Helgarpósturinn - 29.12.1994, Qupperneq 28

28
MORGUNPÓSTURINN ÚTLÖND
FIMMTUDAGUR 29. DESEMBER 1994
Ánlðuiieið...
Bill Clinton
Bandaríkjaforseti hefur átt heldur
ömurlegt ár. Svokallað Whitewat-
er-hneyksli hefur valdið honum
erfiðleikum og ekki tókst honum
að fá samþykktar miklar fyrirætl-
anir sínar um heilsugæslu og trygg-
ingamál hans. í þokkabót var mik-
ið fjallað um konu nokkra sem
ásakaði hann um kynferðislega
áreitni. t nóvember beið Demó-
krataflokkur hans rnesta kosninga-
ósigur í marga áratugi og repúblik-
anar náðu tökum á báðum deild-
um Bandaríkjaþings. Forsetinn
þarf því að reiða sig á náð og mis-
kunn hófsamra repúblikana og nú
reynir á lagni hans í stjórnmálum
— sérstaklega ef hann ætlar að gera
sér vonir um endurkjör 1996.
Silvio Berlusconi
reis hátt á árinu og svo féll hann.
Hann leiddi bandalag hægri flokka
til kosningasigurs á Italíu og eftir
það varð hann forsætisráðherra.
Hann sat í embætti í sjö mánuði og
átti í vandræðum vegna fortíðar
sinnar sem fjármálamanns og
vegna þess hvernig hann notaði í
einkaeign sinni í pólitískum til-
gangi. Langþreyttir af spillingar-
málum vildu Italir nýja menn og
nýja siði. Berlusconi reyndist ekki
rétti maðurinn til að ráða við þetta
hlutverk og eftir að bandalag hægri
flokkanna leystist upp í glundroða
sagði hann af sér.
John Major
var kannski ekki jafn ólánlegur
þetta árið og oft áður, en líf hans
var þó ekki dans á rósum. Og það
gæti versnað. Því er spáð að efna-
hag Breta muni aftur hraka á næsta
ári eftir stutt uppgangsskeið.
Hneykslismál hafa orðið þess vald-
andi að ráðherrar í stjórn Majors
hafa helst úr lestinni og nú hafa
breskir stjórnmálamenn á sér spill-
ingarorð sem áður var nánast
óþekkt. Andstæðingar Evrópusam-
bandsins innan Ihaldsflokksins
sækja að Major, en þó miklu frem-
ur Tony Blair, fyrsti formaður
Verkamannaflokksins í háa herr-
ans tíð sem íhaldsmönnum stend-
ur ógn af.
Carlos Ramirez
Sanchez
frægasti hryðjuverkamaður heims
og sá margeftirlýstasti var handtek-
inn í Súdan í ágúst. Eftir að
kommúnisminn leið undir lok og
ögn friðvænlegra varð í Miðaustur-
löndum átti hann hvergi höfði að
halla. Franska lögreglan hrósaði
sigri og flutti hann til Parísar þar
sem hann var leiddur fyrir dóm.
Carlos var orðinn feitur og mið-
aldra og fátt minnti á „sjakalann"
Lech Walesa
var alþýðumaðurinn sem stóð uppi
í hárinu á Sovétvaldinu. Öðrum
fremur getur hann talist táknmynd
um fall kommúnismans. Fylgis-
menn hans hömpuðu honum og
dáðu hann, þótt stundum væri
hvíslað urn skapgerðarbresti. Þeir
þykja hins vegar hafa komið í ljós í
tíð Walesa sem Póllandsforseta.
Hann þykir stór upp á sig, á tíðum
hrokafullur og úr tengslum við
þjóðlífið. Fyrrum bandamenn hans
úr Samstöðu, sem nú eru í stjórn-
arandstöðu gegn fyrrum kommún-
istum, hafa fjarlægst hann hver af
öðrum og nú er jafnvel talin hætta
á að þjóðhetjan falli í forsetakosn-
ingum næsta haust.
eins og hann var kallaður í eina tíð
þegar löggæslumenn titruðu við að
heyra nafn hans.
Felipe Gonzak
forsáetisráðherra Spánar,
leitri stöðu. Margir telja það
kraftaverki næst að stjórn hans hafi
hjarað út árið eftir ótal hneykslis-
mál sem tengjast Sósíalistaflokki
hans. Formlega séð getur Gonzalez
setið til 1997 og víst er að hann
langar að halda embættinu út
næsta ár, en á seinni helmingi þess
munu Spánverjar vera í forsæti í
Evrópusambandinu. Spurningin er
hins vegar hvort að hægri flokkar
sem hafa styrkst mjög nái að
þröngva honum burt eða hvort
hann fylgi ráðum ýmissa flokks-
manna sinna og láti af embætti
með sæmd. Hann getur þá altént
huggað sig við að hafa setið í emb-
ætti síðan 1982, á árum sem hafa
verið framfaratími.
Bernard Tapie
langaði að verða borgarstjóri í
Marseille og hann langaði líka til
að bjóða sig fram í forsetakosning-
unum í Frakklandi í vor. Auðvitað
átti hann enga von um að sigra, en
allir framtíðardraumar hans virtust
hrynja þegar hann var lýstur gjald-
þrota í desember. Þessi maður sem
var talinn tákn um athafnasemi
nýrra tíma í Frakklandi er nú fyrr-
um milijarðamæringur sem skuld-
ar stórum banka afar mikla pen-
inga. En þeir sem þekkja Tapie eru
ekki vissir um að hann sé búinn að
gefast upp.
Bosnía
Vrtphnnguríinn
snyst afram
Stríðið á Balkanskaga er farið að
snúast í hringi — í kringum sjálft
sig. Eitt aðaleinkenni atburðarásar-
innar 1994 er hversu hún líkist at-
burðarásinni 1993. Ekkert bendir
heldur til þess að þennan vítahring
verði hægt að rjúfa næstu árin. Víg-
línur hafa ekki breyst mikið, enda
er það nánast óhugsandi. Bosníu-
her sem lýtur stjórn múslima hefur
yfirburði hvað varðar manníjölda,
her Bosníu-Serba er miklu betur
vopnum búinn.
Ronald Reagan þótti strax í
gleymnari kantinum þegar hann
kom til Reykjavíkur um árið. Nú
hrakar honum enn því í haust skýrði
forsetinn mikilhæfi frá því að hann
hefði hrörnunarsjúkdóminn Alz-
heimer.
Ef Vesturlönd hefðu engin af-
skipti af stríðinu er líklegt að Serbar
myndu hafa betur. En þar sem al-
heimurinn mestallur hefur viður-
kennt Bosníu sem sjálfstætt ríki er
ekki hægt að líða ósigur Bosníu-
manna. Ef múslimar yfinu stórsigra
er víst að her Serbíu myndi skerast í
leikinn, þrátt fyrir að Serbíumenn
hafi að nafninu til látið frændur
sína í Bosníu lönd og leið. Það er
líklegra að fórnarlömb stríðsins
verði alþjóðasamtök á borð við
NATÓ og RÖSE sem hafa klaufs-
kast við í afskiptum sínum af borg-
arastríðinu.
Þarna er fólk sem hefur átt í eilíf-
um illdeilum í gegnum aldirnar og
fátt bendir til annars en að þær
gætu staðið fram á næstu öld.
Atökin eru að flestra mati enn
flóknari en borgarastríðið í Líban-
on sem stóð í fimmtán ár. Stríðsað-
ilar vilja reyna að knýja fram sigur
og því er lítil von að knýja fram frið
sem allir geta sætt sig við.
sdrottningin Tonya Harding varð
einhver umtalaðasta kona heims
þegar hún reyndi að láta fótbrjóta
helsta keppinaut sinn, Nancy
Kerrigan. Tonyu varð þó hált á
svellinu, datt á Ólympíuleikunum og
var dæmd í keppnisbann.
Þýska fyrirsætan Claudia Schiffer
var ábyggilega kynþokkafyllsta
kona ársins, eða það sögðu skoð-
anakannanir og það hrópaði á
mann af ótal forsíðum. Hún virtist
hæstánægð í ástarsambandi við
töframanninn David Copperfield.
Taslima Nasreen :rithöfundur frá Bangladesh vann sér það til óhelgi að
skrifa skáldsögu sem heittrúaðir múslimar töldu guðlast. Hún varð að
flýja land og fékk hæli í Svíþjóð. Hún lætur ekki kúga sig, ferðast um og
veitir viðtöl í sjónvarpi og blöðum, en alltaf undir mikilli öryggisgæslu. í
einu viðtalinu sagði hún að öll trúarbrögð stuðluðu að kúgun kvenna
og væru því tímaskekkja. Aðspurð hvort hún óttaðist ekki að tala
svona sagði hún að hreintrúarmenn væru vissulega óðir og stórhættu-
legir. „En,“ bætti hún við, „ég er manneskja og hef fullan rétt til að
segja hug minn allan."