Náttúrufræðingurinn - 1988, Blaðsíða 30

urðu þó áður en yfir Iauk mikill
minnihluti af verkum hans um ís-
lenska jarðfræði. Rannsóknin á holu-
fyllingunum leiddi hann inn í heilan
heim af óþekktum fyrirbærum er
varða gerð, myndun og eiginleika ís-
lenska blágrýtislagastaflans í stórum
og smáum atriðum. Um það skrifaði
hann fjölda ritgerða og urðu þær til
þess að opna fyrir íslenskum jarðvís-
indamönnum nýja sýn í jarðfræði Is-
lands. Þær kenndu þeim einnig skil-
virka aðferð til þess að rannsaka
hraunlagastaflann um allt land. Walk-
er brúaði bilið á milli hinna frægu
staða og gerði ísland að einu sam-
hangandi landi í jarðfræðilegum skiln-
ingi. Hann færði okkur aðferðir til
þess að Ieysa basaltstaflann upp í ein-
ingar og myndanir með ákveðnar
gerðir og stærðir, sem eru skiljanlegar
í ljósi þeirra jarðfræðilegu ferla sem
við nú þekkjum að verki í landinu, á
þeim svæðum sem eru virk. Hann
sýndi einnig að jarðsaga landsins var
samfelld og órofin og að ferlin, sem
setja svip sinn á jarðlögin voru stans-
laust að verki og voru í raun hlutar af
sama heildarferli. Jarðsaga Islands
einkenndist ekki af skeiðum og hlé-
um, þar sem eitt ferli var að verki í
einu en lá svo niðri uns eitthvert ann-
að ferli tók við, í sama mæli og talið
hafði verið.
Almenn þróun hugmynda um jarð-
fræði hafsbotnsins og þar með jarðar-
innar allrar tók byltingarkenndum
framförum um það bil sem Walker
var að hætta reglubundnum heim-
sóknum sínum til íslands. Hann var
þó alls ekki hættur að vinna úr gögn-
um sínum héðan eða skrifa um ís-
lenska jarðfræði. Þessar nýju „hnatt-
feðmu“ (glóbal) hugmyndir gjör-
breyttu flestum hugmyndum um jarð-
fræði íslands. Árið 1964 birtist grein
eftir Gunnar Böðvarsson verkfræðing
og Walker um ísland, sem var mjög í
anda þessarar rísandi nýju heims-
myndar. Þessi grein markaði nokkur
tímamót og var vitnað ósleitilega í
hana á þessum árum. Þar gerðu þeir
grein fyrir því hvernig Island gliðnar
fyrir áhrif gangainnskota og féll það
mjög vel að hugmyndum manna um
eðli hafsbotnsgliðnunarinnar. Árið
eftir birtist grein eftir Walker (1965)
um vitnisburð íslenskrar jarðfræði um
landrek í heiminum.
Uppgötvun Hospers varð undir-
staðan að einum veigamesta þættinum
í hafsbotnsjarðfræðinni, sem fór að
líta ljós, er leið á sjöunda áratuginn,
þ.e.a.s. segulræmurannsóknum og
segultímatali. Vegna þeirrar staðgóðu
þekkingar, sem Walker hafði aflað
um jarðlagastaflann á Austfjörðum
var fljótlega æskilegt að nota hann til
rannsókna í segulfræðunum. Því var
Walker hvattur til samvinnu við aðra
vísindamenn um segulrannsóknir á
Austfjörðum. Hann beitti ekki sjálfur
segulstefnurannsóknum við kortlagn-
ingu staflans, en hann átti þátt í að
slíkar rannsóknir voru gerðar með
góðum árangri og er meðhöfundur
greina um þessi mál (m.a. Dagley
o.fl. 1967, Watkins og Walker 1977).
Síðan hafa aðferðir Walkers við kort-
lagningu á basaltstaflanum og segul-
stefnumælingar haldist hönd í hönd
við könnun á hraunlagastaflanum,
hvar sem er á landinu. Sameiginlega
gefa þær bæði betri raun og ítarlegri
vitneskju, en hvor um sig.
Með Walker komu til íslands fjöl-
margir breskir jarðfræðistúdentar sem
unnu að rannsóknunum með honum
og öfluðu sér gagna og efniviðar í
prófverkefni sín við Lundúnaháskóla.
Eru sumir þeirra fyrir löngu orðnir
heimsfrægir í hópi jarðvísindamanna
fyrir störf sín hér og erlendis.
Walker sýndi fram á að í hraunlaga-
204