Íslendingaþættir Tímans - 17.08.1972, Blaðsíða 18

85 ára:
Guðrún Jónsdóttir
fyrrum húsfreyja á Guðrúnarstöðum
7. júni sl. varö frú Guörún Jónsdóttir
fyrrum húsfreyja á Guðrúnarstöðum i
Vatnsdal 85 ára.
Það munu nú vera rúm 40 ár siðan
ég, er þessar linur rita.sá Guðrúnu
fyrst, þá umkomulitil telpa á leið i
mina fyrstu langdvöl aö heiman. Ég
átti einmitt að dvelja sumarlangt hjá
henni og Guðmundi föðurbróður min-
um. Þá strax sýndi Guðrún mér slikan
skilning og nærgætni að betra varð
ekki á kosiö og held ég að Guðrún hafi
haft einstaka kosti til að umgangast
unglinga. Hún var einnig meö afbrigð-
um góð við gamalt fólk, sem dvaldi oft
langdvölum á heimili hennar.
Næstu fjögur sumurin dvaldi ég svo
hjá þeim frænda og frænku, en svo
kallaði ég þau, og Asgeir bróðir minn
lika. Þetta voru yndislegir dagar og
má vart á milli sjá, hvort mátti sin
meira,hin hlýja rósemi Guðmundar
eða græskulaus glaðværð Guðrúnar,
en þau voru einstaklega samrýnd og
samhuga og féll þar aldrei skuggi á.
Oft hefi ég óskað mér að börn min
heföu átt kost á sliku heimili til sumar-
dvalar.
Þetta var á verstu kreppuárunum og
viða var þröngt i búi. Þau frændi og
frænka voru nýbúin að byggja og sjálf-
sagt hefur þeim veriö þröngur stakkur
skorinn með úttekt til heimilisins, en
aldrei heyrðist að talið væri eftir það
sem þurfti og þá ekki heldur dvöl okk-
ar Ásgeirs,sem áreiðanlega var frem-
ur vegna okkar en að það væri beinlin-
is þörf fyrir okkur, þar sem fyrir voru 4
börn þeirra. Bú þeirra Guðmundar og
Guðrúnar hefur verið miðlungsbú, um
það bil 4—5 mjólkandi kýr og enginn
mjólkurdropi seldur, þvi svo hagaði til
þá. Nýta varðalla mjólk til heimilisins
og var það drjúg vinna. en hafði einnig
i för með sér, að matur var ákaflega
hollur og kraftmikill kaupstaðarbörn-
um sem bjuggu við fremur þröngan
kost i þeim efnum. Nóg var að gera
fyrir alla um sláttinn en engum iþyngt
með vinnu og það fannst mér
aðdáunarvert hve Guðrún reyndi
alltaf að hlifa okkur kaupstaðarbörn-
unum við þvi erfiðasta og þvi sem hún
hélt að við réðum siður við. Ennfrem-
ur hafði hún lag á að láta okkur finnast
mikið til um;ef við gátum afrekað ein-
hverju og aldrei gleymdi hún að launa
það með einhverju góðgæti.
Margs er að minnast frá þessum
sumrum. sem mér finnst að hafi verið
skemmtilegustu timar æsku minnar.
Og þegar ég lit yfir allan þann sjóð af
skemmtilegum atvikum þá held ég að
beri hæst i minningunni hina árlegu
ferð með okkur börnin út að öxl i Þingi
til að hitta móður Guðrúnar, Stefaniu,
sem þar bjó með syni sinum Jóni og
hans konu. Þetta var aðaltilhlökkun-
arefnið allt sumarið. Við fórum venju-
lega öll krakkarnir og frændi og
frænka, en einhver hefur vist verið
skilinn eftir heima liklega kaupakona
þó man ég það ekki. Ekki voru til hest-
ar handa öllum heldur sátu yngri
krakkarnir i hestvagni. Komið var við
á leiðinni á einhverjum bæ oftast hjá
Signýju og Albert á Helgavatni og okk-
ur var tekið eins og þar færi kóngafólk.
Þá voru viðtökurnar i öxl ekki siðri.
Okkur var fært súkkulaði og kökur i
rúmið að morgni og þarna dvöldum
við að mig minnir eina eða tvær nætur.
Margs fleira mætti minnast en það
yrði of langt upp aö telja hér.
Guðrún missti mann sinn úr lungna-
dætur Þórhallar, og Þórhall Má prent-
ara i Reykjavik, en hann er sonur Sig-
riðar. Það er öllum kunnugt, að börn-
um þessum hafa þau reynzt sem nær-
gætnustu og beztu foreldrar. Kostað
þau til náms lengri og skemmri tima
og stutt þau i lifsbaráttunni eftir þörf-
um. t viðlögum hafa svo barnabörnin
átt þar öruggt athvarf. Þar hefur þvi
jafnan verið barnaheimili og mann-
margt. Ástrikið milli Elisabetar og
fósturbarnanna er enn eitt dæmið um
manngildi hennar og drengskap. Munu
þau áreiðanlega geta gert hinar
snjöllu ijóðlinur skáldsins að sinum
orðum:
,,En bæri ég heim min brot og minn harm
þú brostir af djúpum sefa.
Þú vógst upp björg á þinn veika ai m
Þú vissir ei hik eða efa:
i alheim ég þekkti einn einasta barm,
sem allt kunni að fyrirgcfa.”
Þannig munu börnin og þeirra börn
aftur minnast mildi, umhyggju og ást-
ar Elisabetar, sem áttu sér engin endi-
mörk. Sannast hér, að þar sem góðir
menn fara^eru Guðs vegir.
Elisabet hefur leyst af hendi tvo
meginþætti i lifsstarfi sinu með sér-
stökum ágætum. Að vera húsmóðir á
rausnarheimili, sem miklar kröfur
voru gerðar til og ástrik móðir margra
barna. Hún getur þvi með ánægju litið
yfir liðin ár, af þessum sjónarhóli æv-
innar. En lifsbarattan gat verið hörð
og miskunnarlaus á köflum. En það
ætla ég. að þegar vandamálin voru
mest, þá hafi Elisabet verið stærst.
Þannig er skaplyndi hennar og mánn-
kostir. Og eitt er vist; Hún á óskerta
vináttu og virðingu Akurnesinga.
Þetta vil ég að hún viti og hef fyrir
löngu ætlað að koma þvi á framfæri.
Að lokum vil ég i nafni Akurnesinga
almennt, flytja henni innilegar árnað-
aróskir á merkum timamótum, þakkir
fyrir liðna tið og óska þess að ævi-
kvöldið verði bjart og fagurt, eins og
sólarlagið getur fegurst verið á æsku-
stöðvum hennar við Djúpið.
Dan. Ágústinusson
18
islendingaþættir