Heima er bezt - 01.09.1998, Blaðsíða 36

ekki nákvæm skil á því sem þarna
fór fram, nema sögunni, sem lesin
var upp. Hún hét „Sveitarómagi.“
Fólkið á skemmtuninni hafði ekki
heyrt hennar getið. Þegar ég kom
heim var ég spurður hvað hefði gerst
á skemmtuninni og sagði ég þá frá
sögunni.
Sagði þá gamla konan, húsmóðirin
á heimilinu:
„Reyndu að segja okkur söguna.“
Ég reyndi það og fékk lof fyrir.
Ég held að þetta hafi verið í fyrsta
skiptið sem ég reyndi að segja sögu,
og þær eru orðnar margar, sem ég
hef sagt.
Það eru nú orðin 77 ár síðan ég fór
á þessa skemmtun og ennþá man ég
kafla úr þessari sögu, þó ég sé hálf
búinn að gleyma skemmtuninni.
En hún rifjaðist þó upp þegar ég
fór að hugsa um þetta löngu liðna at-
vik.
Þegar ég reyndi að segja heimilis-
fólkinu, sem ekki fór á skemmtun-
ina, söguna, sagði húsmóðurin:
„Ansi segir strákurinn vel frá.“
Ég var náttúrlega hreykinn af lof-
inu.
í fyrra hitti ég frænku mína. Hún
var ein af þeim, sem heyrði mig
segja söguna. Hún sagði:
„Það var líkt og þú Iifðir þig inn í
þessa sögu.“
En það var nú kannski ástæða fyrir
því.
Sagan sagði frá barni, sem misst
hafði foreldra sína og lenti á sveit-
inni. Það var farið mjög illa með
það, þar sem það var. Góð kona, sem
búin var að missa einkabarn sitt, 12
ára dreng, veitti því athygli hvernig
aðbúnaðurinn var hjá þessum for-
eldralausa dreng, og bauðst til að
taka hann án þess að neitt væri gefið
með honum.
Ég hef stundum verið að hugsa um
það, hvers vegna ég var svona hrif-
inn af áður nefndri sögu. Ég held að
nú hafi ég fundið skýringuna. Ég átti
það ekki víst að fá að vera á Hörðu-
bóli, æskuheimili mínu, því ég var
tökubarn. Faðir minn dó, þegar ég
var 6 mánuða og móðir mín gat ekki
haft mig. Hún vann fyrir bróður mín-
um en gat ekki haft okkur báða.
En þetta var ágætisheimili sem ég
var á. Ég gat ekki hugsað mér að fara
þaðan fyrr en ég væri orðinn fullfær
um að vinna fyrir mér.
Það stóð eitt sinn til að láta mig
fara burt af heimilinu, en sú saga
verður ekki rakin hér.
Fátt hefur komið verr við mig um
ævina en þegar ég heyrði það. Ég
gat ekki hugsað mér að fara frá
gömlu konunni. Henni átti ég það að
þakka að ég fékk að vera kyrr.
En nú ætla ég að segja meira af
skemmtuninni, sem greinarkornið
byrjaði á.
Kristján Jóhannsson frá Bugðu-
stöðum, flutti þarna þátt, stökur, sem
hann hafði gert. Hann var kunnur um
alla Dalasýslu og víðar, sem mjög
snjall hagyrðingur. Ég lærði tvær
vísur sem hann fór með og kann þær
enn. Hann sá mann ríða fyrir ofan
garð. Það var vinnumaður frá Tungu
í Hörðudal. Hesturinn var afar vilj-
ugur og talinn einn besti reiðhestur
sveitarinnar. Vísan er svona:
%
Aldrei hnaut, því afls síns naut,
áfram þaut með sogum,
greiður Fauti gneistum skaut,
gatan flaut í logum.
Oddur Amgrímsson var alkunn
hermikráka, söng- og gleðimaður. Ég
man að hann var með bók fyrir fram-
an sig og sagði:
„Kæru bræður og systur. Ég ætla
að lesa upp úr Litla-testamentinu.“
Hann las með blástursrykkjum.
Svo kom tómið. Og mikið var hlegið.
Hann passaði sig á því að hafa ekkert
lag, heldur jóðlaði allt með miklum
hávaða. Sálminn hafði hann sjálfur
samið.
Hann hermdi eftir fleiri prestum en
sr. Jóhannesi. Ég heyrði sagt að einu
sinni, er hann kom að Kvenna-
brekku, hafi sr. Jóhannes sagt við
hann:
„Ég heyri sagt að þú sért farinn að
predika. Viltu nú ekki lofa mér að
heyra smá ræðustúf?“
Oddur brást vel við og sagði það
velkomið, en hann yrði nú að athuga
að missmíði kynni að vera á því hjá
sér, hann væri ekki háskólagenginn.
Þá hlógu þeir báðir.
Jóhannes sagði þetta ekki af því að
hann væri móðgaður. Ég man vel eft-
ir honum. Fyrsta skiptið sem ég
veitti honum athygli, mun ég hafa
verið rúmlega 7 ára. Þá spurði hann
mig hvort ég vildi ekki lesa fyrir sig.
Ég las upp úr einhverri barnabók,
sem hann var með.
„Þetta er nú gott, litli vinur. Það er
gaman að svona ungur drengur skuli
lesa svona vel.“
Ég varð hrifinn af því að heyra
þessi orð.
En nú er ég kominn að framhaldi
skemmtifundarins.
Kristján Jóhannesson var ágætur
hagyrðingur. Hann hafði gengið í
skóla í Hafnarfirði og var ágætlega
greindur. Hann var kunnur um alla
Dali, sem prýðilegur hagyrðingur.
Góðlyndur gleðimaður. Hann stund-
aði kennslu. Fólkið skemmti sér
ágætlega þó þetta mundi nú kannski
þykja fábreytt nú.
Eitt skemmtiatriðið fólst í því að
menn fóru að kveðast á. Þar hafði
enginn við Kristjáni á Bugðustöðum.
Hann lék sér að því að botna svo að
segja undir eins, enda mátti segja að
hann væri talandi skáld.
Og víst var að fólkið skemmti sér
vel. Það var spjallað um margt. Síðan
var dansað og
komið var fram undir morgun þeg-
ar fólkið fór að búa sig til heimferð-
ar. Þá hafði snjóað mikið og kominn
öskubylur. Ég var leiddur heim.
Mér finnst það undarlegt að ég
skuli muna þetta, eftir öll þessi ár.
Þegar ég nú sit og rita þetta, þá
skýtur upp í huga minn stöku eftir
Kristján frá Bugðustöðum. Hún er
svona:
Flélt á leið til hæðsta þings,
heims frá neyð og prettum.
Slær nú gleiður hlynur hrings
á himins breiðu sléttum.
SgB
352 Heima er bezt