Tímarit iðnaðarmanna - 01.07.1976, Blaðsíða 14

RANNSOKNAR-
OG ÞJÖNUSTUSTOFNANIRIDNADAMNS
í þessu hefti Tímarits iðnaðarmanna, og næstu heftum, verður starfsemi og þjón-
usta Rannsóknarstofnunar byggingariðnaðarins, Rannsóknarstofnunar iðnaðarins og
Iðnþróunarstofnunar íslands kynnt.
Þessi fyrsta kynning stofnananna er að hluta til almenns eðlis, en ætlunin er að
kynna í næstu heftum nánar þá þjónustu, sem iðnaðarmenn og iðnmeistarar fá, eða
geta fengið, hjá þessum stofnunum.
Aftast í þessu riti er skrá yfir nokkur þau sérrit ofantaldra stofnana, sem eru at-
hyglisverð fyrir iðnmeistara.
RANNSÓKNASTOFNUN
BY GGINGARIÐN AÐ ARINS
Rannsóknastofnun byggingar-
iðnaðarins Iiefur aðsetur sitt að
Keldnaholti við Vesturlandsveg á-
samt Rannsóknastofnun iðnaðar-
ins, Rannsóknastofnun landbúnað-
arins og straumfræðistöð Orku-
stofnunar. Fluttist stofnunin að
Keldnaholti í byrjun árs 1969, en
þá var slegið á frest að reisa skrif-
stofuálmu stofnunarinnar. Þar var
því ekki fyrr en í lok s.l. árs að
byggingaframkvæmdum við stofn-
unina lauk.
Starfsemi stofnunarinnar er mjög
fjölltreytt, en hana má flokka í
eftirfarandi meginflokka:
Steinsteypurannsóknir
Vegagerðarrannsóknir
Jarðtæknirannsóknir
Húsbyggingatæknilegar rann-
sóknir
Kostnaðarrannsóknir
Fræðslu- og útgáfustarfsemi.
Ennfremur er greint á milli þjón-
usturannsókna þ.e.a.s. rannsókna,
sem framkvæmdar eru fyrir utan-
aðkomandi aðila, gegn greiðslu og
sjálfstæðra rannsóknaverkefna, sem
unnin eru á vegum stofnunarinn-
ar sjálfrar eða í samstarfi við aðra.
Þjónusturannsóknir hafa til
þessa verið 35—40% starfseminnar.
Þar sem ætla má að iðnaðarmenn
hafi mestan áhuga á að vita með
hvers konar verkefni Jteir geta leit-
að til stofnunarinnar, þá skal hér
lýst nokkuð frekar þessum þætti
starfseminnar.
STEINSTEYPU-
RANNSÓKNIR
Steypurannsóknir voru lengi vel
veigamesti þátturinn í þjónustu-
rannsóknum Rannsóknastofnunar
byggingariðnaðarins. Á seinustu
árum liafa önnur rannsóknasvið
vaxið og eru sum þeirra farin að
nálgast steypurannsóknir að mikil-
vægi. Við steypu og steypuefna-
rannsóknir starfa að jafnaði fjórir
rannsóknamenn. Er þjónustan þrí-
þætt. í fyrsta lagi er hún fólgin í
steypueftirliti á byggingarstað, en
með því er átt við að starfsmaður
Rannsóknastofnunar byggingariðn-
aðarins fer á vinnustaði og tekur
sýnishorn af steypu í sívalninga og
mælir þjálni og loftinnihald henn-
ar, að ósk kaupanda. Síðan er við-
komandi aðila send skýrsla um nið-
urstöður rannsóknar og veit liann
þá í hvaða gæðaflokki steypa sú er,
sem hann hefur keypt. Starfar einn
rannsóknarmaður við þessar rann-
sóknir eingöngu. I öðru lagi er hún
fólgin í því að rannsaka aðsend
steypuefni m.t.t. notkunarhæfni í
steinsteypu, og lianna úr þeim
heppilega steypu. Þriðji þáttur
steypurannsókna er rannsóknir á
gallaðri steypu. Oft er leitað til
Rannsóknastofnunar byggingar-
iðnaðarins þegar steypa harðnar
ekki eðlilega eða springur mikið.
Mjög oft er erfitt á því stigi máls-
ins að finna einhlítar orsakir galla,
en í slíkum málum er þrýstijjol
steypunnar kannað með Jtví að
bora kjarna eða með kúlufara-
hamri, og steypan skoðuð í smá-
sjá.
VEGAGERÐAR-
RANNSÓKNIR
Vegagerðarrannsóknir sem falla
undir þennan málaflokk eru ann-
ars vegar rannsóknir varðandi slit-
lagsgerðir þ.e.a.s. olíumöl, malbik
og steypu og hins vegar rannsóknir
á burðarlags- og jöfnunarlagsefn-
um, ásamt mælingum burðarjrols
og þjöppunar í vegastæðunum
sjálfum.
Rannsóknir af þessu tagi eru oft-
ast gerðar fyrir bæjar- og sveitar-
félög og Vegagerð ríkisins. Að
jDeini starfa að jafnaði 3 rann-
sóknarmenn.