti tekið afstöðu.
Ef illa fer í Evrópu hvað EES-samninginn varðar
verða íslendingar vitaskuld að marka sér nýja
stöðu. Þá þarf þjóðin að þekkja hvað innganga þýð-
ir fyrir auðlindir landsins. Það er því rétt mat hjá
Halldóri að þetta sé mikiö mál og ég tel að við séum
ekki miklir andstæðingar í þessu. Ég vona að vísu
að við verðum ekki neyddir í Evrópusambandið.
Hann er utanríkisráðherra og fer með þessi mál. Ég
tel aö hann hafi gert það af heiðarleika. EES-samn-
ingurinn var of lítið ræddur og kynntur í þjóðfélag-
inu, innganga i NATO gerðist án umræðu á einni
nóttu og klauf þjóðina í 40 ár. Umsókn að
Evrópusambandinu má ekki eiga sér stað án um-
ræðu, þannig að fólkið í landinu viti hvað slíkt þýð-
ir.“ -JSS
i