Heima er bezt - 01.12.1968, Blaðsíða 11

fyrir framan hjá honum Ámunda.“ Hjaltalín brosti, og
fór að hæla Maríu fyrir dugnað hennar og myndarskap.
Lét hann þess jafnframt getið að sér þætti það furðu-
legt að hún svona fínleg og nett kona hefði gifzt svona
stórum og rosalegum manni eins og Jóni. Þá svaraði
María: „Mér hefur nú alltaf fundizt eitthvað fínt við
hann Jón minn.“
Og sama segi ég. Það var eitthvað gott og elskulegt
sem fylgdi Jóni. Hann var að mér virtist drengur góð-
ur og ákaflega barngóður, eða ekld hafði ég af öðru að
segja. Mér þótti alltaf vænt um þau Krossastaðahjón frá
því ég man fyrst eftir mér. Þau voru tíðir gestir á heim-
ili foreldra minna, bæði á Möðruvöllum og Akureyri,
og þóttu aufúsugestir. Og oft kom ég að Krossastöð-
um og var tekið með mestu hlýju. Er mér minnisstætt
þegar ég kvaddi þau blessuð hjón vorið 1923. Var þá
María þrotin að kröftum, en tryggðin og hlýjan skein
úr augum hennar þegar hún kvaddi mig. Jón var hress-
ari, en samt var honum brugðið. Hann fann til með
Maríu sinni, og honum var Ijóst að senn hallaði undan
fæti. Ég kvaddi þau hrygg í huga, því ég vissi að ég
mundi ekki sjá þau aftur. En mér tókst að ná af þeim
mynd utan við húsið þeirra.
María Flóventsdóttir var fædd á Rangárvöllum í
Kræklingahlíð 11. apríl 1838. Foreldrar hennar voru
búandi hjón þar, Flóvent Þórðarson og Guðrún Markús-
dóttir, sem síðar bjuggu á Hömrum við Akureyri og
ólu þar upp börn sín Markús og Maríu. Flóvent fædd-
ist 9. janúar 1800 í Sílastaðakoti í Glæsibæjarhreppi, og
voru foreldrar hans Þórður Þórðarson bóndi þar og
Guðlaug Sigurðardóttir, hæglætís- og sæmdarhjón,
segja kirkjubækur.
Guðrún Markúsdóttír móðir Maríu var fædd 5. sept-
ember 1797 í Bitru í Kræklingahlíð. Foreldrar hennar:
Halldóra Gunnarsdóttir og Markús Jónsson bjuggu á
Hrappsstöðum , í Bitru, Ytra-Krossanesi og á Rangár-
völlum í Kræklingahlíð. Markús fæddist á Miðlandi í
Öxnadal um 1755. Faðir hans var Jón Markússon, bóndi
á Tréstöðum. Móðir Jóns var Þorgerður Flóventsdótt-
ir, bónda á Strjúgsá, Pálssonar í Litladal, Ólafssonar.
Móðir Flóvents þessa var Aldís Flóventsdóttír frá Arn-
arstöðum, en frá þeim Flóvent er mikil ætt komin.
María á Krossastöðum var af góðu bændafólki kom-
in við Eyjafjörð, og má meðal þess sjá Gissur bónda í
Krossanesi, Odd á Dagverðareyri og Gunnar Magnús-
son er lengi bjó á Hólum í Eyjafirði, sem var við þá
jörð kenndur.
Þegar María á Krossastöðum hafði verið nokkur ár
í vist með Möllershjónunum á Akureyri, giftist hún
Jóni Guðmundssyni, sem þá var bóndi á Stóra-Eyrar-
landi við Akureyri. Þaðan fluttu þau búferlum að Silfra-
stöðum í Skagafirði og bjuggu þar umsvifamiklum bú-
skap í 10 ár. Þar misstu þau sín þrjú börn, 12 ára stúlku
og tvíburadrengi kornunga. Eftir þetta áfall undi María
ekki á Silfrastöðum, svo þau fluttu til Möðruvalla í
M'aria og Jón á Krossastöðum 3. júní 1923.
Hörgárdal, þar sem þau bjuggu á hluta jarðarinnar í
10 ár, eða þar til þau keyptu Krossastaði.
Á Möðruvöllum annaðist María matseld fyrir skóla-
pilta um árabil við ágætan orðstír, og oft var hún feng-
in til að standa fyrir brúðkaupsveizlum og erfidrykkj-
um, þegar mikið þótti við þurfa, en slík samkvæmi voru
alltíð í þá daga.
María og Jón eiga því miður enga afkomendur, en
hjá þeim ólst upp Grímur Stefánsson, sem enn er á lífi.
Foreldrar hans voru fjölda ára hjá Jóni og Maríu, og
dóu bæði á Krossastöðum.
Einar G. Jónasson, hreppstjóri á Laugalandi segir mér,
að jafnaði árlega hafi verið margt starfsfólk á Krossa-
stöðum, og margt af því svo árum og tugum ára skipti.
Sjálfur var hann þar fjögur sumar kaupamaður, 3—5
vikur hvert sumar, eftir 1912.
Með Krossastöðum höfðu þau Jón og María lengi
tvær aukajarðir til afnota, svo að umsvif voru allmikil,
margt um gesti, og komu þar bæði háir og lágir eins og
sagt var í þá daga. Kom sér þá vel að María kunni vel
Framhald á bls. 438.
Heima er bezt 415