Morgunblaðið - 26.09.2009, Blaðsíða 35

Morgunblaðið - 26.09.2009, Blaðsíða 35
Minningar 35 MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 26. SEPTEMBER 2009 ✝ Karl Karlssonfæddist á Drafla- stöðum í Fnjóskadal 30. október 1912. Hann lést á Fjórð- ungssjúkrahúsinu á Akureyri 19. sept- ember sl. Foreldrar hans voru hjónin Karl Ágúst Sigurðsson, f. 13. ágúst 1873, d. 14. ágúst 1945, og Jón- asína Dómhildur Jó- hannsdóttir, f. 9. maí 1882, d. 28. sept- ember 1921. Systkini Karls voru Kristín Mýrdal, Jóhann Þórður, Ingibjörg Gunnþórunn, Helga, Ingimaría, Ingimaría Þor- björg, Sigurður, Gunnlaugur, Kristinn Steingrímur og Guðjón. Eru þau öll látin. Hinn 8. desember 1945 kvæntist Karl Lilju Hallgrímsdóttur frá Klaufabrekknakoti í Svarfaðardal, f. 5. ágúst 1916. Foreldrar hennar voru Hallgrímur Einarsson og Soffía Jóhannesdóttir. Börn Karls og Lilju eru: 1) Jónasína Dómhild- ur, f. 30. maí 1946, d. 18. nóvember 1951. 2) Halla Soffía, f. 4. júní 1950, maður hennar er Atli Friðbjörnsson, f. 20. maí 1950. Synir þeirra eru Karl Ingi, f. 27. september 1977, og Björn Snær, f. 14. febrúar 1982. 3) Jón- asína Dómhildur, f. 27. júní 1957, maður hennar er Gunn- laugur Einar Þor- steinsson, f. 6. apríl 1946. Börn þeirra eru: a) Anna Lilja, f. 23. desember 1978, börn hennar eru Rut Marín, f. 10. mars 2006, og Gunnlaugur Orri, f. 9. ágúst 2009. b) Þorsteinn Mika- el, f. 26. mars 1983, unnusta Jó- hanna Lind Þrastardóttir, f. 19. maí 1988. c) Helgi Pétur, f. 27. sept- ember 1990. Karl og Lilja bjuggu alla sína bú- skapartíð í Klaufabrekknakoti, að undanskildum árunum 1946 og 1947. Útför Karls fer fram frá Urða- kirkju í dag, 26. september, og hefst athöfnin klukkan 13.30. Nú þegar tekið er að hausta og kindurnar velflestar komnar af fjalli er komið að því að kveðja afa minn í hinsta sinn. Á þínum yngri árum voru haustin annasamur árstími enda voru kindurnar þínar þér mik- ils virði. Eins og þú vitnaðir til sjálf- ur þá er ekkert göfugra en að hjálpa guði að skapa og það gerðir þú í þín- um búskap af miklum sóma alla tíð. Ég minnist þess að í einhverju kennaraverkfallinu las ég inn á spólu fyrir þig bók um Flateyjar- dalsheiði, þínar æskuslóðir, eftir Pál G. Jónsson frá Garði. Þegar kom að því að fjalla um göngur og réttir í frásögninni varst þú nefndur sér- staklega sem efnilegur gangnamað- ur sem vakið hafði eftirtekt Páls og gaf hann þér mikið hrós. Fyrir ungan strák var það ómet- anlegt að hafa afa sem bjó svo stutt frá. Að koma í heimsókn til afa og hlusta á hann segja sögur af Grá- manni í Garðshorni var alltaf jafn spennandi. Jafnvel þótt maður heyrði stundum sömu söguna oftar en einu sinni og oftar en tvisvar. Og svo áttirðu það til að fela fyrir okkur hlut. Var þá vasahnífnum oft komið fyrir á góðum stað og við síðan látn- ir leita. Ef ég man rétt kom það nú stundum í ljós eftir langa leit í öllum hornum að vasahnífurinn var bara á sínum stað í brjóstvasanum þínum. Þér fannst nú ekki leiðinlegt að ná að gabba okkur þannig. Auk þessa mátti maður líka alltaf bóka að þið amma laumuðuð að manni nokkrum súkkulaði- eða kandísmolum áður en maður kvaddi. Í gegnum tíðina hefur gjafmildi ykkar ömmu líka verið slík að manni finnst að maður geti vart með góðu móti þakkað fyr- ir svo vel sé. Eftir að fjarlægðirnar urðu lengri á milli okkar varstu alltaf duglegur að slá á þráðinn og spyrja frétta og segja fréttir að heiman eða bara til að heyra í mér hljóðið. Ef það lá vel á okkur ræddum við pólitíkina að- eins líka og þótt þú værir farinn að gleyma einu og einu mannanafni þá var nú alltaf alveg á hreinu hvar átti að setja x-ið, við þurftum ekkert að rífast um það. Ég á eftir að sakna þessara samtala. En nú skilja leiðir og eftir tæp- lega sextíu ára aðskilnað sameinist þið Dómhildur á ný, hún sem alla tíð var þér ofarlega í huga. Við munum sjá til þess eins og við lofuðum þér að þú hvílir við hennar hlið. Hafðu þökk fyrir öll þín spor. Það besta, sem fellur öðrum í arf, er endurminning um göfugt starf. (Davíð Stefánsson.) Takk fyrir allt afi minn og hvíldu í guðs friði. Björn. Boli, boli bankar á dyr, með bandinu sínu langa. Láttu ekki hann Hólsbola, heyra til þín Manga. (Höf. ók.) Elsku afi. Lengi hefur þú þráð hvíldina þína og nú er komið að hinstu kveðju- stund. Við vorum ekki há í loftinu systkinin þegar þú byrjaðir að kveðja okkur og undirbúa fyrir lát þitt en blessunarlega fengum við að njóta nærveru þinnar lengi eftir það. Það er því skrítið að nú sé kom- ið að þessu, söknuðurinn er mikill og sorg í hjarta. Mikið vildi ég hafa orðið vitni að endurfundum ykkar Dommu litlu, þegar þú loksins fékkst litla eng- ilinn þinn aftur í fangið þitt. Svo langþráð augnablik og biðin loksins á enda. Þegar ég hugsa um þessa endurfundi get ég ekki annað en glaðst í hjartanu. Ég efast heldur ekki um það að nú eruð þið stödd saman í blómlegri sveit, þú kominn í gúmmístígvélin með bolsíur í brjóstvasanum, umvafinn dýrum og farinn að segja Guði til verka eða að minnsta kosti gera tilraun til þess! Það eru mikil forréttindi að fá að alast upp í sveit og enn meiri for- réttindi að hafa búið með ömmu og afa á uppvaxtarárunum. Svo margs er að minnast, svo mikið að vera þakklátur fyrir. Elsku afi, þú munt ávallt lifa í hjarta mér og því sem þú kenndir mér get ég vonandi komið áfram af einhverju viti til minna barna. Nú verður lítið mál fyrir þig að kíkja í heimsókn til okkar suður. Þú varst aldrei mikið fyrir ferðalög- in en sagðist aftur á móti leggjast í flakk þegar þú yrðir kominn yfir móðuna miklu. Þá fáum við okkur kaffi saman og kleinu með smjöri eða smjör með smá jólakökusneið ofan á. Mikið mun ég sakna símtal- anna þinna, þú varst alltaf svo dug- legur að hringja og spyrja frétta. Ég gleðst yfir þeim tíma sem Rut Marín fékk með þér og við mægður munum í sameiningu segja Gunn- laugi Orra margar sögur af langafa í Klaufrakotinu. Það er mér jafn- framt dýrmætt að þú sást litla manninn minn áður en þú kvaddir. Ég veit að þú munt vaka yfir okk- ur öllum og við pössum ömmu fyrir þig. Guð geymi þig og varðveiti elsku afi minn. Þín afastelpa, Anna Lilja. Í dag er borinn til hinstu hvílu föður- og afabróðir okkar, Karl Karlsson, bóndi í Klaufabrekkna- koti í Svarfaðardal. Hann kveður síðastur systkin- anna frá Draflastöðum í Fnjóska- dal. Foreldrar þeirra voru Jónasína Dómhildur Jóhannsdóttir og Karl Sigurðsson. Jónasína Dómhildur lést langt fyrir aldur fram frá stórum hálf- vöxnum barnahópi, Karl og Sigurð- ur, tvíburabróðir hans, voru þá níu ára. Móðurmissirinn olli unga barna- hópnum sárri sorg. Eftir fráfall húsmóðurinnar tóku systkinin á sig þungann af rekstri búsins ásamt föður sínum. Þrátt fyrir erfiðleikana stóð Karl bóndi á Draflastöðum fyrir því að stein- steypt kirkja var byggð þar og hafði hann umsjón með framkvæmdum fyrir sóknarinnar hönd. Eldri Norður-Fnjóskdælingar minnast vetrarins þegar eitt ækið eftir annað kom ofan úr Víkurskarði með byggingarefni til kirkjunnar, keppst var við að aka efninu áður en snjóa leysti. Þá var mannmargt heima á Draflastöðum, menn þurftu góðgjörðir og aðra aðhlynningu og hestar að fá hús og hey. Þótt ungir væru, lögðu Drafla- staðabræður sitt af mörkum við þessa flutninga. Draflastaðir voru stórbýli, land- kostir miklir og vel í sveit sett. Þótt Draflastaðasystkin ælust upp í skugga fráfalls móður sinnar, var heimilið ætíð fjölmennt og oft glatt á hjalla. Karl Karlsson, sem við kveðjum nú í dag, var kominn af grónu bændafólki, föðurbróðir hans var Sigurður Sigurðsson, búnaðarmála- stjóri og skólastjóri að Hólum í Hjaltadal. Því rötuðu flestar nýj- ungar í landbúnaði heim í Drafla- staði og voru nýttar til frekari ár- angurs. Karl var kjarkmaður, fór til dæm- is ár eftir ár í göngur í Hvanndali að sækja féð í illkleifa klettana og þeg- ar skyldan kallaði lét hann slæm veður og aðstæður ekki hefta sína för. Eiginkona Karls var Lilja Hall- grímsdóttir, fædd að Þorsteinsstöð- um í Svarfaðardal. Þau bjuggu í Klaufabrekknakoti allan sinn bú- skap. Karl og Lilja byggðu upp og ræktuðu jörðima og varð bú þeirra æ blómlegra með hverju árinu sem leið. Þau voru höfðingjar heim að sækja og eigum við glaðar og góðar minningar frá þeim heimsóknum. Okkur er minnisstætt þegar við sát- um með Kalla í stofunni og hann sýndi okkur myndir af fjölskyld- unni, gamlar og nýjar, og sagði frá. Þá sagði hann okkur oft frá ýmsu frá fyrri tíð en þjóðlegur fróðleikur var honum hugleikinn. Að leiðarlokum viljum við þakka þér, Kalli, umhyggju þína fyrir okk- ur í áranna rás. Karl og Lilja hafa notið þeirrar gæfu að hafa dætur sínar tvær, Höllu Soffíu og Jónasínu Dómhildi, á heimaslóðum í Svarfað- ardal. En þau urðu fyrir þeim harmi að missa fyrsta barn sitt, Jónasínu Dómhildi, úr veikindum, nokkurra ára gamla. Oft kom fram í samtölum við Kalla að hann biði þess að hitta hana á ný. Kæra Lilja og aðrir aðstandend- ur. Hugur okkar er hjá ykkur á kveðjustund. Dómhildur, Arnhildur, Ax- el, Jakob Axel, Ágústa Dóm- hildur, Steinunn Halldóra. Afabróðir minn, Karl Karlsson bóndi í Klaufabrekknakoti í Svarf- aðardal, er látinn í hárri elli. Síðast þegar fundum okkar bar saman, fyrir örfáum árum, var hann enn léttur á fæti, með neista í auga og sléttur í andliti eins og ungbarn. Hann eltist fádæma vel og er í mín- um huga engum vafa undirorpið að hollt líferni og íslenska sveitaloftið hafa átt þátt í því. Mig langar að nota þetta tilefni til að þakka þeim hjónum, Kalla og Lilju, sumardvöl í sveit fyrir hartnær hálfri öld. Það var mér borgarbarninu bæði ómet- anlegt og ógleymanlegt að koma til þeirra. Kalli kallaði mig alltaf frænku (með rödduðu n-i) og tóku þau hjón bæði afar vel á móti mér. Þau voru sumpart ólík en samstillt og bættu hvort annað upp í jákvæð- asta skilningi. Lilja var afskaplega dagfarsprúð, hæg og glettin og réð hún innanstokks. Þar var öllu vel við haldið, hreint og húsið ilmaði af bakstri hvern einasta dag. Kalli stjórnaði utandyra, útitekinn og mikið náttúrubarn. Hann var mikill húmoristi og nokkuð skapmikill þótt hann færi vel með það. Honum þótti gaman að stríða frænku sinni að sunnan og helst að ganga aðeins fram af henni. Eitt kvöldið ákvað hann að blanda grautnum saman við aðalréttinn og sagði það litlu skipta, allt færi þetta jú sömu leið þegar of- an í maga væri komið! Ekki lék hann þennan leik aftur en lítill vafi var á að þetta var hans háttur á að kenna okkur krökkunum sitthvað um gangverk lífsins. Kalla var margt til lista lagt og hann hafði einstakt lag á bæði börn- um og skepnum. Ætti skepna í erf- iðleikum með burð eða við einhvern kvilla að stríða var hann gjarnan kallaður til. Hann var bóndi af lífi og sál og talaði um skepnurnar, ekki síst kindurnar sínar, eins og um persónur væri að ræða. Þær báru auðvitað nöfn og hann las líka í per- sónuleika þeirra. Hann náði einnig vel til barna og talaði við þau eins og maður við mann. En honum þótti líka sjálfsagt að koma sumarbörn- unum til manns og hafa mörg þeirra vafalítið notið góðs af því. Á kvöldin var svo gjarnan spjallað við eldhús- borðið og þá hljóp stríðnispúkinn oft í hann. En það var gaman að heyra hann segja frá, röddin var sérstök, svolítið rám og loðin og hann naut þess að halda athygli okkar, það gerði manni gott að vera samvistum við hann. Kalli og Lilja kynntust á ættar- óðali hans, Draflastöðum í Fnjóska- dal, en þar var hún kaupakona. Móðir mín var einmitt á Draflastöð- um þegar þau voru að draga sig saman og hefur oft sagt frá spaugs- yrðum og glensi sem því fylgdi. En Lilja var úr Svarfaðardalnum og þangað fylgdi hann henni og átti þar góða ævi í sveit sem hann unni af heilum hug. Ekki skyggði það á dvöl mína forðum að önnur heimasætan, Halla Soffía, er einmitt jafnaldra mín og hefur okkur ætíð verið vel til vina. Yngri dóttirin, Dómhildur, hefur búið með sinni fjölskyldu áfram í Klaufabrekknakoti en Halla hefur rekið bú á Hóli ásamt eiginmanni sínum og sonum. Ég kveð nú afabróður minn með söknuði og þakklæti, megi minning- in um traustan fjölskylduföður og góðan íslenskan bónda lifa. Aldís Guðmundsdóttir. Kalli var einn af strákunum, einn af litlu bræðrum Ingu ömmu minn- ar, annar tvíburanna og einn hinna „fjögurra yngri bræðra“. Þeir voru löngum nefndir í mín eyru á mínum yngri árum. Það jafnaðist fátt á við bræðraskarann, en amma var yngst systranna og næst strákunum í aldri. Bræðurnir voru henni löngum ofarlega í huga, gjarnan í hópum, og hafa systurnar sjálfsagt haft mikið af þeim að segja eftir að móðir þeirra lést langt fyrir aldur fram frá níu börnum. Tvö börn höfðu áð- ur látist á unga aldri. Kalli var þá að verða 8 ára og amma mín orðin 9 ára. Nú er Kalli fallinn frá eftir langa ævi, en hann lifði lengst systkin- anna frá Draflastöðum í Fnjóska- dal. Helmingur þeirra settist að á Norðurlandi; Kristín, Helga, Kalli, Siggi og Gulli. Fjögur fluttu suður, þau Jóhann, Inga, Ingibjörg og Steini, og bjuggu þau lengst af í Hveragerði og í Hveradölum. Reykjavík dró líka að. Ég kynntist tvíburunum Kalla og Sigga eiginlega ekki fyrr en upp úr 1980 þegar ég var sagnfræðinemi í sumarvinnu á Akureyri eitt sumar. Þá fékk ég tækifæri til að leita uppi ættingja mína norðan heiða í fylgd Dómhildar Sigurðardóttur frænku minnar, dóttur hins tvíburans. Helga var þá komin á Kristnes, Siggi hafði tekið við búi á Drafla- stöðum þar sem systkinin fæddust og bjó þar enn. Kalli bjó að Klaufa- brekknakoti í Svarfaðardal ásamt fjölskyldu sinni. Gulli var fallinn frá. Sumarið 1983 lifnuðu við marg- ar myndir sem amma mín sunnan heiða hafði lýst af fjölskyldu sinni fyrir norðan í áranna rás; frásagnir af fólki af bæjum í Fnjóskadal, fjör- inu í ungmennafélaginu Glæði og kirkjunni heima á Draflastöðum. Svo ekki sé minnst á systkinahóp- inn. Draflastaðir í Fnjóskadal voru æskuheimili þeirra systkina og hafa nokkur ættarmót verið haldin fyrir norðan síðasta aldarfjórðunginn. Þá hafa Draflastaðir alltaf verið heimsóttir. Kalli kom ævinlega á ættarmótin, skoðanafastur og stríð- inn og skemmti með því mörgum. Þess á milli gafst okkur stundum tækifæri til að líta við í Svarfaðar- dalnum. Dætrum mínum hefur löngum fundist nauðsynlegt að fara árlega norður í heimsókn að Klaufabrekknakoti, þótt ekki hafi slík áform tekist og stundum því miður liðið nokkur ár milli ferða. Minnisstæðar eru stundir með Kalla í stofunni eða í eldhúsinu þar sem gamli tíminn var löngum við- fangsefnið, myndir af forfeðrum og fjölskyldu skeggræddar eða rýnt í lifnaðarhætti fyrri ára. Fréttatím- ana og það sem efst var á baugi bar þó ekki síður á góma. Heimaslóð- irnar skiptu Kalla miklu máli, hann var heimakær í Svarfaðardal og lagðist ekki í óþarfa ferðalög. Hann bjó að Klaufabrekknakoti í um sjö áratugi með fjölskyldu sinni. Við fjölskyldan erum þakklát fyrir að hafa kynnst Kalla „litla bróður“ og vottum fjölskyldu hans samúð okk- ar. Hrefna Róbertsdóttir. Karl Karlsson                          ✝ Innilegar þakkir til allra sem sýndu okkur samúð og hlýhug við andlát og útför elskulegs föður okkar, tengdaföður, afa og langafa, ÞORSTEINS GUNNARS WILLIAMSSONAR, áður til heimilis Hamarstíg 27, Akureyri. Þökkum starfsfólki í Víðihlíð fyrir góða umönnun. Jóna Lísa Þorsteinsdóttir, Gunnar Þorsteinsson, Mjöll Helgadóttir, Margrét Þorsteinsdóttir, Guðmundur Víðir Gunnlaugsson, Þorvaldur Þorsteinsson, Helena Jónsdóttir, afa- og langafabörn.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.