Morgunblaðið - 26.09.2009, Blaðsíða 2

2 FréttirINNLENT
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 26. SEPTEMBER 2009
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 5691100 Fréttir ritstjorn@mbl.is Fréttastjórar Sunna Ósk Logadóttir, sunna@mbl.is Egill Ólafsson, egol@mbl.is Viðskipti vidsk@mbl.is Björgvin Guðmundsson, fréttastjóri,
bjorgvin@mbl.is Menning menning@mbl.is Umræðan | Bréf til blaðsins Guðlaug Sigurðardóttir, ritstjórnarfulltrúi, gudlaug@mbl.is Minningar mbl.is/sendagrein, Stefán Ólafsson, Arnór Ragnarsson Íþróttir sport@mbl.is
Sigurður Elvar Þórólfsson, seth@mbl.is Víðir Sigurðsson, vs@mbl.is Sunnudagur Ragnhildur Sverrisdóttir, ritstjórnarfulltrúi, rsv@mbl.is mbl.is netfrett@mbl.is Guðmundur Sv. Hermannsson fréttastjóri gummi@mbl.is
Eftir Skúla Á. Sigurðsson,
Jóhönnu Maríu Vilhelmsdóttur og
Guðna Einarsson
„ÞETTA blessaðist, Guði sé lof,“
segir Hafþór Yngvason, safnstjóri
Listasafns Reykjavíkur. „Þarna var
glæsilegt safn til sýnis.“ Á þriðja tug
málverka í eigu listasafnsins var í
Höfða þ.á m. verk eftir Kjarval,
Erró, Louisu Matthíasdóttur, Egg-
ert Pétursson, Helga Þorgils og
fleiri.
Verkin voru flutt í flýti með sendi-
bílum til Kjarvalsstaða og aðeins eitt
þeirra skemmdist smávægilega.
Eldurinn kom upp í millilofti sem
skilur að rishæð og háaloft hússins
en svo vel vildi til að verkin voru á
jarðhæð.
„Við erum mjög þakklát fyrir að
björgunin skuli hafa tekist svona
vel,“ segir Hanna Birna Kristjáns-
dóttir borgarstjóri. Hún segir að
kapp verði lagt á að húsið geti sem
fyrst gegnt sínu mikilvæga menn-
ingarhlutverki. Slökkvilið kom á
vettvang aðeins nokkrum mínútum
eftir að útkallið barst klukkan 17.40.
Um klukkustund tók að ráða niður-
lögum eldsins.
Um 80 til 100 slökkviliðsmenn
tóku þátt í baráttunni við eldinn.
„Skemmdirnar eru mun minni en
þær hefðu getað orðið,“ segir Jón
Viðar Matthíasson, slökkviliðsstjóri
Slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins,
en húsið er skemmt af völdum elds,
reyks og vatns. Mikið er brunnið á
háalofti og í risinu og bruna-
skemmdir ná allt niður í milliveggi á
neðri hæðinni. Vatnsskemmdir eru
þó litlar miðað við umfang eldsvoð-
ans og hve mikið vatn var notað við
slökkvistarfið.
Vandasamt slökkvistarf
Slökkvistarfið var nokkuð snúið,
að sögn Jóns Viðars, þar sem eld-
urinn var allur milli þilja þegar
slökkvilið bar að. Þurftu slökkviliðs-
menn að brjóta sér leið gegnum þak-
ið að utan og loft að innan til að kom-
ast að eldinum.
„Tveir reykkafarar skriðu inn á
háaloftið til að takast á við eldinn
þar. Það var ansi heitt, en menn
þurftu að passa að eldurinn færi
ekki í allt þakið,“ sagði Jón Viðar.
Þeir þurftu frá að hverfa vegna ógn-
arhita en tókst þó að búa svo um
hnúta að eldurinn breiddist ekki út.
„Það gekk allt upp sem þurfti að
ganga upp.“
Morgunblaðið/Ómar
Slökkt Mikið er brunnið á háalofti og í risinu. Brunaskemmdir ná niður í milliveggi á neðri hæðinni. Vatnsskemmdir eru þó litlar miðað við umfang eldsvoðans.
Menningarhlutverkið
verði endurvakið sem fyrst
Hátt í 100 slökkviliðsmenn tóku
þátt í baráttunni við eldinn í Höfða
Morgunblaðið/Júlíus
Björgunarstarf Slökkviliðsmenn brjóta sér leið að eldinum.
1909 Höfði byggður fyrir til-
stilli franska ræðismannsins
Jean Paul Brillouin. Húsið er
einlyft timburhús með brotnu
þaki og kjallara og var lengi eitt
stærsta einbýlishús Reykjavík-
ur. Húsið er norskt „katalóg-
hús“ í Jugendstíl.
1914-1917 Einar Benediktsson
skáld kaupir og býr í Höfða.
Sögur fara á kreik um reimleika
í Höfða.
1924 Matthías Einarsson eign-
ast Höfða og býr þar ásamt fjöl-
skyldu og dótturinni Louisu
Matthíasdóttur listmálara í
mörg ár.
1941 Sir Winston Churchill,
forsætisráðherra Breta, heim-
sækir Höfða. Annar frægur
gestur hússins á þessum árum
er Marlene Dietrich.
1942 Breska ríkið eignast
Höfða og var húsið miðstöð
starfsemi Breta hérlendis í
seinni heimsstyrjöldinni.
1951 Sendiráð Breta flutt úr
Höfða í miðborgina vegna reim-
leika en sendiherrann sagði að
hvítklædd kona léti hann ekki í
friði.
1958 Reykjavíkurborg kaupir
Höfða og til stendur að rífa hús-
ið en seinna er hætt við þau
áform og það endurbætt og fært
í fyrra horf.
Frá 1968 Höfði notaður sem
móttökuhús borgarstjórnar
Reykjavíkur.
1986 Leiðtogafundur Ronalds
Reagan og Mikhails Gorbatsjov
haldinn í Höfða 11. og 12. októ-
ber.
1991 Viðurkenning sjálfstæðis
Eystrasaltslandanna undirrituð
af utanríkisráðherrum þeirra og
íslenskum yfirvöldum í Höfða.
Morgunblaðið/RAX
Fundað Reagan heilsar
Gorbatsjov kumpánlega á
tröppum Höfða.
Höfði á sér
langa og
merkilega sögu
EFTIR jarðskjálftana á Suðurlandi árið 2000
mynduðust sprungur í Kleifarvatni og hverir á
nokkrum stöðum sem laðað hafa til sín fiska
og síli í vatninu, einkum í suðurhluta þess.
Skepnurnar komast þó ekki allar heilar úr
þeirri ferð því yfir hverunum er gífurlegur
hiti, allt að 100 gráða heitt vatn sem upp kem-
ur. Gísli Á. Guðmundsson kafaði í vatninu
ásamt félögum sínum og tók þessa mynd með
breiðlinsu á 5-6 metra dýpi. Rétt fyrir framan
hann synti torfa af hornsílum, allt að 5 cm
löngum, en þau virðast þó stærri en þau eru. Í
bakgrunni eru hvítar útfellingar frá hvernum
en Gísli segist í samtali við blaðið einnig hafa
séð nokkra dauða urriða við hverinn. Eftir
skjálftana hefur verið nokkur virkni í vatninu
en vatnsborðið engu að síður hækkað, sam-
kvæmt upplýsingum frá Íslenskum orkurann-
sóknum og Vatnamælingum Veðurstofunnar.
Jarðhiti í vötnum sem þessu dregur að sér
sérstakt jurta- og dýralíf og kringum Kleif-
arvatn gengu þjóðsögur fyrr á öldum um eitr-
aða silunga, svonefnda öfugugga eða loðsil-
unga, sem þóttu skaðræðisskepnur. bjb@mbl.is
Hverir í Kleifarvatni
geta reynst varasamir
Ljósmynd/Gísli Á. Guðmundsson