Sjómannablaðið Víkingur - 01.08.1967, Side 38

Hér hirlint nnníyrvin um sjóminjasafn. Gcfur
hún ylöfiya innsýn i jiaö hvers virði slíh söfn
eru. — IIjá ohhur íslendintjum heíur ofí veriö
rtcli nm aö koma upp slíhu saíni, en aldrei
orðiii iir. Möri| söguley verðmœti hafa því og
eru að glatasl úr atvinnusögu fyrri ára.
Að sjálísögðu Uostar eitthvað fé að Uoma upp
og slarfrtvlíja slíht safn, en þjóð sem heita vill
sögujtjóð, má ehhi um oí líta tí peningana, enda
jtóit fáttnhtin sé mihil.
Afar fjölskrúðugt safn sjó-
minja, er hrífur gesti hvaðanæva
að.
*
Tiltölulega nýkomið í tölu
frægra alþjóðlegra sjóminjasafna
er Mariners Museum, Newport
News í Virginiu.
Newport News er sérstaklega
vel í sveit sett fyrir slíka stofn-
un, vegna þess að það er á Hamp-
ton Roads — James River svæð-
inu, og hefur mikilvæga höfn,
sem er um leið miðstöð skipa-
bygginga. Ennfremur er nálægð
safnsins við hið upprunalega
landnám Jamestown árið 1607 og
Williamsborgar-nýlendunnar og
þjóðarminnismerkið í Yorktown,
skemmtilegt og tengir það meira
sögunni. —• Þúsundir Ameríku-
manna heimsækja árlega þessa
sögufrægu staði, og fjöldi þeirra
skoðar um leið þetta merkilega
sjóminjasafn. — Mjög fagur
skemmtigarður, sem um leið er
friðland villtra dýra og fugla,
gerir staðsetningu safnsins því
mjög ákjósanlega.
Langur vegur með fögrum
trjágöngum liggur frá þjóðvegin-
um til safnsins, friður og ró stað-
arins fangar hugi gestsins, er
kemur úr hávaða og skarkala nú-
tímahraðans. Þar inni er hrífandi
umhverfi, líkön, málverk og aðr-
ar minjar um liðna sögu sjóferða.
Archer M. Huntington er stofn-
andi safnsins, og var upphaflega
ætlun hans að koma á fót sjálf-
stæðri stofnun, er hefði því hlut-
verkí að gegna, að vekja áhuga
218
fólks í Bandaríkjunum á sjó og
siglingum.
Til þessara framkvæmda valdi
hann fimm menn, er hófu þegar
árið 1930 starf sitt með því að
velja landssvæði, sem þeir keyptu
til þessarar starfsemi. Staðurinn
þurfti mikilla aðgerða við, til að
þjóna því hlutverki er honum var
ætlað, voru byggingar fjarlægðar
og umhverfið skipulagt, og meðal
annars byggð stífla í fljótsmynn-
ið til að mynda stöðuvatn er hlot-
ið hefur nafnið Maury-vatn.
Fyrsta sýningarhúsið var full-
búið í maímánuði 1932, en safnið
óx svo ört, að ári síðar þurfti að
reisa viðbótarbyggingu. Það var
ekki fyrr en 1936, að aðalsafn-
húsið var reist. Safnið var aldrei
formlega opnað, en í október-
mánuði 1933 var fólki í fyrsta
skipti gefinn kostur á að skoða
það, sem þá var komið af safn-
munum, og hefur það æ síðan
verið haft fyrir reglu, að sýna
þegar í stað það, sem hægt hefur
verið, þó að því hafi ekki endan-
lega verið komið fyrir.
Það sem safnið í dag leggur
aðal áherzlu á að sýna, er þróun
í smíði allskonar skipa. Þetta
vekur áhuga leikmannsins, vegna
þess að þama getur hann séð ná-
kvæmlega, hvernig skip hafa
breytzt frá árabátum til segl-
skipa, og síðan til gufuskipa, og
nú síðast í kjamorkuknúin skip.
Þetta hrífur einnig áhugamann-
inn, sem getur þarna varið mikl-
um tíma til að kynna sér hluti,
sem hann langar sérstaklega til
að þekkja nánar.
Ljómandi fagrar bronz-hurðir,
teiknaðar af Herbert Adams, gefa
inngangi safnsins virðuleik, og
minna á sjó og siglingar. Gestir
sem fara inn, koma þegar í aðal-
sýningarsalinn, sem er sérstak-
lega vel upplýstur.
Flestir þeirra 200.000 gesta,
sem árlega heimsækja safnið,
verja árlega miklum tíma til að
skoða það, jafnvel þó þekking
þeirra á sjó og siglingum sé ekki
mikil. Áhugi flestra þeirra bein-
ist að skipa-líkönunum, bæði
gömlum og nýjum, en deild sú
er aðeins hluti af safninu. Þama
eru einnig siglingatæki gömul og
ný, vandaðir silfurmunir, postu-
línsgripir, skipsklukkur, bjöllur
og fjöldi annarra muna, sem hver
á sínu sviði eru þýðingarmiklir
fyrir heildarmyndina.
Smáskip, sem áhuga vekja,
hafa sérstakt svæði útaf fyrir
sig, þar eru 85 tegundir frá öll-
um hlutum heimsins, allt frá
þeim allra frumlegustu til ný-
tízku gerða. í safni þessu eru
einnig hlutir, sem hvergi eru til
annarsstaðar í heiminum, siglu-
tré, segl, árar, austurtrog, veiðar-
færi og gufuskipahjól og aðrir
hlutir, sem sérstæðir eru fyrir
hverja tegund, eru sýnd í bátum
þessum og skipum, og gefið til

mmmmmmmmmmmmmæm
Björn Ólafsson þýddi.
VÍKINGUR