Morgunblaðið - 29.09.2001, Side 25

Morgunblaðið - 29.09.2001, Side 25
ÁRÁSIN Á BANDARÍKIN MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 29. SEPTEMBER 2001 25 ÞÝSKA lögreglan hefur fundið fleiri vísbendingar um tengsl Osama bin Ladens við suma hryðjuverkamann- anna, sem urðu næstum 7.000 manns að bana 11. september sl. Bjuggu þeir um hríð í Hamborg og þar á meðal Mohamed Atta, sem tal- inn er hafa verið lykilmaðurinn. Lík- legt þykir, að hann hafi stjórnað fyrri flugvélinni, sem flogið var á World Trade Center. „Það er nú alveg ljóst, að nokkrar íslamskar hryðjuverkahreyfingar fóru að leggja á ráðin um hryðju- verkin þegar á árinu 1998,“ er haft eftir heimildarmanni í þýsku lög- reglunni í The Times í gær. „Bin Laden tengdist þeim öllum, stund- um sem beinn þátttakandi í ráða- brugginu, stundum sem áheyrandi eða eftirlitsmaður.“ Þýska lögreglan segist vita, að Atta hafi hitt og rætt í síma við sam- starfsmenn bin Ladens í Þýskalandi en ekki er vitað á hverju hún byggir það. Atta var mjög varkár og notaði heldur almenningssíma en sinn eig- in. Fjármálastjórinn Atta og annar flugræningi, Marw- an al-Shehhi, höfðu samband við Mamoun Darkazanli, sýrlenskan kaupsýslumann og útflytjanda í Hamborg, sem hafði aftur umboð eða prókúru gagnvart bankareikn- ingum Mamduhu Mahmud Salims, manns, sem Bandaríkjamenn telja, að hafi verið fjármálastjóri bin Lad- ens í Evrópu. Bankareikningar Darkazanlis í Bandaríkjunum hafa nú verið frystir og Salim var hand- tekinn í München 1998 og framseld- ur til Bandaríkjanna. Þar bíður hann réttarhalda vegna aðildar að hryðjuverkasamtökum og vegna til- raunar til að drepa fangavörð. Atta var félagi í egypsku Jihad- samtökunum en svo virðist sem þau hafi sameinast al-Qaeda, hryðju- verkasamtökum bin Ladens, fyrir þremur árum. Það kann að vera upphafið að því að Atta ákvað að gerast hryðjuverkamaður. Lögregl- an hefur það auk þess eftir vitnum, að hann hafi hitt hóp Alsírmanna, félaga í GIA-hryðjuverkasamtökun- um, en þeir voru síðar handteknir í Frankfurt. Voru þeir grunaðir um að hafa ætlað að sprengja upp svo- kallaðan jólamarkað í Strassborg. Bandaríska leyniþjónustan, CIA, fylgdist með Atta á þessum tíma og hún vissi um mikil kaup hans í jan- úar og fram í maí í fyrra á ýmsum efnum, sem unnt er að nota til sprengjugerðar. Ekki er vitað til hvers átti að nota efnin en þrátt fyr- ir þessu miklu innkaup fékk hann vegabréfsáritun til Bandaríkjanna í fyrravor. Varað við sprengjutilræði Flestar upplýsingar um ferðir hryðjuverkamannanna og manna, sem þeim tengdust, koma frá Þýskalandi. Eftir handtöku Salims 1998 gat þýska lögreglan til dæmis varað þá bandarísku við því, að als- írskir hryðjuverkamenn hygðust láta til sín taka með sprengjutilræði í Washington er þúsaldamótunum yrði fagnað. Það er hins vegar ekki ljóst hvers vegna þýska lögreglan fékk engar vísbendingar um hryðju- verkið 11. september. Ein kenningin er sú, sem birtist í Hamburger Abendblatt, að hún hafi verið með tengla í sumum hópum en ákveðið að láta mjög grunsamlega starfsemi þeirra óáreitta til að koma ekki upp um þá. Aðild bin Ladens skýrist smám saman Þýska lögreglan segir hryðjuverk- in hafa verið í undirbúningi frá 1998 FULLTRÚAR Bandaríkjastjórnar eiga nú í viðræðum við stjórnarand- stöðuhópana í Afganistan með það fyrir augum að koma á bandalagi við þá. Er tilgangurinn með því tvíþætt- ur. Annars vegar að hafa uppi á Osama bin Laden og hins vegar að steypa talibanastjórninni. Fréttir eru nú um að ýmsir héraðshöfðingjar og bandamenn talibana hyggist ganga til liðs við stjórnarandstöðuna. Stjórnarandstaðan í Afganistan hefur til þessa næstum eingöngu notið stuðnings Rússa og Írana, sem hafa sent henni fé og vopn, en Bandaríkjamenn hafa látið hana að mestu afskiptalausa, í mesta lagi sent henni eitthvað af matvælum. Það er nú að breytast. Donald H. Rumsfeld, varnarmála- ráðherra Bandaríkjanna, segir að mikilvægt sé að hafa gott samband við andstæðinga talibana í Afganist- an vegna þess að „þeir þekkja landið og hafa sínar hugmyndir um hvernig berjast skuli við talibanana“. Banda- ríkjastjórn segist þó gera sér grein fyrir að það sé ekki einfalt mál að semja við stjórnarandstöðuhópana. Hagsmunir þeirra séu ólíkir enda um að ræða fulltrúa einstakra héraða eða þjóðarbrota. Sakaðir um sömu grimmd Stjórnvöld í Pakistan hafa varað við stuðningi við stjórnarandstöð- una, Norðurbandalagið, og þá aðal- lega vegna þess að það nýtur ekki mikils stuðnings meðal pashtúna, stærsta þjóðarbrotsins í landinu. Þar að auki hafa ýmis mannréttindasam- tök sakað suma stjórnarandstöðu- hópana um sömu grimmdarverkin gegn óbreyttum borgurum og talib- ana. Norðurbandalagið hefur aðeins ráðið 5–10% Afganistans en síðustu daga hefur það verið að sækja í sig veðrið og hefur unnið nokkra sigra á talibanaherjunum. Fréttir eru auk þess um að ýmsir stríðsherrar, eink- um í héruðunum Paktia, Nangahar, Laghman og Kunar, kunni að snúast til liðs við stjórnarandstöðuna. Eru þeir sagðir óánægðir með núverandi ástand, sem gert hefur að engu gróða þeirra af verslun og viðskipt- um. Er ástæðan fyrst og fremst sú að Pakistanar hafa lokað landamærum sínum. Rætt við fyrr- verandi konung Bandaríkjastjórn leggur áherslu á, að hún vilji ekki hafa of mikil af- skipti af samsetningu nýrrar stjórn- ar í Afganistan, heldur skipti mestu máli að landið verði ekki framar mið- stöð og uppeldisstöð fyrir alþjóðlega hryðjuverkamenn. Síðustu daga hef- ur verið rætt um að Zahir Shah, fyrr- verandi konungur Afganistans, taki við aftur og Fahim, yfirhershöfðingi Norðurbandalagsins, segist tilbúinn að vinna með hverjum þeim, sem vilji koma á friði í landinu, þar á meðal konunginum fyrrverandi. Hann og aðrir leiðtogar stjórnarandstöðunn- ar taka þó fram að ekki yrði um að ræða afturhvarf til konungseinveld- is. Við þetta má síðan bæta að Rússar hafa ákveðið að stórauka vopnasend- ingar til Norðurbandalagsins og vilja að Bandaríkjamenn taki þátt í kostn- aðinum við það. Skýrði Ígor Ívanov, utanríkisráðherra Rússlands, frá því í Brussel í gær og bætti því við að andstæðingar talibananna vildu að- eins gömul, sovésk vopn. Þau þekktu þeir frá því í stríðinu gegn Sovét- mönnum og vildu ekki önnur, jafnvel ekki nýjustu, rússnesku vopnin. Bandaríkjamenn efla tengslin við stjórnarandstöðuna í Afganistan Sundurleitt bandalag ólíkra þjóðarbrota Washington, Brussel. AP. OSAMA bin Laden telur að múslim- ar þurfi að ráða yfir kjarnorku-, efna- og sýklavopnum. Hann segir bandaríska hermenn vera hugleys- ingja og væskla og hefur engar áhyggjur af því að einhver stuðn- ingsmanna hans segi til hans í þeirri von að fá verðlaunaféð, sem Banda- ríkjastjórn hefur lagt honum til höf- uðs. Þessi afstaða kemur fram í bók sem nú selst í gríðarstórum upplög- um í Mið-Austurlöndum þar sem m.a. er að finna 54 blaðsíðna langt viðtal við bin Laden frá árinu 1998. Bókin, sem er á arabísku, er eftir Jamal Abdul Latif Ismail og nefnist „Bin Laden, Al-Jazeera – og ég“ og er þar að finna fyrrnefnt viðtal höf- undar við bin Laden, sem birt var í styttri útgáfu í þættinum Al-Jaz- eera, sem er vinsæll sjónvarpsþátt- ur er dreift er um gervihnött í Mið- Austurlöndum. Bókin er nú uppseld í Mið-Aust- urlöndum og algengt er að fólk fái hana hjá vinum og ljósriti hana. Bin Laden talaði við höfundinn fjórum mánuðum eftir að hryðju- verkamenn réðust gegn tveimur bandarískum sendiráðum í Austur- Afríku í ágúst 1998. Bin Laden er talinn ábyrgur fyrir því tilræði. Í viðtalinu greinir bin Laden frá því að hann hafi fæðst í Riyadh í Saudi-Arabíu fyrir 45 árum eða árið 1377 samkvæmt dagatali múslima. Hann segir frá hagfræðinámi sínu við háskólann í Jiddah og störfum fyrir fyrirtæki sem faðir hans átti en faðirinn, Muhammad, var umsvifa- mikill verktaki og lést þegar bin La- den var tíu ára. „Hver einasti Bandaríkja- maður er óvinur“ Bin Laden er m.a. spurður um þá yfirlýsingu sem hann gaf út árið 1998 þar sem segir að múslimar eigi ekki einvörðungu að láta til skarar skríða gegn bandarískum hermönn- um heldur beri þeim einnig að reyna að myrða óbreytta bandaríska borg- arar. „Hver einasti Bandaríkjamað- ur er óvinur og engu breytir hvort hann er í röðum þeirra, sem berjast gegn okkur eða tilheyrir þeim, sem borga skatta.“ Bin Laden segir í viðtalinu að sprengjuárásir Breta og Banda- ríkjamanna á Írak séu að undirlagi Ísraela og gyðinga, sem tekist hafi að hreiðra um sig í Hvíta húsinu, varnarmálaráðuneytinu banda- ríska, leyniþjónustunni og utanrík- isráðuneytinu. Aðspurður um gjöreyðingarvopn segir bin Laden að Ísraelar ráði nú þegar yfir hundruðum kjarnorku- vopna og það geri „vestrænir kross- farar“ einnig. „Það er skylda mús- lima að eiga [slík vopn] og Bandaríkjamenn vita að nú hefur múslimum tekist að komast yfir slík vopn.“ Bin Laden lýsir yfir því að hann hafi ekki borið ábyrgð á hryðju- verkaárásunum á bandarísku sendi- ráðin en segir rétt að hann hafi „hvatt [múslima] til að heyja heilagt stríð“. Hann segir tilraunir til að frysta eigur hans og samstarfs- manna erlendis engu breyta. „Við hvetjum múslima til að verja fjár- munum sínum í heilagt stríð og að leggja sérstaka áherslu á þær hreyf- ingar, sem hafa einbeitt sér að því að drepa gyðingana og krossfarana.“ „Stærsti þjófnaður sögunnar“ Hryðjuverkaleiðtoginn lýsir yfir því að Bandaríkjamenn hafi framið „stærsta þjófnað sögunnar“ með því að kaupa ódýra olíu frá Flóaríkjun- um. Kveðst hann hafa reiknað út að Bandaríkjamenn skuldi sérhverjum múslima 30.000 dollara. Lokamarkmiðið segir hann að sé mjög skýrt: „Takmark okkar er að frelsa land islam undan yfirráðum trúleysingjanna og koma á lögum Allah.“ „Múslimum ber að drepa krossfarana og gyðingana“ Bók með viðtali við Osama bin Laden frá árinu 1998 er nú uppseld víðast hvar í Mið- Austurlöndum. Í viðtalinu kemur glögg- lega fram djúpstætt hatur bin Ladens á Bandaríkjamönnum og gyðingum. Reuters Pakistanskur drengur heldur á mynd af bin Laden í Íslamabad í gær. Damaskus í Sýrlandi. AP. JACK Straw, utanríkisráðherra Bretlands, varaði í gær við því að Osama bin Laden og samstarfsmenn hans kynnu að hafa skipulagt fleiri hryðjuverk og líkti þeim við nasista. „Það er ekki hægt að semja við þessa menn,“ sagði Straw í viðtali við breska útvarpið BBC og bætti við að hryðjuverkamennirnir væru eins og leiðtogar nasista að þessu leyti. „Það var ekki hægt að semja við Adolf Hitler, þótt sumir hefðu talið annað.“ Peter Hain, aðstoðarutanríkisráð- herra Bretlands, sagði í fyrrakvöld að bin Laden og samstarfsmenn hans kynnu að hafa lagt á ráðin um fleiri árásir og Straw kvaðst vera sammála því mati. Varað við fleiri árásum London. AFP. ♦ ♦ ♦

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.