Vikan - 14.12.1978, Blaðsíða 10

staup fyrir, 1 staup eftir og 1 staup í miðri
máltíð. Þetta kalla þeir að sótthreinsa
innyflin, enda veitir víst ekki af. Þarna var
ákaflega erfitt með geymslu á matvælum,
þau skemmdust fljótt i hitanum, þar sem
lítið var um kæligeymslur. En drukkinn
Tyrkja hef ég aldrei séð á almannafæri.
Grikkjum og Tyrkjum kemur
illa saman
Við reyndum að ferðast eins mikið um
og við gátum til að kynnast landi og þjóð
sem best. Af sögufrægum stöðum er mér
t.d. minnistæðust kirkja ein, sem byggð er
inn i klettavegg í Iskenderun, en það er
hafnarborg skammt frá landamærum
Sýrlands. Þetta er talin vera fyrsta
Kristskirkja í heimi og sagt að Jóhannes
skírari hafi predikað þar. Ekki er Efesus
síður áhrifamikil, en sú borg sökk í sæ,
sennilega í Nóaflóðinu. Það sem gerir þá
sögn líklega er að fjallið Ararat er einmitt í
Tyrklandi. Hún reis síðan aftur úr hafi, og
sum húsin voru það heilleg, að mér fannst
þau bara bíða eftir þvi að fólk flytti í þau
aftur.
Samkomulagið milli fólks af tyrkneskum
og grískum uppruna hefur alltaf verið
ákaflega slæmt i Tyrklandi. Skipakóngur-
inn Onassis var frá Ismir, en á þeim tima
sem hann flúði til Argentínu ríkti þar
borgarastyrjöld. Miklum hluta Grikkja var
þá útrýmt með því að reka þá í sjóinn. Sagt
er að Onassis hafi haft ofan af fyrir sér í
Argentínu með því að selja tyrkneska
vindlinga. Það er ekki erfitt að ímynda sér
hvers konar vindlingar það hafa verið. Við
urðum líka vitni að blóðugum bardögum
milli Grikkja og Tyrkja eftir að við
komum.
Refsiaðgerðir eru mjög harðar í
Tyrklandi, líkamshlutar skornir af fólki í
samræmi við glæp þess, og margir bera þess
menjar. Ég sá einu sinni neflausa konu, það
var svo ógeðsleg sjón, að ég hélt það
mundi líða yfir mig. En þetta ber vissulega
árangur, þjófnaðir og aðrir glæpir eru því
nær óþekkt fyrirbæri í Tyrklandi.
Þjónn á hverjum fingri
Við héldum okkar fyrstu jól í Istanbul á
hótelinu. Við snæddum í veitingasalnum,
og ósköp voru þeir jólaréttir okkur
framandi. Þjónusta var þarna með
fádæmum, einn þjónn fyrir aftan hvern
stól. Hann fylgdist með hverri hreyfingu
gests síns, tilbúinn með fatið. Síðan fórum
við upp á herbergið okkar, opnuðum
jólapakka og sungum Heims um ból. Við
höfðum ekkert jólatré, en útsýnið bætti
það upp. Sjálft Bosporussundið var
uppljómað eins og skrautlegasta jólatré, en
þar liggja allir fiskibátarnir með logandi
luktir á nóttunni.
Á jóladag fórum við svo til messu í grísk-
kaþólskri kirkju. Þar var mikið um dýrðir,
þetta liktist helst vel æfðri leiksýningu, og
prestarnir voru stöðugt að skipta um
búninga.
Með vettlinga í rúmið
Við byrjuðum fljótt að leita okkur að
íbúð, en það gekk ekki vel. í Istanbul var
lítið um nýbyggingar, og það húsnæði sem í
boði var, með afbrigðum frumstætt.
Húsgögnin í þessum íbúðum voru gljáandi
af elli og sliti og svo full af veggjalús, að
mér fannst eins og þau mundu skríða sjálf
af stað þá og þegar. Loks fengum við nýja
íbúð, svo glænýja, að hún var ekki einu
sinni tilbúin. Við höfðum ætlað okkur að
búa á hótelinu þar til allt væri komið í lag,
en svo gerðist það að launin hans
Hermanns týndust einhvers staðar í
kerfiny, og við sáum fram á að verða
uppiskroppa með peninga. Við ákváðum
þvi að flytja í íbúðina daginn fyrir
gamlársdag. Hún var hálf eyðileg, því dótið
okkar hafði hafnað í Ankara, og var enn
ekki komið. Verst var að það var hvorki
búið að opna fyrir gas né vatn. Þarna er
almenn þjónusta með afbrigðum sein og
háð heljarmikilli skriffinnsku, svo það voru
litlar líkur á þvi, að við fengjum slíkar
nauðsynjar i fljótheitum. Um kvöldið varð
kuldinn þvi alveg óþolandi, og við fórum
dúðuð í rúmið, meira að segja með
vettlinga á höndunum!
Kuldinn ágerðist svo um nóttina, að við
urðum að fara á fætur og ganga um gólf og
berja okkur að gömlum, íslenskum
smalasið. Um morguninn ákvað Hermann
að við skyldum drífa okkur til Ankara og
huga að okkar málum. Þannig vildi það til,
að við héldum upp á gamlárskvöld i járn-
brautarlest á milli Istanbul og Ankara.
í Ankara tók fulltrúi frá FAO á móti
okkur. Hann útvegaði okkur bæði hótel og
Fiskibátar á Bosporus, i baksýn gnæfir
höll siðasta soldánsins i Tyrklandi.
Farartæki tveggja tima i Tyrklandi.
peninga, enda kom svo i ljós að launin hans
Hermanns höfðu einnig hafnað í banka í
Ankara. Við dvöldum þarna nokkra daga í
góðu yfirlæti, en gættum þess vel að sjá til
þess að dótið okkar væri lagt af stað til
Istanbul áður en við snérum aftur.
Jafnréttið ekki í hávegum haft
Hagur kvenna var þarna afar ólíkur því,
sem ég átti að venjast. Ég vingaðist við unga
stúlku, sem var fiskifræðingur, og las með
henni ensku, af því hún ætlaði sér í
framhaldsnám í Skotlandi. Annars var
mjög óvenjulegt að konur fengju svo góða
menntun, enda var stúlka þessi af góðum
ættum. Henni var líka leyft að starfa
samkvæmt sinni menntun, en með því
skilyrði að hún færi aldrei um borð í
lOVikan SO. tbl.