Lesbók Morgunblaðsins - 19.12.1998, Blaðsíða 24

Lesbók Morgunblaðsins - 19.12.1998, Blaðsíða 24
KALIFORNÍA í NÝJU OG GÖMLU LJÓSI II William Randolph Hearst ,varo ókrýndur blaðakóng- ur Bandaríkjanna og safn- aði feikilegum auði. Þann auð notaði hann m.g. til þess að byggja kastala uppi í fjöllum Santa Luciu. Þar voru 115 vistarverur, Jpar gf 32 baðherbergi og í þessi húsakynni sankaði hann saman ótal gersem- um og listaverkum úr víðri veröld, sem sum voru allt frá 8. öld f. Kr. HEARST-kastalinn á Töfra- hæðum var reistur á hæstu brún Santa Luciu-fjalla í stærðar landareign, sem Ge- orge Hearst, faðir Williams Randolphs Hearsts, hafði á sínum tíma keypt af Mexik- ana nokkrum fyrir lygilega lítinn pening, enda var hann iðulega orðaður við reyfarakaup jafnt á námum sem búgörðum. Menn hafa t.d. heyrt því fleygt að hann hafi að- eins greitt tæpa tvo dali fyrir hvern hektara í ofangreindri jarðeign, sem kennd er við San Simeon, en hún er yfir 55 hektara alls, ekkert smá landflæmi. Hearst-höllin er um það bil 80 km fyrir norð- an borgina San Luis Obispo (Lúðvík biskup helga) eða um það bil miðja vegu á milli Los "^ngeles og San Fransisco. I stærstu tvítyrndu byggingunni (La Casa Grande) eru 115 vistar- verur, 26 svefnherbergi, 32 baðherbergi, 14 setustofur, tvö bókaherbergi, 68 m2 borðsalur, 30 arnar, biljarðstofa, snyrtistofa, kvikmynda- salur, nokkur eldhús og hýbýli fyrir þjónustu- liðið. Auk stórhýsisins (La Casa Grande) eru 3 gestahús, inni- og útilaug, skrúðgarðar, tennis- vellir og dýragarður. Pað yrði of langt mál að lýsa hverjum krók og kima í höllinni og gestahúsunum og þeim ótal listmunum og gersemum allt frá grískum vösum frá áttundu öld fyrir Kristsburð til seinni alda listaverka, sem þar eru geymd, en hins vegar sakar ef til vill ekki að minnast á eitt og annað, sem helst vekur athygli manna og aðdáun eins og t.d. samkomu- eða þingsal- urinn í aðalbyggingunni (La Casa Grande) með ^timburlofti frá sextándu öld og dásamlegum itölskum glitvefnaði á veggjunum eða þá borð- salnum, þar sem 30 gestir gátu snætt við gam- alt ítalskt borðstofuborð frá sautjándu öld. Níu metrum ofar hafa verið festir á vegginn ítalskir burtreiðarfánar, sennilega frá Siena og upp við vegginn á móti hefur verið stillt langri röð af 500 ára gömlum kórstólum frá Spáni og eru þeir allir fagurlega útskornir. Loks er það marmaralögð útilaug, sem kennder við sjávar- guðinn, Neptúnus, okkar Njörð. A laugarbrún- inni við annan enda laugarinnar rís framhlið af fornu rómversku hofi með granítsúHm. Að dómi margra arkitekta er þetta stórfengleg- asta og íburðarmesta sundlaug á jarðríki. Margir miklir og víðfrægir menn hafa synt, svamlað eða buslað í þessari laug, sumir hverj- ir með heldur litlum tUþrifum eins og t.d. hjartaknosarinn eftirsótti, Clark Gable, sem •kunni ekki einu sinni sundtökin, allt öðru máli gegndi vitanlega um tök hans á konum, þar var hvorki fát né hálfkák. Þetta var í rauninni ekk- ert einsdæmi af því að fyrir 70 árum var fjöld- inn allur af mönnum ósyndur víða um heim. Árið 1919 fól W.R. Hearst arkitektinum Júl- íu Morgan það verkefni að hanna fyrir sig aðal- bygginguna og gestahúsin í San Simeon. Þá um vorið hafði móðir hans, Phoebe Hearst lát- ist úr spænsku veikinni og hann, einkasonur- inn, hafði m.a. fengið í arf þessa stóru jörð í San Simeon ásamt fleiri verðmiklum fasteign- um, listaverka- og bókasafn móður sinnar og loks á að giska 11 milljónir í reiðufé. Mikill fengur þótti honum einkum í myndlistarsafn- *inu, enda átti hann það sammerkt með móður sinni að unna fógrum listum. Kviknaði sá áhugi hans fyrst þegar hann var aðeins 10 ára gamall og lagði upp í 18 mánaða langa menningarreisu með móður sinni um meginland Evrópu árin 1873-74. Slíkar ferðir voru mjög algengar í þá daga einkum og sér í lagi meðal efnafólks og KASTALI BLADAKÓNGSINS Á TÖFRAHÆÐUM EFTIR HALLDÓR ÞORSTEINSSON KASTALI BLAÐAKÓNGSINS stendur á fallegum útsýnisstað uppi I Santa Luciu-fjöllum í Kaliforníu. Á myndinni sést aðalinngangurinn. 24 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR 19. DESEMBER 1998

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.