Morgunblaðið - 05.03.2005, Page 28

28 LAUGARDAGUR 5. MARS 2005 MORGUNBLAÐIÐ
ÚR VESTURHEIMI
POINT Roberts er nyrst við vesturströnd
Bandaríkjanna, suður af Bresku-Kólumbíu í
Kanada. Svæðið er ekki stórt, um fimm km
langt og um tveir og hálfur km á breidd, en það
heillaði Íslendinga á vesturferðatímabilinu svo-
nefnda og enn sækja afkomendur landnemanna
í kyrrðina sem þarna ríkir.
Upphaflega ætlaði Bandaríkjastjórn að vera
með herstöð á Point Roberts og fyrir vikið voru
íslensku landnemarnir og aðrir íbúar, sem
höfðu greitt fyrir land, í nokkurri óvissu um
framtíðina, þrátt fyrir að hafa komið sér fyrir,
byggt hús og rutt land á „eigninni“. Þeir sendu
bænarskrár til forseta Bandaríkjanna með
þeim árangri að 1908 veitti Theodore Roosevelt
Bandaríkjaforseti íbúunum heimild til að búa
áfram þar sem þeir höfðu sest að. Áður hafði
fulltrúi stjórnarinnar kannað aðstæður og í
skýrslu hans kom fram að 21 af 45 kröfuhöfum
voru Íslendingar, „bestu landnemar sem ég hef
hitt í Washington-ríki“.
Landnemarnir kunnu vel að meta ákvörðun
forsetans. Helgi Þorsteinsson slátraði stærstu
kind sinni og skinnið var fært forsetanum að
gjöf. Hann sendi þakkarbréf og gat þess að
skinnið hefði verið hengt upp við gafl hjóna-
rúmsins í Hvíta húsinu.
Fyrir aldamótin 1900 höfðu Íslendingar sest
að við norðanverða vesturströnd Norður-
Ameríku og 1993 fluttu fjórar íslenskar fjöl-
skyldur frá Bellingham til Point Roberts. Ári
síðar fylgdu fjórar fjölskyldur frá Victoria í
Bresku-Kólumbíu í kjölfarið og þannig fjölgaði
hægt og sígandi í hópnum. Árið 1914 voru
meira en 200 Íslendingar eða fólk af íslenskum
ættum búsett á tanganum en nú fyllir það
nokkra tugi. Hins vegar fer íbúum Pt. Roberts
fjölgandi og eru þeir nú að nálgast 2.000.
Hvar sem Íslendingar settust að í Norður-
Ameríku settu þeir lærdóm á oddinn. Lestrar-
félagið Hafstjarnan var stofnað fljótlega eftir
landnámið í Pt. Roberts og bækur voru reglu-
lega pantaðar frá Íslandi. Íslendingarnir komu
líka lútherskum söfnuði á fót og voru virkir í fé-
lagsstarfi og öðru sem viðkom svæðinu. Afkom-
endurnir hafa tekið virkan þátt í samfélaginu
og Íslendingar hafa verið nokkuð tíðir gestir.
Joan Thorsteinson Linde segir að íslenska sam-
félaginu hafi þótt sérstaklega vænt um heim-
sókn Vigdísar Finnbogadóttir, forseta, 1988.
„Hún snerti hverja taug í okkur,“ segir hún.
„Það er hvergi betra að búa,“ segir Pauline
Iwersen DeHaan, sem hefur átt heima á Pt.
Roberts nær alla tíð. Afi hennar og amma í
móðurætt, Páll Þorsteinsson og Oddný Árna-
dóttir, fluttu frá Vík í Mýrdal til Victoria 1888
og þaðan til Pt. Roberts 1894, þar sem móðir
hennar fæddist. Faðir hennar, Þorvaldur Iwer-
sen, fæddist á Djúpavogi en flutti með for-
eldrum sínum, Gustav Iwersen og Sigurbjörgu
Malmquist, til Foam Lake í Saskatchewan rétt
áður en fyrri heimsstyrjöldin hófst. „Þetta er
mjög friðsælt svæði og hér eigum við góða
vini,“ bætir Pauline við. Hún segir að viðhorfið
sé það sama hjá hverri kynslóð. „Ég var mjög
hreykin þegar dóttir mín sagði í viðtali að hér
hefði hún átt góða æsku og hún vonaði að börn
sín ættu eftir að upplifa það sama og hún.“
Frænkurnar Joan Thorsteinson Linde og
Sylvia Thorstenson Schonberg taka í sama
streng. Þær ólust upp á Pt. Roberts, fluttu í
burtu vegna atvinnu sinnar um tíma en komu
síðan aftur fyrir um 20 árum. ,,Þetta hefur allt-
af verið paradís fyrir börnin,“ segja þær hvor í
sínu lagi.
Þó nokkuð hefur verið skrifað um landnám
Íslendinga í Pt. Roberts. Nýlega kom út bókin
Icelanders on the Pacific Coast, þýðingar á
greinum sem Margrét J. Benedictson skrifaði í
Almanak Ólafs Þorgeirssonar á árunum 1925 til
1943. Richard E. Clark skrifaði bókina Point
Roberts, USA, the History of a Canadian
Enclave. Runa Thordarson rekur söguna í bók
sinni Echoes from the Past og Jónas Þór fjallar
um landnámið í bókinni Icelanders in North
America: the First Settlers.
Víða kemur fram að umhverfið í Pt. Roberts
minni á heimahagana á Íslandi og Ísland hefur
alltaf átt sterk ítök í þessu fólki. „Móðurafi
minn var frá Ísafirði og ég á ættir að rekja til
Vigurs í Ísafjarðardjúpi,“ segir Sylvia Thor-
stenson Schonberg, sem er kennari að mennt.
„Ég hef skoðað mig um á þessum svæðum og
draumurinn er að dvelja við skriftir í Vigur í
einhvern tíma. Vonandi verður hann að veru-
leika.“
Pauline Iwersen DeHaan hefur búið í Pt. Roberts nánast alla tíð. Til minningar um íslensku landnemana. Joan Thorsteinson Linde í Point Roberts.
Fólk af íslenskum ættum hefur búið á Point Roberts í Washington-ríki í Bandaríkjunum síðan 1893 eða í um 112 ár.
Steinþór Guðbjartsson skoðaði sig um á tanganum og hitti „íslenska“ heimamenn.
Vill dvelja við
skriftir í Vigur
Morgunblaðið/Steinþór
Sylvia Thorstenson Schonberg á sér þann draum að búa í Vigur í Ísafjarðardjúpi.
steg@mbl.is
FYRSTI diskur djasstríósins Cold
Front kom út í Winnipeg í Kanada í
vikunni og hefur tríóið fylgt útgáf-
unni eftir með kynningu á nokkrum
stöðum í Manitoba á nýliðnum dög-
um.
Gítarleikarinn Björn Thoroddsen
hefur verið tíður gestur í Norður-
Ameríku undanfarin ár og er
greinilega orðinn nokkuð þekktur á
meðal margra unnenda djassins.
Fyrir rúmu ári stofnaði hann tríóið
Cold Front með bandaríska bassa-
leikaranum Steve Kirby frá St.
Louis og kanadíska trompetleikar-
anum Richard Gillis, sem er af ís-
lenskum ættum, í Saskatchewan.
Félagarnir hljóðrituðu disk í Winni-
peg í ágúst á liðnu ári og kom hann
út undir nafni tríósins í vikunni.
Tríóið kynnti diskinn á tónleik-
um í Manitobaháskóla á miðviku-
dagskvöld, í Gimli á fimmtudags-
kvöld og í Lundar í gærkvöldi en
félagarnir koma auk þess fram á
þorrablóti Íslendingafélagsins
Fróns í Winnipeg í kvöld. „Viðtök-
urnar hafa verið mjög góðar og
þetta hefur verið mjög skemmti-
legt,“ sagði Björn eftir tónleikana í
Gimli.
Cold Front
kynnir disk
í Manitoba
Morgunblaðið/Steinþór
Cold Front eða Richard Gillis, Steve Kirby og Björn Thoroddsen léku við
hvern sinn fingur í Gimli á fimmtudagskvöldið.
LISTMUNAUPPBOÐ
verður haldið annað kvöld kl. 19.00 á Hótel Sögu, Súlnasal
Boðin verða upp um 160 verk, þar á meðal fjöldi verka gömlu meistaranna.
Verið velkomin að skoða verkin í Galleríi Fold, Rauðarárstíg 14 – 16,
í dag kl. 10.00 – 17.00 og á morgun kl. 12.00 – 17.00.
Sími 551 0400 Hægt er að nálgast uppboðsskrána á netinu: www.myndlist.is
HELGI HALLGRÍMSSON
NÁTTÚRUFRÆÐINGUR
SJÖTUGUR
Þessa dagana er í smíðum bók til heiðurs Helga
Hallgrímssyni, náttúrufræðingi á Egilsstöðum, sem
verður sjötugur 11. júní næstkomandi. Í henni
verða greinar eftir 70 einstaklinga, fræðimenn sem
aðra, og er efnið afar fjölbreytt, í stíl við áhugamál
afmælisbarnsins. Bókin verður um 400 blaðsíður,
litprentuð, og til hennar vandað í alla staði.
Þau, sem áhuga kynnu að hafa á að vera á
heillaóskaskrá (Tabula gratulatoria), sem er jafn-
framt áskrift að bókinni, en verð hennar er 6.000
krónur, eru beðin um að hringja í síma 467 1263
eða 899 0278, eða senda tölvupóst á
sigurdur.aegisson@simnet.is fyrir 15. mars.
Ritnefndin.
❖ Opið virka daga 10-18
❖ Laugardaga 10-16
Nýbýlavegi 12
Kópavogi
s. 554 4433
Föt fyrir
allar konur