Samtíðin - 01.05.1940, Page 8

4
SAMTÍÐIN
Ur ríki kvikmyndanna
Viðtal við BJARNA JÓNSSON framkvæmdarstjóra
KVIKMYND-
IR og bíl-
ar, útvarp og
sími!
Alt eru þetta
tákn nýrrar ald-
ar í hinu œva-
gamla dreifbýli
lands vors. Með
þessum undra-
tækjum verða tímamót í menningu
þjóðar vorrar. Þau valda gerbreyt-
ingu í viðhorfi íslendinga. Þessi
furðuverk tækninnar bafa ólijá-
kvæmilega kallað til atbafna ýmsa
stórhuga menn, sem ekki liefðu öðl-
asl nægileg't olnbogarúm í fátækt
og fásinni Islands á kúgunaröldun-
um. Tveggja afreksmanna hins nýja
tíma hefur áður verið getið hér i
ritinu í sambandi við sögu bílanna,
þeirra Egils Vilhjálmssonar og
Steindórs Einarssonar. Nú sil ég
andspænis þeim þriðja, er jafnan
mun minst í sambandi við sögukvik-
myndanna liér á landi, en það er
Bjarni .íónsson frá Galtafelli, ann-
ar framkvæmdarstjórinn við Nýja
Bíó i Reykjavik.
Bjarni Jónsson er löngu þjóðkunn-
ur maður fyrir stórhug sinn, mvnd-
arskap og frábærar vinsældir. Ég
hvgg, að ekki muni ofmælt, að liann
liafi átt allra manna drýgstan þátt
í því, hve góðar kvikmyndir bafa
vfirleitt valist hingað til lands, og
að hér hefur skapast menning, en
ekki livimleið ómenning í kringum
hugtakið híó. Það er ólíku saman að
jafna, að sitja í Nýja Bíó í liópi
hæversks fólks og horfa á úrvals-
kvikmynd (sem maður sér ári
seinna auglýsta af stóru kvikmynda-
húsi í Stokkhóhni!) eða að liúka i
sunium kvikmyndahúsum erlendra
stórborga, þar sem aldrei eru sýnd-
ar nema spennandi reyfaramyndir
og áhorfendurnir sitja reykjandi
með liattkúfana á Iiöfðunum. Ivvik-
myndahúsin í Reykjavík eru sam-
bærileg við meiri báttar bió í ná-
grannalöndunum. Það er því ekki
að furða, þótt þau séu fjölsótt. Guð-
mundur Ivamban liefur sagt um
kvikmyndir, að þær liafi verið oss
íslendingum alt í senn: leikhús,
skemtigarðar, listasöfn — og stærsti
glugginn út að Evrópu.
Með þvi að horfa út um þennan
glugga, sem að vísu opnar miklu
viðari útsýn en til Evrópu einnar,
hefur margur heimaalinn Islend-
ingur svalað útþrá sinni. Kvikmynd-
irnar, hið furðulega afkvæmi liinn-
ar aldagömlu leiklistar, hafa opin-
berað oss íslendingum fádæma feg-
urð og dásamlega tækni, en auk þess
veitt hingað miklum fróðleik utan
úr iðuköstum heimsmenningar-
innar.
— Hve langt er síðan lekið var
að sýna hér kvikmvndir? spyr ég
Bjarna Jónsson.
Gamla Bíó í Reykjavík, sem
er elsta kvikmyndahús landsins, var
slofnað árið 1906. Skömmu áður