Fréttablaðið - 11.02.2005, Qupperneq 28

Edda
Björgvinsdóttir
Edda hefur í rúman
aldarfjórðung verið
ein okkar ástsælasta
leikkona. Enda þótt
hún hafi vafalaust
fleiri kætt en grætt er
þó víst að hún mun
jafnvíg á hvort tveggja
gaman og alvöru,
eins og títt er um klóka leikara. Raunar
birtist hún áhorfendum fyrst á svið í
grafalvarlegu hlutverki er hún “debuter-
aði” kornung, skömmu eftir útskrift úr
leiklistarskóla, í svanasöng Jökuls Jak-
obssonar Syni skóarans og dóttur bakar-
ans í Þjóðleikhúsinu. Þótt Edda sé kunn-
ust fyrir ótalmörg og ógleymanleg leik-
hlutverk sín á sviði, í sjónvarpi, hljóð-
varpi og kvikmyndum, hefur hún lagt
gjörva hönd á margt annað, verið skáld,
skrifað leikrit, bækur, framhaldsþætti og
áramótaskaup, leikstýrt allra handa upp-
færslum á sviði og í sjónvarpi, flutt fleiri
fyrirlestra en hún hefur sjálf tölu á og
haldið námskeið í tjáningu og mannleg-
um samskiptum um land allt. Edda hef-
ur leikið í fjölmörgum uppfærslum m.a.
í Þjóðleikhúsinu, hjá Leikfélagi Reykja-
víkur , Leikfélagi Íslands, Alþýðuleikhús-
inu, Gríniðjunni, hjá Leikhúsmógúlnum
og með ýmsum leikhópum. Meðal eftir-
minnilegra gamanleiksýninga Eddu má
nefna Nörd, Brávallagatan- Arnarnesið,
Sex í sveit, Allir á svið og nú nýlega
5 stelpur.com. Af vinsælum kvikmynd-
um Eddu eru m.a. Stella í orlofi, Stella í
framboði, Perlur og Svín, Karlakórinn
Hekla, Hrafninn flýgur og Gullsandur.
Sjónvarpsseríurnar Heilsubælið í
Gervahverfi og Fastir Liðir eins og venju-
lega þekkja velflestir Íslendingar. Edda
hefur skapað nokkrar eftirminnilegustu
erkitýpur íslenskrar gamanleikjasögu og
eru fremstar meðal jafningja málhrösun-
arfrúin Bibba á Brávallagötunni og hin
færeyska Túrhilla Júhanson. Edda hefur í
seinni tíð verið afar eftirsótt til uppi-
stands með grín á fæti og hefur með
undraverðum hætti tekist að blanda
saman fræðandi kennsluefni og grát-
broslegu gamanefni. Edda kveður það
hafa verið einstakt ánægjuefni en þó
ekki laust við sársauka að takast á við
skilnað Ástu í einleiknum Alveg BRILLJ-
ANT skilnaður og fagnar því að eiga enn
einu sinni kost á samstarfi við sam-
verkafólk sitt til margra ára, leikstjórann
Þórhildi Þorleifsdóttur og höfund leik-
gerðar Gísla Rúnar Jónsson.
LEIKSTJÓRI
Þórhildur
Þorleifsdóttir
Þórhildur er án vafa
einn svipmesti leik-
húslistamaður sinnar
kynslóðar í íslensku
leikhúsi. Hún hefur
verið áhrifaríkur
brautryðjandi allt frá
því hún hóf bein af-
skipti af leikhúsi og var einn stofnenda
Leiksmiðjunnar 1968 og Alþýðuleik-
hússins 1975 sem voru hvort tveggja
framsækin grasrótarleikhús utan kerfis
og alfaraleiða og áttu drjúgan þátt í að
móta íslenska leikhúsmenningu eins og
hún er í dag. Þórhildur hefur fært upp
ótölulegan fjölda leiksýninga fyrir hin
ýmsu leikhús, sviðsett fleiri óperur en
nokkur annar íslenskur leikstjóri, leikstýrt
sjónvarps- og bíómyndum, hljóðvarps-
leikritum og samið dansa- og leikhreyf-
ingar (choreography) við sínar eigin
uppfærslur og annarra. Meðal eftir-
minnilegra sviðsetninga Þórhildar má
nefna tímamótauppfærslu Alþýðuleik-
hússins á Skollaleik sem gerði m.a. víð-
reist um Norðurlönd, rómaða uppfærslu
á Niflúngahringnum í Þjóðleikhúsinu og
nú síðast söngleikinn CHICAGO sem
hlaut Grímuna s.l. vor þar sem hún var
valin vinsælasta sýning ársins af áhor-
fendum og Híbýli vindanna hjá Borgar-
leikhúsinu. Þórhildur hefur í tímans rás
gegnt ótal ábyrgðarstörfum, sat á þingi
um hríð, var formaður félags leikstjóra
og Borgarleikhússtjóri á árunum 1996 til
2000.
HÖFUNDUR
Geraldine Aron
Geraldine Aron sleit
barnskónum í Galway
og nærsveitum á Ír-
landi. Eftir að hún
hleypti heimdragan-
um dvaldi hún lang-
dvölum í Suður Afr-
íku, einkum í Zambíu
og Zimbabwe en á síðustu sex árum
hefur hún skipt búsetu bróðurlega milli
Belsize Park í norðurhluta Lundúna og
Höfðaborgar í Suður Afríku. Geraldine
hefur stundað ritstörf í rúman aldar-
fjórðung og getið hefur sér gott orð
bæði heima fyrir og annars staðar. Leik-
rit sem hún hefur skrifað fyrir leiksvið
eru nú orðin á annan tug og er hún höf-
undur tólf leikrita sem flutt hafa verið í
sjónvarpi og útvarpi, auk þess sem hún
skrifaði handritið að kvikmynd Franco
Zeffirelli ‘Toscanini’. Alveg BRILLJANT
skilnaður var frumflutt á Druid leikhús-
inu í Galway við afbragðs undirtektir
árið 2001 og sló síðan rækilega í gegn
þegar það var flutt í Lundúnum tveimur
árum síðar. Leikrit skáldkonunnar hafa
unnið til ótal verðlauna og verið færð
upp víða um heim. Skáldkonan vinnur
nú að nýjum þríleik sem ber vinnuheitið
Vacant Possession . Hún er um þessar
mundir stödd í Ástralíu þar sem verið er
að færa Alveg BRILLJANT upp og er
væntanleg til Íslands á næstunni.
LEIKMYNDA- &
BÚNINGAHÖNNUÐUR
Rebekka A
Ingimundardóttir
REBEKKA nam leik-
mynda- og búninga-
hönnun í DAMU-lista-
háskólanum í Prag í
Tékklandi. Þá lagði
hún og stund á nám í
leikstjórn, leikhús-
fræðum, hönnun leikmynda og búninga
og almennri leiklist við Listaháskólann í
Amsterdam hvaðan hún útskrifaðist árið
1995. Þá hélt hún enn áfram að for-
framast á sviði leiklistar og útskrifaðist
að síðustu sem leikstjóri frá The
International Directing Studio í leiklistar-
skóla Maastricht í Hollandi árið 1997.
Rebekka hefur starfað með ýmsum leik-
hópum í Tékklandi, Þýskalandi og
Hollandi, meðal annars Hollandia, Dog-
troep og Yell-O Company í Amsterdam
sem hún stofnaði ásamt öðrum.
Rebekka hefur unnið hin aðskiljanleg-
ustu skapandi störf á vettvangi leiklistar,
t.d. sem leikskáld, leikmynda- og bún-
ingahönnuður, leikstjóri og leikkona,
bæði heima og erlendis. Meðal verka
Rebekku hér heima fyrir má nefna bún-
inga fyrir Evu3 hjá Dansleikhúsi með
ekka, leikmynd og búninga fyrir Ástkon-
ur Picassos, Strompleik, Viktoriu og
Georg, Ern eftir aldri í Þjóðleikhúsinu og
Segðu mér allt í Borgarleikhúsinu. Hún
hefur einnig unnið við kvikmyndir hér-
lendis og erlendis og gerði meðal
annars búninga fyrir kvikmyndina Stellu
í framboði og Stuðmannamyndina í takt
við tímann.
ÞÝÐANDI &
HÖFUNDUR
íslenskrar leikgerðar
Gísli Rúnar Jónsson
GÍSLI RÚNAR stund-
aði leiklistarnám við
Leiklistarskóla Ævars
Kvarans og Leiklistar-
skóla leikhúsanna á
árunum 1969-1975
og var við framhalds-
nám á The Drama
Studio í Lundúnum hvaðan hann út-
skrifaðist 1981. Hann hefur starfað við
leikhús í rúma þrjá áratugi einkum sem
leikari og leikstjóri en einnig sem leik-
skáld og þýðandi, við uppfærslur á leik-
sýningum, skemmtidagskrám, revíum og
kabarettum, m.a. fyrir Þjóðleikhúsið,
Leikfélag Reykjavíkur, Leikfélag Íslands,
Leikfélag Akureyrar, Alþýðuleikhúsið og
fleiri auk tíðra leikferða um landsbyggð-
ina með ýmsum leikflokkum. Gísli á að
baki drjúgt starf í hljóðvarpi og sjón-
varpi, m.a. við gerð ótal Áramótaskaupa
og sem leikstjóri og höfundur tveggja
vinsælustu framhaldsþátta íslensks sjón-
varps. Hann stofnaði og rak um árabil
Gríniðjuna hf. í félagi við Eddu Björgvins,
Júlíus Brjánsson og Ladda en meðal
verkefna þeirra voru Bibba og Halldór á
Brávallagötunni, Fastir liðir eins og
venjulega, Heilsubælið í Gervahverfi og
Brávallagatan/Arnarnesið. Enda þótt
Gísli Rúnar hafi í seinni tíð snúið sér í æ
ríkari mæli að ritstörfum og leikritaþýð-
ingum hefur hann þó ekki sagt alveg
skilið við leiksviðið því stöku sinnum
gefst fólki kostur á að sjá hann og Júlíus
Brjánsson troða upp í gervum hinna ó-
drepandi Kaffibrúsakarla auk þess sem
Gísli má heita fastur gestur í Áramóta-
skaupum sjónvarpsins. Meðal þýðinga
Gísla má telja söngleikina Óliver,
Chicago, Sweeney Todd, Grease, Kysstu
mig Kata og gamanleikina Sex í sveit,
Gleðigjafana og Allir á svið.
Tilboðsmatseðill fyrir leikhúsgesti
Við bjóðum gestum Borgarleikhússins vandaðan og glæsilegan matseðil fyrir leiksýningar
á góðu verði. Leikhúsgestum er bent á að panta borð í tíma. Athugið að innangengt er frá
leikhúsi. Eftir leiksýningar gildir leikhúsmiðinn einnig sem aðgöngumiði á helgardansleiki
Kringlukráarinnar.
www.kringlukrain.is
Hópamatseðill • Sérsalur fyrir hópa
Fjölbreyttur sérréttamatseðill
Lifandi tónlist föstudags- og laugardagskvöld
með bestu hljómsveitum landsins.
Borðapantanir í síma 568-0878
Þann 1. des 1918 lauk
heimastjórnartímabili
Íslendinga og sambandslaga-
samningurinn tók gildi. Áttatíu
og þremur árum síðar, upp á
dag, lauk heimastjórnartíma-
bili Markúsar hér í þessari
íbúð og sambandslagasamn-
ingur okkar hjónanna féll úr
gildi. Fyrrverandi maðurinn
minn hefur alltaf verið sannur
íslendingur, það verður ekki af
honum skafið. Ég er viss um
að hann á eftir að deyja 17.
júní.
•••
... Silja vinkona hringdi. Alveg
óð og uppvæg að koma mér á
stefnumót við einhvern ná-
unga sem hún hafði kynnst
þegar hún vann á Skjá einum.
Fráskilinn. Með góðar tekjur.
Invikleraður í tónlistarbrans-
ann. Helstu útlitseinkenni: Há-
vaxinn - en svolítið þybbinn.
Hár: Smávegis. Tennur: Hans
eigin. •••
Ég vildi óska að ég væri þessi
toj-boj-týpa, þið vitið, eins og
Dulla föðursystir, forrík ekkja í
Keflavík sem skiptir um ferm-
ingardrengi oftar en batterí í
heyrnartækinu sínu. Hún er
orðin sextíu og átta - en
brjóstin á henni eru ekki nema
fimm ára.
•••
... Við skilnaðinn hafði Flat-
skalli fengið forræði yfir flest-
um giftum vinum okkar, svo
ég varð auðvitað himinlifandi
þegar Gógó og Diddi buðu
mér yfir helgi upp í sumarbú-
stað til sín. Og ég var svo
þakklát fyrir að vera komin í
hóp paraðra einstaklinga að
ég þreif klósettið hjá þeim
þrisvar sinnum þessa helgi.
•••
... Eftir aftansöng í sjónvarpi
allra landsmanna, hringdi ég í
vinalínu Rauðakrossins, neyð-
arsíma AA-samtakanna,
stuðningsnúmer Hjálpræðis-
hersins - og Dekkjaverkstæðið
í Skipholti. Það ansaði hvergi
nema hjá Vinalínu Rauða-
krossins. •••
Ég byrjaði í eftirskilnaðar-með-
ferð. Þetta var sænskt
prógram sem heitir Livlösa
gossar, í beinni þýðingu:
Dauðir karlar - og var alveg
meiriháttar!
•••
... Hver hefði getað spáð því
að hún Ástríður Jóna Kjartans-
dóttir, sem var þriðja sætasta
stelpan í sínum bekk allan
barnaskóla, ætti eftir að leggj-
ast svo lágt að þurfa að eiga
blænd-deit við hobbita
á Kringlukránni? “
„