Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1974, Síða 52

Náttúrufræðingurinn - 1974, Síða 52
46 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN krónu. „Þegar einitrén eru fullþroskuð giftast stúlkurnar", segir gamalt máltæki á Norðurlöndum. Norski grasafræðingurinn Schii- beler segir frá því, að fyrir rúmri öld hafi sígaunar gengið í hjóna- band á þann einfalda hátt, að parið gekk sólarsinnis kringum eini- berjarunn. Ef hjón vildu skilja, „undu þau ofan af aftur“, þ. e. gengu rangsælis kringum runnann. Einiber hafa verið notuð sem krydd með kjöti á Norðurlöndum og einnig í aldinmauk. En ekki mun hollt að eta mikið af þeim, því að í þeim er m. a. terpentína. Einiber eru líka notuð til bragð- bætis í brennivín, öl, gin og sénever, nafnið er dregið af juniperus, þ. e. eini. Seyði af berjunum er notað til hreinsunar tréíláta. Reyk- ur af eini þykir gefa hangikjöti gott bragð. Svælan þótti einnig sótt- hreinsandi og góð gegn illum öndum og kynjaverum. Þrístrent merki ofan á berinu átti að merkja Þórshamar. Söxuðu einibarri var stráð á gólf til hátíðabrigða. Grænlendingar notuðu eini sem jólatré. Einiber og seyði af þeim verka dálítið þvagörvandi. Eyrrum var einir sums staðar talinn heilagt tré og var talsverð trú á lækn- ingamætti hans. Einibarri var svælt gegn smitandi sjúkdómum og berin tuggin og höfð í munni í sama tilgangi. Einir þrífst bezt á sólopnum stöðum, en þolir þó allmikinn skugga og vex sæmilega í kjarri og innan um gisinn skóg. Hann vex batr- viða hæst upp í fjöll í norðlægum löndum; 1700 m hátt yfir sjó í Jötunheimafjöllum í Noregi og jafnvel í 3500 m hæð í Alpafjöll- um.Einir mun vera útbreiddastur allra barrtrjáa á norðurhveli jarðar, bæði austan hafs og vestan. Hann þrífst á Grænlandi og líka á sólheitum klöppum Kaliforníu. Gaman væri að vita, ltve liáar einihríslur hafa fundizt hér á landi. í Hrolleifsdal í Skagafirði t. d. hef ég séð stóra, fagra einibrúska austan ár. Hríslurnar hafa fyrst vaxið nokkuð i hæðina, en síðan breiðst út til allra hliða allflestar. En nokkrar rétta meira úr sér, einkum ei: þær hafa náð að vaxa upp með stórum steinum og halla sér að þeim. Aðrar breiða úr sér út yfir steina og njóta sjálfsagt yls af grjótinu í sólskini. Eru all- margar einihríslur um metri á hæð eða lengd; þvermál stofna 4 cm og ummál 8—12 cm. Stærsta einihríslan, sem ég sá, mældist 173 cm og teygði sig upp með kletti. Stofninn var hálfflatvaxinn, 11,5 cm á ltreidd og 28,5 cm að ummáli. Sennilega er þessi hrísla mjög gömul. Þetta var um árið 1966. Heyrt hef ég, að einir sé mjög gróskulegur við Sandvatn
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136

x

Náttúrufræðingurinn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.