Dagblaðið - 04.08.1981, Blaðsíða 15

DAGBLAÐIÐ. ÞRIÐJUDAGUR 4. ÁGÚST 1981.
!
19
Menning
Menning
Menning
Menning
I

v
Verktaka^ Högg^ar
BÖSCH
Suóuiiandsbraut 16 Sími 9135200
Þorvaldur Skúlason — Sjálfsmynd, olia, 1931, eign. Listas. Háskóla Islands.
Yfirlit yfir sýninguna.
En sýning sem þessi, svo gleðilegur
viðburður sem hún er, einkanlega
fyrir útlendinginn, setur mann einnig
í bobba. Þetta er nefnilega í þriðja
sinn á níu árum sem opinberar stofn-
anir efna til yfirlitssýninga á verkum
Þorvalds Skúlasonar (L.í. 1972,
Hásk. Ísl. 1980 og nú) en á meðan
hefur lftill gaumur verið gefmn að
ýmsum mætum samferðamönnum
hans í listinni. í framhjáhlaupi getur
maður ekki annað en undrast að allar
þessar sýningar skuli ekki hafa getið
af sér eina einustu bók, hvað þá
bækling, sæmilega marktækan og
myndskreyttan, um ævi og starf Þor-i
valds.
Á endanum spyr maður sjálfan sig
hvers vegna nauðsyn bar til að setja
saman yfirlitssýningu á verkum Þor-
valds, ári eftir yfirlitssýninguna
Háskólanum handan við göturta, sem
var án efa einn mesti listviðburður
ársins 1980.
Sprengir húsnœðið
Þessi spurning verður ansi áleitin
þegar í ljós kemur að sumarsýningin
bætir Iitlu sem engu við þá mynd af
Þorvaldi sem fékkst uppi í Háskóla,
auk þess sem hinn krónólógíski
rammi sýningarinnar sprengir hús-
næðið og mörg verk búa við miklar
þrengingar þess vegna.
Skoðaðu ekki uppí hest sem þér er
gefinn, segir gamalt máltæki indíána,
og það er erfitt að vera krítískur and-
spænis svona mörgum yndislegum
myndum. Engu að síður fannst
undirrituðum að þeirri orku sem fór i
að setja upp þessa sýningu fyrir út-
lendinga í Norræna húsinu hefði
verið betur varið í að koma list Þor-
valds á veglega bók á fleiri en einu
máli. Þannig mætti kynna verk hans
betur en með einni sýningu að sumri.
En farið fyrir alla muni að skoða
þessi verk og takið alla útlendinga
sem þið sjáið með ykkur. Sýningin
stendur til 16. ágúst. - AI
Fjölbreytt úrval af
rafmagnsverkfærum
Gunnar Ásgeirsson hf.
Atburðimir á dúknum
Verk Þorvalds Skúlasonar í Norræna húsinu
Sumarsýningar Norræna hússins
eru að hugmyndinni til afar þarft
fyrirtæki, þótt í reynd hafi þær e.t.v.
ekki gegnt því hlutverki sem þær
hefðu átt að gegna. Nú eru í bænum
a.m.k. fjögur söfn sem hafa það að
markmiði að veita sögulega yfirsýn
yfir þróun lslenskrar myndlistar, eins
og hún birtist I verkum eins eða fleiri
listamanna. Því er ég ekki einn um þá
skoðun að hlutverk þessara sumar-
sýninga hljóti framar öðru að vera
það að veita útlendingum innsýn í
það sem islenskir myndlistarmenn
eru að gera I dag. Hér á ég ekki endi-
lega við að Norræna húsinu beri
skylda til að sýna nýjasta nýtt úr ný-
listinni. Hins vegar ætti það að kapp-
kosta að kynna erlendum gestum
verk myndlistarmanna sem eru í
sókn, í hverjum þeim miðli sem þeir
hafa kosið sér.
Gott veganesti
Þvi miður hafa oft valist til þessara
sýninga listamenn sem lokið hafa lífs-
starfi sínu, standa í sömu sporum og
fyrir tveimur áratugum eða hafa ekki
enn orðið sér úti um nauðsynlegan
þroska I list sinni. Enda hef ég hingað
til ekki rekist á neinn útlending sem
fengið hefur hugljómun á fyrri
sumarsýningum Norræna hússins.
Ekki hefur heldur verið reynt að
koma Iandsmönnum á óvart á þeim
vettvangi.
En nú er viðbúið að breytingar
verði á þessum sýningum og þær til
batnaðar þar sem hinn nýi forstjóri,
Ann Sandelin, er kona myndlistar-
menntuð og víðsýn. Væntanlega
hefur sumarsýningin á verkum Þor-
valds Skúlasonar verið ákveðin fyrir
hennar daga en engu að siður er hún
forstjóranum gott veganesti. Sú
ákvörðun hennar að greiða leigu fyrir
verkin í formi rannsóknarstyrks er
henni sömuleiðis til sóma og stuðn-
ingur við þá kjarabaráttu sem mynd-
Iistarmenn búa sig nú undir að heyja.
Oddvitinn í
myndlistinni
Á sýningu sem þessa er Þorvaldur
Skúlason nánast sjálfkjörinn. Hann
er ekki aðeins einn ágætasti fulltrúi
módernisma I íslenskri málaralist
heldur hefur hann ævinlega verið
oddvitinn, I þungamiðju íslenskrar
imyndlistar, sá myndlistarmaður sem
hugsaði dýpst um markmið og leiðir
hverju sinni og fann þær lausnir sem
dugðu honum og listinni best. Á
kreppuárunum var Þorvaldur í farar-
broddi þeirra myndlistarmanna sem
létu sig varða líf alþýðunnar, sýndu
henni samstöðu. En minnugur hvatn-
ingar skáldsins Rimbauds „Verum
umfram allt nútlmalegir”, hyllti Þor-
valdur islenskan veruleika á alþjóð-
legu myndmáli, með stafrófi kúbism-
ans. Ásamt Svavari Guðnasyni lagði
Þorvaldur Skúlason — Sjómenn, olia, 1944, eign Listasafns Háskóla tsiands.
Þorvaldur siðan drög að nýrri
íslenskri afstraktlist og undir hand-
leiðslu hans lögðu yngri málarar
stund á nýjustu fræði frá Frakklandi
i lok fimmta úratugarins. Allar götur
eftir það litu menn til Þorvalds er þá
vantaði hvatningu til „listræns
heiðarleika og opinnar útsýnar”, eins
og segir ( formála Björns Th. Björns-
sonar að sýningunni.
íbobba
Og þótt myndlist Þorvalds sé
e.t.v. ekki eins rismikil nú og fyrir
tuttugu árum, þá er fordæmi hans
ómetanlegt.
Myndlist
AÐALSTEINN
INGÓLFSSON