Tíminn Sunnudagsblað - 23.12.1962, Blaðsíða 14

um var látið í laupa í desinni og bor-
ið í þeim fyrir gripina.
Korn var aftur á móti borið heim
af akrinum í laupum, og Á sama hátt
voru kartöflurnar bornar heim a
haustin.
Allra mest voru þó lauparnir kann
ski notaðir við móburð. Eldsneytisöfl
un var örðug víða i færeysku byggð-
unum, og urðu menn að fara langar
leiðir upp um heiðar og út um eyjar
til móskurðar. Þegar farið var til mó-
tekju á vorin, báru menn hlífðarföt
sín, nesti og annað, sem hafa þurfti,
í laup á bakinu, og að kvöldi báru
þeir oft i honum það, sem molnað
hafði úr kögglunum við upptöku, þvi
að hvort tveggja var, að þeir vildu
nota ferðina, þótt í smáu væri, og
ekki láta neitt fara til spillis af món
um. Mórinn var þurrkaður í nánd við
mómýrina, og hafði fólk ávallt með
sér laup, þe.gar farið var á þurrkvöli
inn- svo að þag gæti borið dálítið
heim með sér. Það urðu sem sé nógu
margar ferðir, þótt ekki væri slökkt
niður þeim tækifærum, sem gáfust,
til þess að koma mónum heim. Þegar
svo mórinn var þurr orðinn, var hann
borinn saman í stakka, sem voru tyrfð
ir, eða settur í krær eða grjótbyrgi.
Það var álitleg vetrarvinna að bera
móinn heim. Stundum voru notaðir
bátar, og var það þá borið í laupum
á bát eða jafnvel látig síga í laupum
íyrir björg niður að lendingarstað.
En mjög algengt var, að borið væri
alia leið heim í laupum. Það var
bversdagssjón að sjá fólk snéiða hin
ar bröttu, færeysku hlíðar með torf-
laup á baki. Var löngum siður að
leggja af stað í dögun, þegar mórinn
var sóttur, en í sumum byggðum var
bannað að fara fyrr. Þag var gert til
þess að koma í veg fyrir móþjófnað
Fyrirhöfnin var orðin of mikil til
þess, að menn vildu láta uppskeruna
faila í hendur hvinnskra manna. Karl
menn fóru þó aldrei til móburðar, ef
sjóveður var, og gjóstaði því oft um
menn í þessum ferðum. En það var
bagalegt, því að einn versti ókostur
laupanna var sá, hve þeir tóku mikið
á sig í roki, þar sem veðrasamt var.
Það þurfti oft allmikla seiglu til þess
að streitast á móti veðrinu með þung
an torflaup á baki.
Sums staðar var raunar mjög stutt
á mólandið, jafnvel aðeins tíu eða
fimmtán mínútna gangur báðar leið-
ir.En annars Staðar tók hver ferð ekki
skemmri tíma en þrjár klukkustund-
ir. En slíkar vegalengdir báru menn
frá sjötíu upp í hundrað og tuttugu
pund af mó á bakinu í laupnum sín-
um. Þeim var ekki nóg að sléttfylla
laupinn, heldur var siður að stinga
kögglunum i efsta laginu á endann,
svo að þeir sköguðu langt upp fyrir
efstu rimina. Það er því ekki að
undra, þótt smám saman yrði að
fastri venju, ef móvegur var langur,
að hvíla sig á ákveðnum stöðum, þar
sem sæti var þægilegt á steini eða
snös og gott að rísa á fætur með byrð
ina.
Þar sem sjávargróður var mikill,
var þari notaður td áburðar, bæði
rekþari og skurðarþari. Hann var
borinn upp í laupa blautur og var það
ill vinna, þótt við slíkan burð værj
fariskinn haft við bakið til þess að
verjast bleytunni. Ag vorinu var svo
þessi þari borinn í kartöflureitina. Á
sama hátt var fiskslóg borið úr vör-
inni á ræktarland.
Ull var borin heim úr réttinni i
laupum, og við ullarvinnu á vetrum
voru kemburnar látnar í laupa. Þar
er komið búsgagn, sem íslenzki ullar
lárinn er í ætt við. Laupar voru einn
ig notaðir við ullarþvott ems og hér
og þar sem ullin var skoluð i straum
hörðu vatni, var hún látin í laup '
læknum, svo að ekki flyti la.gður
burt.
Margir báru veiðarfæri sín ug sjó
klæði í laupum til sjávar, þegar þeir
ætluðu í róður, og voru þá laupam-
ir skildir eftir í naustinu eða við
lendinguna. I éinu byggðarlágu Mikla
dal á Karlsey, var það gamall siður
að geyma þá í gjögrum eða hímgja þá
upp á klettanef, á meðan bátshafn-
irnar voru á sjó. í öðrum byggðar
lögum þótti það oflæti að bera til sjáv
ar laupa undir fisk, sem var óveiddur
í hafinu, og þar báru konur og börn
laupana niður að vörinni, þegar bát-
arnir komu að, og færðu fiskimönn
um þá um leið eitthvað til drykkjar.
En af skiptivelli var fiskurinn borinn
heim eða í verzlunarhúsin í laupum.
Stundum var þetta langur vegur Úr
Borðeyjarvík á Borðey var hann bor-
inn yfir eiðig út í Biskupsstög eða
Klakksvík, og ef sjólag var með þeim
hætti, að lenda yrði utar við fjörðinn
en venjulega á svonefndri Eyri, var
vegalengdin í Biskupsstöð nálega
þrír kílómetrar og meira en hálfur
fjórði kílómetri til Klakksvíkur. Þeg
ar svo stóð á, komu menn venjulega
þreyttir úr róðri, og var því slíkur
burður drjú.g ábót á dagsverkið, eink-
um ef afli var talsverður. Það var
sums staðar nógu erfitt að koma afl-
anum heim í byggðina, þótt ekki væri
Þannig er tómur laupur borinn. Hann er of téttur til þess, að fetillinn tolli uppi
á enninu.
998
T í M I N N — SUNNUDAGSBLAÐ