Kirkjuritið - 01.01.1941, Síða 33

Kirkjuritið. Embætti og laun — og aukalaun.
27
inda-, rauna- og dauðastríð, og félát i sambandi við það, verða að
kosta æðimiklu til jarðarfara vina sinna og vandamanna.
Ef alt þetta kemur ekki þjóðfélaginu við, svo að þvi beri ekki
að taka umræddan þátt í því, þá skil ég ekki, hvað framar er.
Fullyrða má líka, að til þessa höfum vér prestar flestir oft
fundið sárt, og það hefir verið, er enn og mun verða, meðan svo
búið slendur, einatt næsta hart og tilfinnanlegt, bæði að krefja
uin og taka til sín þessar svokölluðu aukatekjur af viðkomandi
einstaklingum, fáum vel fjáðum, flestum efnalitlum, og mörgum
fátækum og margvíslega bágstöddum, og að þessvegna var og er
°g mun verða margur sá presturinn, sem kveinkar sér við að
krefja um og taka við þessum aukatekjum, enda þótt viðkomandi
einstaklingar langflestir hafa auðsýnt og sýni aðdáanlegan fús-
ieik, vilja og viðleitni til að inna þessi gjöld af höndum. Fátæka
foreidra og fjölskyidumenn munar um minna en 5 kr. fyrir hverja
barnsskírn, ofan á annan kostnað við fæðinguna; 18 kr. fyrir
hverja fermingu ofan á allan undangenginn undirbúning og kenslu-
kostnað; byrjandi hjón, efnasmá, munar líka um minna en „púss-
unartollinn“, og snauða menn um minna en líksöngseyrinn ofan
a alt annað kostnaðar- og raunastriðið, sem dauðsföllunum fylgir.
bví segi ég það hreinskilnislega, fyrir sjálfan mig og marga
fleiri, líldega flesta embættisbræður mína: A.ð þessar „aukatekj-
Ur ‘ eru „aumu laiuiin", og „neyðarbrauð" alla þá stund, er liið
opmbera eða ríkið tekur ekki að sér greiðslu þeirra eða jafngildis
þeirra ásamt hinum svonefndu aðaltekjum--------------.
En þetta, eða eitthvað líkt, tekur nú til fleiri embætta og
einstaklinga en vor presta og þeirra, sem oss greiða „aukatekj -
ur • Því að víðar er „pottur brotinn“.
°g þá leyfi ég mér, rétt til dæmis, að nefna blessaða læknana
°g y,aukatekju“-(/reiðendiir þeirra. Þeim, læknunum, er lögheim-
ilað að taka svo og svo mikið gjald fyrir hvern snúning og
■skriftarstaf, og jafnvel hvert orð, sem þeir láta í té við sjúklinga
°g nauðleilarmenn, i lækninga eða ráðlegginga skyni; og þetta
*ag á að bæta upp, og jafnvel margfalda liin föstu rikislaun þeirra,
seni þessvegna mega vera, og eru líka oftast fremur lág en há,
enda þólt hærri séu en prestalaunin flest. Þetta á nú við hina
stjórnskipuðu lækna. En svo koma hinir embættislausu, svo-
uefndu „practiserandV' læknar. Þeim virðist enginn skamtur
'era settur eða takmörk fyrir því, hvað þeir megi taka fyrir
s*nar „kúnstir“ og aðgerðir, heldur leyfist þeim að taka fyrir
..sinn snúð“ eftir eigin vild, enda eru líka stundum sögur sagðar
°g jafnvel dæmi um, að sumir þeirra noti sér það vel.
En hvað er nú um „aukalauna“greiðendur þessara launaþega?