Kirkjuritið - 01.01.1941, Blaðsíða 43

Kirkjuritiö. Kirkjur konunga á Bessastöðuin.
37
°g æðstu stjórnar konungs — svo að kirkjan fyki þó ekki í næsta
veðri.
Nú er svo hláleg gloppa í — margeftirleituðum — heimildum
áór á landi, að maður getur ekkert vitað meira um þessa einu
lorfkirkju, sem getið er um á Bessastöðum, hvorki um stærð
hennar, útlit, eða endingu og árafjölda. Ekkert orð finst um
lurkju þessa um 15 ár. En nálæg ummæli benda til þess, að ekki
hafi hún staðið yfir 20 ár, og máske ennþá skemur.
1635. Eigi eru liðin fleiri en 15 ár frá byggingu torfkirkjunnar,
lJar til alvarlega þarf að gera við hana. Pros Mundt höfuðsmaður
getur þess í bréfi á þessu ári, að gera þurfi við kirkjuna á Bessa-
slöðum og líka við húsin þar og í Viðey. Muni þetta ekki kosta
'ninna en 200 rd. En þá vildi svo vel til(!), að séra Sigurður
Oddsson („Siurd Odtzen“ — i Arnarbæli eða Stafholti?), sótti
um leyfi konungs til þess að mega giftast næsta systkinabarni
sinu. Var nú tilvalið tækifæri að láta kröfur jafnast, og skyldi
Prestur ekki greiða minna fyrir leyfisbréfið en aðgerð húsa á
^essastöðum og Viðey átti að kosta, þ. e. 200 rd., eða að minsta
l'osti 25 kýrverð, að þáverandi verðgildi. Og þetta var látið gilda.
1642. Á tveimur stöðum segir frá vísitazíu Brynjólfs biskups þetta
ar- 1- Um kirkjuna er þetta: „Kirkjan endurbætt og bygð af Jóhanni
'vlein, með yfirþaki af súð. Alt annað, sem fyr er skrifað" (hve-
nær?). 2. Kirkjan 12 stafgólf, þiliuð öll kór og kirkja, nema gólfið
1 framkirkju. Súðþil á hvorutveggja og skammbitar. Þil bak og
lyrir kirkjunni og ,,eikeþil“(?) báðumegin að hliðum, 8 glerglugg-
ar, 16 setustólar hægramegin en 17 vinstramegin. Hurð fyrir dyr-
Um á 3 járnuin, væn og stór, og lokuhurð á járnum þar innan i.
Ih'édikunarstóll með snikkverk, altari með gráðu og skriftastól.
Höfuðsmannsstóll, með „yfirslagi" (himni?). Pros Mundt höfuðs-
■Paour (1633—’45) hafði þá nýlega gefið kirkjunni skrúða: Hökul,
'auðblómaðan með gullsnúrum, fóðraðan með rauðu lérefti, einnig
alopp góðan og altarisklæði „af blómuðu kaffibrúngulu Atlasks-
hotni og gullknipplingum, slyngt, nýtt“. Annan hökul hafi Jóhann
Bocholt lagði til kirkjunnar. Hann var „gulur með blómað silkifys
og silkisaumuðum krossi, með silfurskildum". Svo var presta-
skrúðinn þá mikill, að þar var þriðji hökullinn úr grænu „silki-
l.'s með rauðuin krossi. Einnig sloppar, og altarisdúkur. Vængja-
hrík máluð var yfir altari, og á þvi 2 koparstjakar stórir, eilfur-
kaleikur með diski, og koparhjálmur frannni í kirkjunni. Ekki eru
þo nefnd nein líkneski. Hefir líklega verið búið að eyðileggja
þau — svo sem si<UI.gg0g 0g fjendur lútherskunnar.
Vigfús Guðmundsson.