Tíminn Sunnudagsblað - 18.09.1966, Blaðsíða 10

ust til þess flokks, enn fremur þeir,
sem vildu, að hertoginn aí Orléans
tæki völd, en hann var af hliðar-
grein af Bourbonætt. Loks voru Bóna
partistar, sem dreymdi um endur-
reisn keisaradæmisins.
Mikil og almenn óánægja var
með stjórn Karls tíunda, og leiddi
það til hinnar svokölluðu júlí-
byltingar árið 1830. Lítil samheldni
var meðal uppreisnarmanna, og grund
vallarbreytingar urðu ekki á stjórn
arfari, nema hvað hertoginn af Or-
léans var nú tekinn til konungs
og nefndist nú Loðvík Filippus
og lokið var tangarhaldi aðalsins á
stjórn landsins, sem mjög hafði gætt
á veldisdögum Bourbona.
Dómur Parísar, tréskurðarmynd í enska blaðinu Punch. Taiknar.
II.
Bónapartistar komu lítt eða tkki við
sögu í átökunum í Frakklandi ár-
ið 1830. En nú var Loðvík Napóleon
kominn til fullorðinsára, og hann
lét það ekki liggja í láginni, að hann
ætlaði sér að verða Frakkadrott-
inn. Ugglaust hefur Hortense,
sem Loðvík Napóleon unni mjög,
ýtt undir þessa hugmynd hjá syni
sínum. En flestir munu hafa álitið
þetta tal piltsins markleysuhjal eitt,
enda stóð hann ekki einu sinni næst-
ur til ríkis, ef um endurreisn veldis
Bónaparta yrði að ræða. Bræður keis
ara sýndu að vísu engan lit á slíku, en
Napóleon hafði átt einn son með síð-
ari konu sinni, Maríu Lovísu, Napó-
leon anna, fyrrum konung af Róm,
og nú hertoga í Reichstadt. Og næst-
ur honum gekk eldri bróðir Loðvíks
Napóleons, Napóleon Loðvík.
En þeim tvímenningunum varð
ekki langra lífdaga auðið. Napóleon
Loðvík var nú frjáls ferða sinna, og
fundum þeirra bræðra bar saman að
þar
Napóleon Bonaparte. Þessi tvöfalda
mynd er hluti af málverki, sem sýnir
Napoleon fylgjast með leiksýningu
árið 1812, er veldi hans stóð sem hæst.
— Fáir einstaklingar hafa markað
dýpri spor í söguna en Napóleon
mikli. Um hann hafa verið settar
fram alls konar kenningar, og má í
því sambandi nefna þessar: að hann
hafi komið frá annarri stjörnu til
jarðarinnar, sem ekki var verðug slíks
manns, að hann hafi í rauninni verið
kona, að hann hafi aldrei verið til.
Napóleon mikli hefur ásamt borgara-
styrjöldinni bandarisku verið vin-
sælasta viðfangsefni sagnritara, sem
um getur. Þegar fyrir sextíu árum
höfðu hundrað þúsund bækur verið
ritaðar um Napóleon.
hægri, og þeir náðu völdum í land-
inu árið 1824, er Loðvík átjándi, sem
stuðzt hafði við hinn borgaralega
flokk konungssinna, lézt, og við tók
Karl tíundi, bróðir hans. Óháðir voru
af ý
inn færir goðsögn í búning samtimans. Sú er sagan, að París
Trjóuprins átti að útkljá deilu gyðjanna Héru, Aþenu og Afródstu
um það, hver væri fegurst, með því að rétta þeirri epli, er hann
taldi glæstasta. Hér er þaö Maríanna, ímynd Frakklands sem eplið
hefur í höndum, og frammi fyrir henni standa þeir Loðvfk Napó-
leon, Cavaignac og Lamartine.
Hortense de Beauharnais (1783—1837)
Faðir Hortense, Alexander, var fransk
ur hershöfðingi, sem þátt tók í frels-
isstríði Bandaríkjamanna og i styr-
jöldum Frakka á byltingartímanum.
Hann var hálshöggvinn á dögum ógn-
artímanum. Hann var hálshöggvinn á
dögum ógnarstjórnarinnar svokölluðu,
árið 1794, þegar Robespierre ••éð lög
um og lofum í Frakklandi. Árið 1796
giftist móðir Hortense, Jósefína, öðru
sinni, og eiginmaður hennar var eng-
inn annar en Napóleon Bonaparte.
Napóleon sjálfur krýndi Jósefínu til
drottningar árið 1804, en fékk skilnað
við hana fimm árum síðar á þeim for-
sendum, að hún væri óbyrja. Hortense
var árið 1802 gift Loðvík, bróður
stjúpföður síns, og var drottning í
Hollandi árin 1806—10, en að því
búnu kom til skilnaðar með þeim
hjónum.
voru miklar viðsjár með mönnum.
Austuríkismenn réðu fyrir Fen-
eyjum og Langbarðalandi og höfðu
mikil ítök í öðrum ítölskum ríkj-
um. Þjóðernisstefna hafði fengið
byr undir báða vængi í Napóleons-
styrjöldunum, og marga dreymdi um
sameiningu Ítalíu. Til uppreisnar
kom í Romagna í Kirkjuríkinu, og
voru þeir þar fremstir í flokki, sem
vildu Ítalíu frjálsa og sameinaða. Þeir
Loðvíkssynir Bonaparte tóku þátt í
þessari uppreisn, sem fljótlega var
barin niður. En þarna öðlaðist Loð
vík Napóleon dýrmæta reynslu í
leynimakki og ráðabruggi auk þess
sem hann kom síðar mjög við sögu
í frelsisbaráttu ítala. Bróðir hans
og öfugnafni kvefaðist mjög illa og
fékk síðan mislinga og dó. Ef lil
vill var það fyrst og fremst hið
óholla loftslag á Ítalíu, sem varð
honum að fjörtjóni líkt og ýmsum
þýzkum keisurum á miðöldum. Loð-
vík Napóleon komst nauðulega und-
an til móður sinnar og var nú orðinn
einbirni. Sama ár lézt Napóleon ann-
802
T í M I N N — SUNNUDAGSBLAÐ