Tíminn - 26.09.1982, Side 30

30

SUNNUDAGUR 26. SEPTEMBER 1982
■ Greinin sem hér er birt er þýdd lauslega úr þýska
vikuritinu „Spiegel.“ Þótt í henni megi fínna merki um
gamalgróna meinfýsi Þjóðverja í garð Frakka og
mismunandi viðhorf í lífsháttum, kemur hér fram dálítið
spaugileg mynd af Frakklandi Mitterands og hver segir
að sannleikskorn fljóti ekki með, - inn á milli?
Loksins virtust allir Frakkar á sama
máli. Þeir hrósuðu sigri vegna ættjarðar
sinnar. „Frönsku hermennirnir koma til
Beirút í kvöld,“ var uppslátturinn hjá
vinstra blaðinu „Matin de Paris“ og
sömuleiðis hjá „Figaro."
„Ég vona að sveitir vorar verði fyrstar
á vettvang í Beirút," sagði varnarmála-
ráðherra sósíalista, Charles Hernu.
Já, og aldrei fór það svo að hinir 350
fallhlífaliðar úr Útlendingaherdeildinni
yrðu ekki fyrstir á vettvang af hinum
fjölþjóðlegu friðargæslusveitum, sem
sáu um brottflutning PLO skæruliða frá
Beirút. Þeir urðu á undan Bandaríkja-
mönnum og ítölum.
Það má tíðindum sæta að ekki einu
sinni blað kommúnista, „l’Humanite"
sá ástæðu til þess að gagnrýna það einu
orði að einmitt liðsmenn Útlendingaher-
sveitarinnar skyldu verða fulltrúar
Frakka við þetta tækifæri, en vinstri
menn í Frakklandi hafa jafnan haft mjög
horn í síðu þessara sveita. Áður en
fallhlífarliðamir flugu frá Korsíku kann-
aði varnarmálaráðherrann liðið í fylgd
yfirhershöfðingjans.
Charles Hernu segir: „Frakkland er
reiðubúið til að tefla á tvær hættur og
ganga fram fyrir skjöldu í nafni
friðarins.“
Vopnahléið Frökkum
að þakka?
í augum Francois Mitterand er þetta
allt saman sjálfsagt og gott. Nýlega fór
hann í sjónvarpinu lofsorðum um „hina
söguríku og miklu sögu Frakklands"
sem að sjálfsögðu legði þjóðinni sérstak-
ar skyldur á herðar. Ekki minntist hann
aukateknu orði á þátt Philips Habib,
sendimanns Bandaríkjanna, til lausnar
deilunni, þótt það væri honum að þakka
að Frakkar gátu nú sett lið á land í
þessari gömlu nýlendu sinni.
„Þegar við hlýddum á forsætisráðherr-
ann,“ sagði hægra blaðið „Express"
hefði mátt halda að franskri pólitík og
Frökkum yfirleitt væri það að þakka að
vopnahlé hefur komist á í Líbanon og
að tilkoma fallhlífaliðanna hefði valdið
straumhvörfum í deilunni."
En ekki nóg með þetta. Mitterand
sýnist trúa því statt og stöðugt að
hermdarverkin í Frakklandi að undan-
förnu, scm kostað hafa nokkra tugi
manna lífið, hafi ef til vill verið framin
í þeim tilgangi að grafa undan pólitísku
lífi í Frakklandi og hindra að Frakkar
nái að gegna því stórbrotna hlutverki
sem þeim ber á alþjóðlegum vettvangi.
Það er ekki Mitterand einn sem hefur
þessa bjargföstu trú á mikilvægi Frakk-
lands í alþjóðastjórnmálum, heldur eru
landsmenn hans sömu skoðunar. Er
sama hvort um er að ræða hægri menn
eða vinstri menn, allir sýnast Frakkar
vilja vera pólitískt stórveldi og er þá ekki
alltaf glöggt skynið að greina á milli
draumsýnar og veruleika.
Þetta mikla sjálfsálit er líklega
skýringin á því að á dögum efnahags-
kreppu efna Mitterand og samverka-
mcnn hans úr hópi kommúnista til
tilkomumikilla skrautsýninga sem gætu
komið mönnum til þess að halda að
eindregin hægri öfl sætu við völd. Dæmi
um þetta er það að þann 14. júlí sl. sem
er þjóðhátíðardagur Frakka var haldin
stórbrotin flotasýning, þar sem æðstu
menn þjóðarinnar voru viðstaddir.
Byljandi fallbyssuskot kváðu við í
flotahöfninni í Toulon og áhafnir 36
skipa hrópuðu sjö sinnum „Lifi
lýðveldið“, þegar tundurspillirinn „Ge-
orgesLe.ygues“ sigldi fram hjá með
Mitterand innanborðs. Það var eins og
konungur væri á ferð. Meira ð segja de
Gaulle gekk aldrei svona langt.
Ekki hafði minningardagurinn um
áhlaupið á Bastilluna verið hátíðlegur
haldinn með þessu móti áður.
Höfuðborgin fékk líka sinn skammt af
dýrðinni. Að kvöldi þjóðhátíðardagsins
gekk herlið samstiga yfir Champs-
Elysées í birtu fljóðljósa og á
Marsvellinum á milli herskólans og
Effelturnsins sýndi varnarmálaráðherr-.
ann skriðdreka og fallbyssur, svo
almenningur mætti komast í nánd við
þessi áhöld.
Hín miklu
þjóðhátíðarhöld
Blað kommúnistaflokksins „l’Human-
ité“ fór lofsamlegum orðum um „hin
miklu þjóðlegu hátíðarhöld” og
vinstrablaðið „Libération" gerði góðlát-
legt grín að þessu „partíi í hollywoods-
tíl.“
200 þúsund manns söfnuðust saman á
Champs-Elyssées og um 44 prósent
franskra sjónvarpsáhorfcnda munu hafa
fylgst með þessu „þjóðlega" tilstandi á
skjánum. Á sjónvarpsrásinni „Antenne
2“ var á sama tíma sýnd heimildamynd
um byltingarforingjana Danton og
Robespierre. Á enn einni sjónvarpsrás
var margsinnis höfð yfir sagan um það
Cheysson utanrikisraðherra með Yassir Arafat.
11
berjast synir
bvltingarinnar
J 9
A • •« ••• • »
tvrir mikilleik
Frakklands”
Franskir vinstri menn eru fullir
tálsýna um franskt heimsveldi
er þjóðsöngurinn „La Marseillaise" varð
til.
Marseillasinn var látinn glymja í
sífellu og skriðdrekabeltin skröltu yfir
strætin sem sönnun þess að alls lags
pomp og prakt er síður en svo úr sögunni
undir stjórn sósíalista og að franskir
vinstri menn hafa þjóðlegt erfðagóss
þessarar tegundar mjög í heiðri.
Ekki er þó hægt að líta á hrifningu
franskra vinstri manna á allri hernes-
kjunni sem sjálfsagt mál. Fyrir fáeinum
árum kröfðust sósíalistar og kommúnist-
ar þess að heraflinn væri minnkaður,
vopnaútflutningur minnkaður og her-
skyldan stytt. Kommúnistaflokkurinn
greip hvert tækifæri sem bauðst til þess
að hamra á mótmælum gegn nevtrónus-
prengjunni bandarísku. En nú er svo að
sjá sem söðlað hafi verið um þegar þessir
menn eru sjálfir sestir að völdum.
Augljóslega hefur Mitterand tekið
nokkrum breytingum við skrifborð
Lúðvíks XV í Elysée höll, þar sem de
Gaulle sat áður og braut heilann um
dýrð Frakklands. Tilburðir hans og
ræðumáti við opinber tækifæri gerast æ
tilþrifameiri og stórfenglegri, - minnir
satt að segja æ meir á de Gaulle. Enginn
gerir athugasemdir við það. Stórblaðið
„Le Monde“ hefur bent á að nú sé svo
að sjá sem allir séu orðnir að Gaullistum
og það af besta tagi. Giscard d’Estaing
hafði látið strika 8. maí, dag uppgjafar
Þjóðverja 1945, út af skrá um
hátíðisdaga, en Mitterand hefur gert
hann að hátíðisdegi aftur.
Hér er þó allt lagt upp úr tyllidögum
sem slá á strengi þjóðemistilfinningar-
innar. Vinstri stjórnin kýs enn fremur
að láta verkin tala skýru máli og sýna
þannig fram á að hún stendur fyrirrenn-
urunum ekki að baki, þegar að
hermálunum kemur. Við franska her-
gagnaiðnaðinn starfa nú ekki færri en
Atvinnuleysingjar í Paris.
■ Kjamorkukafbáturinn „l’lnflexible." Mitterand fór mörgum orðum um foman
mikilleik Frakklands við sjósetningu hans.
326 þúsund manns. Það er 8.7 prósent
meiri fjöldi en á síðasta ríkisstjómarári
íhaldsmanna. Er nú talið áreiðanlegt að
franski herinn muni fá nevtrónuvopn í
hendur innan tíðar og minnst fjórar
kjamasprengjur hafa verið sprengdar í
tilraunaskyni á Kyrrahafi í júlí sl. Engin
mótmæli komu fram frá vinstri mönnum
af því tilefni.
Yarðveisla friðarins
Pierre Mauroy forsætisráðherra hvatti
forráðamenn frönsku þjóðarinnar til
þess að láta ekki deigan síga á
hemaðarsviðinu, þegar atóm-kafbátn-
um „L’Inflexible" var hleypt af stokkun-
um fyrir nokkra: „Við verðum látlaust
að minna þjóðir Evrópu á það að
varðveisla friðarins fæst ekki með því að
glata styrkleikanum," sagði hann.
Sífellt skírskotar lið Mitterands til
annarra þjóða af ýmsum ástæðum, en
lætur það þó jafnan fylgja með að ekki
skuli þær reyna að mæla sig við Frakka,
því Frakkar séu ekki „hver sem er“ á
svipi heimsmálanna. Menningarmála-
ráðherrann Jack Lang segir að líta beri
á þjóð sína sem brú á milli norðurs og
suðurs og sem valkost á móti stórveldun-
um.
„Allt frá því er Frakkland kom til sem
ríki hefur þjóðin átt á að skipa
framsæknustu einstaklingum heimsins,"
segir iðnaðar og vísindaráðherrann,
Jean Pierre Chevénement, sem var
ákaflega vinstrisinnaður þegar hann var
í stjómarandstöðu: Vitnum aftur í
menningarmálaráðherrann: „Frakkland
Mitterands er mesta lýðræðisríki vorra
daga í heimi.“
Mitterand sagði þegar fyrir kosninga-
baráttu sína að hann mundi skelfa gömlu
stórveldin með því að bjóða heiminum
nýjan valkost,- millistig á milli kapítal-
isma og kommúnisma, sem sameinaði
það skársta frá báðum.
Frönsku sósíalistamir geta líka leitt
fram góðan talsmann sem ber vitni hinu
sérstaka hlutverki sem Frökkum er
ætlað að leika. Sá er Fidel Castro.
Trúnaðarmaður Mitterands, Claude
Estier segir Castro hafa sagt við sig að
hann gæti ekki annað en viðurkennt hið
mikla gildi sem Freakkland og Mitter-
and persónulega hefði fyrir heim
nútímans.
Þrámar þróast
og blómgast
Forsætisráðherrann hefur orðað þetta
svo að það sé Frakklandi ætlað að leyfa
djúptækustu þrám mannsandans að
þróast og blómgast." Fram til þess er
hann varð forseti þótti honum samt að
rödd Frakklands næði ekki að hljóma af
nægum þrótti og fengi ekki að heyrast
um heim allan, eins og henni bæri.
Ætla mætti að nú verði hér breyting
á. Einhverjum kann að virðast þetta
hljóma sem gáfnamannahroki, - en
mörgum Frakkanum er þetta heilög
sannindi.
Að skoðun margra Frakka eru það
vorkunnverðir skrælingjar, sem ekki
hafa orðið þeirrar náðar aðnjótandi að
læra frönsku. Hver sá útlendingur er líka
litinn vorkunnaraugum sem ekki hefur
hæfileika til að njóta þeirrar skemmtun-
ar sem nám í málfræði franskrar tungu
er.
Mörgum Frakkanum finnst ekki vert
að eyða orðum að því sem gerist í
menningarlífi í Bandaríkjunum. Því
/