Morgunblaðið - 26.01.2002, Blaðsíða 32

UMRÆÐAN
32 LAUGARDAGUR 26. JANÚAR 2002 MORGUNBLAÐIÐ
SKIPULAG á Norð-
urbakka í Hafnarfirði
hefur verið til umræðu
í fjölmiðlum síðustu
vikur. Ástæðan er m.a.
sú að meirihluti bæjar-
stjórnar ákvað á auka-
fundi sínum rétt fyrir
jól að Hafnarfjarðar-
bær yrði hluthafi í
byggingarfélagi, ásamt
tveimur fasteignafyrir-
tækjum. Í kjölfar þessa
hefur bæjarstjóri sýnt í
fjölmiðlum tillögur að
háhýsabyggð og land-
fyllingum. Þessar til-
lögur hafa aldrei verið
til umræðu í skipulags-
nefnd, en fyrir tæpum tveimur árum
ætlaði meirhlutinn sér að hefja lög-
formlega deiliskipulagsgerð á Norð-
urbakka. Ekkert hefur gerst í þeim
efnum, það eina sem sýnt er sést í
fjölmiðlum.
Hverjir eru í meirihluta og
hvað er langur tími?
Það gætti einnig ákveðinnar lítils-
virðingar við almenna stjórnsýslu og
upplýsingaskyldu í upphlaupinu og
hamaganginum í stofnun hluta-
félagsins rétt fyrir jólin. Hlutfélagið
hafði verið stofnað og allar skrán-
ingar þess frágengnar án þess að
bæjarstjórn Hafnarfjarðar hefði
fengið að fjalla um málið, sem er lík-
lega einsdæmi í sögunni. Rétt fyrir
áramót voru síðan umræddar skipu-
lagstillögur sýndar í fjölmiðlum, búið
að selja eignir bæjarins á Norður-
bakkanum til hlutafélagsins, allt án
þess að almenn umræða fengist um
hin hundruð milljóna sem bærinn
væri að skuldbinda sig fyrir eða tapa
á fasteignasölunni. Meirihlutinn
hafnar því síðan í bæjarstjórn að
samþykkt verði að leita til tveggja
þar til bærra aðila um verðmat á
húseignum og lóðarréttindum á
Norðurbakkanum. Er eitthvert
leyndarmál hvaða fjármuni er verið
að fjalla um? Hér er um algjöra
stefnu- og grundvallarbreytingu að
ræða og bæjarfélagið
er nú komið í áhættu-
saman fyritækjarekst-
ur, leið sem bæjarstjóri
hefur hafnað margoft í
ræðu og riti.
Það virðist loða við
þann meirihluta sem
nú starfar í Hafnarfirði
að það sé illmögulegt
að halda lýðræðinu
virku, leyfa bæjarbú-
um að taka þátt í um-
ræðu, leyfa fagnefnd-
um bæjarins að taka
þátt, leyfa málum eðlis
síns vegna að fá um-
ræðu sem nauðsynleg
er hverju sinni. Meiri-
hlutinn hefur ítrekað gengið á rétt
bæjarbúa. Aftur og aftur eru svikin
kosningaloforð um að bæjarbúar fái
að vera meðvirkir í gerð skipulag-
stillagna og framgangi skipulags-
mála. Steininn tók síðan úr er meiri-
hlutinn felldi tillögu
Samfylkingarinnar þess efnis að
bæjarbúum yrðu sýndar tillögurnar
og fram færi skoðanakönnun um
skipulagsmál á Norðurbakkanum.
Þrátt fyrir að bæjarstjóri haldi því
fram að málið hafi verið í ítarlegri
umræðu í meirihlutanum þá virðist
hann standa í þeirri meiningu að
nægjanlegt sé að sex bæjarfulltrúar
meirihlutaflokkanna fái að þreifa á
málinu. Við hin vitum betur og það
virðist koma í ljós að fjölmargir
flokksmenn innan meirihlutaflokk-
anna eru sammála um að þetta hafi
verið gert í fljótræði. Bæjarstjóri
hefur einnig nefnt langan umræðu-
tíma í þessum efnum. Vegna þessa er
nú rétt að meirihlutinn fari nú að
vakna og geri sér grein fyrir að 21.
öldin er byrjuð. Ef þetta er langur
tími þá er orðin heil eilíf síðan fjöl-
mörg kosningaloforð meirihlutans
áttu að vera kominn í framkvæmd,
glundroðinn er slíkur.
Hafnarfjarðarbær
á að stýra skipulagsmálum
Stefnumörkun í skipulagsmálum á
að fara fram á vegum bæjarins og
þegar sagt er bæjarins þá er ekki
verið að tala um örfáa einstaklinga
sem mynda sex manna meirihluta
bæjarstjórnar. Við höfum til að
mynda sérstaka deild, bæjarskipu-
lag, sem á að koma að málum frá
fyrstu hendi, það er ekki gert núna.
Þá má nefna að skipulagsnefnd bæj-
arins, hafnarstjórn og aðrar fag-
nefndir hafa ekkert fengið um málið
né um það fjallað.
Árið 1999 var lagt upp með í bæj-
arstjórn að athafnasvæðið á Norð-
urbakkanum yrði endurskipulagt og
að þar myndi rísa blönduð byggð
með áherslu á menningarstarfsemi
og íbúðir. Gert var ráð fyrir að efnt
yrði til samkeppni um deiliskipulag
Norðurbakkans. Nú hefur meirihluti
bæjarstjórnar fellt tillögu Samfylk-
ingarinnar um að farið verði út í
opna framkvæmdasamkeppni í sam-
vinnu við Arkitektafélag Íslands um
breytingu á deiliskipulagi á Norður-
bakkanum. Samkeppni sem bæj-
arbúar og hagsmunaðilar fengju að
koma að og fjalla um. Það styttist í
kosningar og einsýnt að tekist verð-
ur á um skipulagsmál á Norður-
bakka í Hafnarfirði, enda verða lög-
formlegar ákvarðanir teknar eftir
kosningar.
Með nýjum skipulags- og bygg-
ingarlögum eru auknar kröfur gerð-
ar til sveitarfélaga um gerð skipu-
lagsáætlana. Það skal ítrekað að
fjölmargar forsendur eru óljósar
vegna þessa máls alls, en hið aug-
ljósa er að margar áætlanir, ákvarð-
anir og stefnumörkun sem meiri-
hlutinn hefur tekið á kjörtímabilinu
eru markleysa. Það er ekki nóg að
vera með á myndinni.
Skipulag
á Norðurbakka
í Hafnarfirði
Gunnar
Svavarsson
Skipulagsmál
Steininn tók síðan
úr, segir Gunnar
Svavarsson, er meiri-
hlutinn felldi tillögu
Samfylkingarinnar
um að bæjarbúum yrðu
sýndar tillögurnar
um Norðurbakka.
Höfundur er verkfræðingur, sem
situr í skipulags- og umferðarnefnd
Hafnarfjarðar.
BÆJARFULLTRÚAR Samfylk-
ingarinnar í Hafnarfirði fara mikinn
þessa dagana og dreifa óhróðri um
Hafnarfjörð. Þrátt fyrir hækkandi
sól er enn skammdeg-
ismyrkur í hugskoti
þeirra. Nú er talað um
slæma skuldastöðu
bæjarins og býsnast yf-
ir samningum bæjarins
um einkaframkvæmd.
Hins vegar þegja þeir
þunnu hljóði um þá
staðreynd að nú stend-
ur yfir mesta fram-
kvæmda- og framfara-
skeið í sögu
Hafnarfjarðar undir
öruggri forystu fulltrúa
Sjálfstæðisflokks og
Framsóknarflokks.
Skulu hér nefnd örfá
atriði þessu til sönnun-
ar.
Á kjörtímabilinu hefur verið unnið
að einsetningu Öldutúnsskóla, Engi-
dalsskóla og Setbergsskóla og leik-
skólinn Norðurberg tvöfaldaður. Þá
hefur verið reist ein glæsilegasta
íþróttamiðstöð landsins að Ásvöllum,
byggt upp svæði hestamanna og
unnið að endurbótum og nýfram-
kvæmdum á íþróttasvæðinu í Kapla-
krika. Ný þjónustumiðstöð (áhalda-
hús) bæjarins var reist og bílafloti
hennar endurnýjaður og á næstu
mánuðum verður tekið í notkun nýtt
bókasafn sem stenst samanburð við
það sem best gerist á Norðurlönd-
um. Átak hefur verið gert í fegrun
umhverfis á kjörtíma-
bilinu og má þar af
mörgu nefna Hörðu-
velli, svæðið umhverfis
Lækinn og Hellisgerði.
Samanlagt nema þess-
ar framkvæmdir um
2.800 milljónum króna.
Þá er eftir að nefna
eftirtalin verkefni í
einkaframkvæmd:
Grunnskóli í Áslandi,
leikskóli í Áslandi, leik-
skóli við Háholt, nýr
Lækjarskóli ásamt
íþróttahúsi og kennslu-
sundlaug, nýr leikskóli
við Hörðuvelli og fim-
leikahús við Hauka-
hraun.
Loks má nefna hin fjölmörgu
verkefni vegna nýrra bygginga-
svæða fyrir íbúðir og atvinnuhús-
næði, viðhald og uppbyggingu gatna
og fleira sem sífellt þarf að sinna í ört
vaxandi sveitarfélagi.
Það má því undrum sæta í ljósi
skuldastöðu bæjarsjóðs í upphafi
kjörtímabilsins að stjórnendum
sveitarfélagsins hafi tekist að hrinda
öllum þessum nauðsynlegu umbóta-
verkefnum í framkvæmd á aðeins
fjórum árum jafnframt því að skila
tekjuafgangi á bæjarsjóði á yfir-
standandi ári.
Samkvæmt samþykktri ramma-
fjárhagsáætlun til ársins 2005 mun
bæjarsjóður verða rekinn með veru-
legum tekjuafgangi sem nýttur verð-
ur til að greiða niður skuldir og
styrkja peningalega stöðu bæjar-
sjóðs.
Þau góðu lánskjör sem Hafnar-
fjarðarbær nýtur nú hjá erlendum
lánastofnunum er augljósasta sönn-
un þess að bæjarbúar geta með
bjartsýni gengið til móts við nýja
tíma.
Óhróður og svartnætti Samfylk-
ingarinnar í Hafnarfirði breytir
engu þar um.
Magnús
Gunnarsson
Sveitarstjórnarmál
Þrátt fyrir hækkandi
sól, segir Magnús Gunn-
arsson, er enn skamm-
degismyrkur í hugskoti
bæjarfulltrúa Samfylk-
ingarinnar í Hafnarfirði.
Höfundur er bæjarstjóri
í Hafnarfirði.
Mesta framkvæmdatíma-
bil í sögu Hafnarfjarðar
Prófkjör
Prófkjör eru nú fyrirhuguð til undirbúnings sveitarstjórnarkosningum
sem fram fara hinn 25. maí næstkomandi. Af því tilefni birtir
Morgunblaðið greinar frambjóðenda og stuðningsmanna.
Greinarnar eru ennfremur birtar á mbl.is.
EINS og allir vita þá
er fæðing barns ekki
sjúkdómur heldur eðli-
legt ástand. Sama gildir
um meðgönguna. Hins
vegar verður að hafa í
huga að ýmsir kvillar og
sjúkdómar geta komið
upp í meðgöngu. Þess
vegna viljum við að fólk
með sérþekkingu hafi
eftirlit með móður og
fóstri þegar barn er í
vændum, bæði í með-
göngu og fæðingu. Síðan
þarf að sjálfsögðu að
hafa eftirlit með barninu
og móðurinni vissan
tíma eftir fæðingu.
Mæðraeftirlit á Íslandi er alveg til
fyrirmyndar. Er það talið með því
besta í heiminum. Tíðni ungbarna-
dauða er með því lægsta sem þekkist.
Mæðraeftirlit hefur í auknum mæli
færst frá göngudeildum sjúkrahús-
anna yfir til heilsugæslustöðvanna. Á
heilsugæslustöðvunum eru starfandi
ljósmæður sem ásamt öðru fagfólki
sjá um alla mæðraskoðun. Verðandi
foreldrar vilja sækja þjónustuna í
sína heimabyggð og eru því yfirleitt
ánægðir með þessa þróun mála.
Valkostir í dag
Fæðingardeild Landspítalans er
eina stofnunin á höfuðborgarsvæðinu
sem býður upp á sérstaka aðstöðu til
að fæða barn. Ég hef starfað á fæð-
ingardeildinni og get borið vitni um
að sú stofnun er til fyrirmyndar.
En ungt fólk í dag vill fleiri valkosti.
Meirihluti verðandi foreldra vill að
barnið sitt fæðist í heimilislegu um-
hverfi. Til að koma til móts við slíkar
óskir er nú boðið upp á þjónustu hjá
svokölluðum MFS einingum. MFS
stendur fyrir Meðganga–Fæðing–
Sængurlega. Fer öll sú starfsemi
fram á Fæðingardeild Landspítalans
við Hringbraut og eru þar starfandi
tveir MFS hópar. Þess má geta að
mæðraeftirlit hjá konum sem búsett-
ar eru í Kópavogi og nágrannasveit-
arfélögum og eru í hópi MFS II hefur
farið fram hér á Heilsugæslustöðvum
Kópavogs. Það er þjónustað af ljós-
mæðrum sem starfa í MFS II. Að
mínu mati hefur MFS einingunum
tekist alveg frábærlega vel að skapa
heimilislegt umhverfi fyrir verðandi
foreldra bæði á meðgöngu og í fæð-
ingu. Þeir foreldrar sem hafa getað
komist þar að hafa verið mjög ánægð-
ir. Fæðingardeild Landspítalans býð-
ur líka upp á þjónustuform sem kallað
er Hreiðrið. Þar geta sængurkonur
óskað eftir því að liggja inni á sjúkra-
húsinu í allt að 24 tíma. Bæði í Hreiðr-
inu og í MFS er valmöguleiki að fara
fyrr heim eftir fæðinguna og fá ljós-
móður í heimsókn til að fylgjast með
móður og barni fyrstu dagana.
Þá má ekki gleyma þeim valkosti
að fæða barn í heimahúsi. Verðandi
mæður geta fengið ljósmóður til að
taka á móti barninu heima hjá sér og
sinna því þar fyrstu dagana eftir fæð-
inguna.
Árið 1958 stofnaði Jóhanna Hrafn-
fjörð ljósmóðir Fæðingarheimili
Kópavogs, og rak hún það til ársins
1969. Lélegar samgöngur á milli bæj-
arfélaga voru ein meginástæðan fyrir
þessu framtaki. Á þessum árum voru
vegir mun lélegri en í
dag og sérstaklega ef
eitthvað var að veðri þá
var stundum erfitt að
komast til Reykjavík-
ur. Þetta var stórkost-
legt framtak hjá Jó-
hönnu Hrafnfjörð
ljósmóður. Flestir
Kópavogsbúar sem
fæddust á tímabilinu
1958 – 1969 eru fæddir
á Fæðingarheimili
Kópavogs. Margir
þeirra segja með þó
nokkru stolti að þeir
séu einu innfæddu
Kópavogsbúarnir.
Fæðingarheimili
Kópavogs var lagt niður á árinu 1969,
en þá var búið að stækka Fæðingar-
deild Landspítalans og vegasam-
göngur við Kópavog orðnar betri. Á
þessum tíma var ekki ofarlega á baugi
að bjóða verðandi foreldrum mismun-
andi valkosti. Þá var það talið konum
fyrir bestu að fæða á stað þar sem öll
nauðsynleg heilbrigðistækni væri til
staðar.
Eins og marga rekur minni til var
Fæðingarheimili Reykjavíkur rekið
með miklum myndarbrag í mörg ár.
Ég tel það miður að það góða og vel
rekna heimili hafi verið lagt niður á
sínum tíma.
Þessar vangaveltur mínar sýna, að
nauðsynlegt er að bjóða upp á fleiri
valkosti með fæðingarstaði. Það er
ekkert sem segir að verðandi mæður
þurfi allar að fæða á sjúkrahúsi. Eins
og áður er getið er fæðing ekki sjúk-
dómur og flestir vilja að fæðingin eigi
sér stað í heimilislegu umhverfi. Mín
niðurstaða er því sú, að það sé kjörið
að hafa einn valkostinn til viðbótar við
það sem fyrir er, nefnilega fæðing-
arheimili hér á höfuðborgarsvæðinu.
Eins og allir vita er Kópavogur
mjög vel í sveit settur í miðju höf-
uðborgarsvæðinu. Þá vaknar spurn-
ingin: Fæðingarheimili í Kópavog?
Að mínum dómi er gullið tækifæri
fyrir framtakssamar ljósmæður og
annað fagfólk á þessu sviði að taka sig
saman og setja á stofn slíkt heimili.
Ég sé fyrir mér að þessir aðilar
myndu gera samning við ríkið varð-
andi rekstur fæðingarheimilisins. Sá
kostur er einnig fyrir hendi að gera
þjónustusamning við Heilsugæslu-
stöðvarnar um að fá aðstöðu fyrir
mæðraskoðunina. Einnig má benda á
þann möguleika að hafa mæðraleik-
fimi og foreldrafræðslu í húsnæði
grunnskólanna og yrði þá gerður
samskonar þjónustusamningur við
viðkomandi skóla.
Þá má velta fyrir sér þeim mögu-
leika að koma á fót sérstakri þjón-
ustu- og leiðbeiningarstöð fyrir
heimaþjónustuna og aðra þjónustu
sem tengist foreldrum og barni.
Ef stofnun fæðingarheimilis í
Kópavogi yrði að veruleika, þá hefðu
bæjarbúar greiðan aðgang að þessari
mikilvægu þjónustu. Mæðraeftirlitið,
foreldrafræðslan, mæðraleikfimin,
fæðingin sjálf, ungbarnaeftirlitið og
foreldrastuðningurinn væri þá allt
komið í sveitarfélagið Kópavog. Til
skamms tíma höfum við verið allt of
sjúkrahússinnuð, en þessir þættir
eiga fæstir heima á sjúkrahúsi. Við
megum þó aldrei gleyma því að alltaf
þarf að gæta fyllstu varúðar í öllu
þessu ferli og ef eitthvað bregður út
af hinu eðlilega getur þurft að fara
með viðkomandi á sjúkrahús. Í dag
eru greiðar samgöngur og tiltölulega
stutt að fara frá Kópavogi að Land-
spítalanum.
Fæðingarheimili
í Kópavog?
Halla
Halldórsdóttir
Kópavogur
Nauðsynlegt er, segir
Halla Halldórsdóttir, að
bjóða upp á fleiri valkosti
með fæðingarstaði.
Höfundur er bæjarfulltrúi og tekur
þátt í prófkjöri Sjálfstæðismanna
í Kópavogi.