Náttúrufræðingurinn - 1988, Qupperneq 16

2. mynd. Súlurit sem sýnir hlutþrýsting
koltvísýrlings (bör) í íslensku ferskvatni.
Hlutþrýstingurinn er reiknaður með
reiknilíkani (Stefán Arnórsson o.fl.
1982) út frá mældu sýrustigi, hitastigi og
uppleystum koltvísýringi. Gögnin eru frá
Ario (1985), Stefáni Arnórssyni (óbirt),
Halldóri Ármannssyni o.fl. (1973), Sig-
urði R. Gíslasyni (1985) og Sigurjóni
Rist (1974). The calculated in situ partial
pressure of C02 is plotted versus the
number of water samples from rivers and
springs in Iceland. The calculations were
done according to the solution model of
Arnórsson et al. (1982) using the measur-
ed pH, temperature and total dissolved
carbon. Data are from Ario (1985), Arn-
órsson (unpublished), Ármannsson
(1973), Gíslason (1985) and Rist (1974).
3. mynd. Einfaldað líkan af
upplausn basaltmola í vatni.
H+ jónir ganga úr vatninu
og inn í bergið en katjónir
og kísill í berginu leysast
upp og ganga út. Efna-
hvörfin neðst á myndinni
sýna helstu H+ framleið-
endur í ferskvatni. Enn-
fremur er sýnt við hvaða
pH (sýrustig) H+ fram-
leiðslu hvers hvarfs fer að
gæta, við 25°C. í táknum
H4SiO40 og H2CO° þýðir 0 að
efnasamböndin eru óhlað-
in. Simplified model for the
dissolution of a basaltic
rock. Cations are released
from the surface of the rock
as an equivalent number of
protons are adsorbed from
the water. The chemical re-
actions show the main pro-
ton producers in natural
waters as well as the pH
when their proton produc-
tion becomes significant.
k
pH> 9: Si02 + 2 H20 ^ H4SiO" ^ H,Si04 + H+
pH> 6: C02 + H20 ^ H2CO" ^ HCOJ + H+
pH>10: HCOj ^ C03 - + H+
190