Morgunblaðið - 18.12.2010, Blaðsíða 56

Morgunblaðið - 18.12.2010, Blaðsíða 56
56 MENNING MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 18. DESEMBER 2010 S afneign Listasafns Reykjavíkur nemur um 16 þúsund listaverkum, þarf af eru verk í almennri lista- verkaeign safnsins 3136, þ.e. verk sem hvorki eru í almenningsrými utandyra eða tilheyra sérsöfnum kenndum við ein- staka listamenn, t.d. Kjarval og Erró. Ný- lega áskotnaðist safninu á fjórða hundrað verka að gjöf frá Erró, þ. á m. nokkur Kjarvalsverk. Á síðastliðnum 5 árum hafa 245 verk verið keypt inn og á sýningunni ?Ný aðföng?, sem nú stendur yfir á Kjar- valsstöðum, má glöggva sig nánar á þessum innkaupum og sjá sýnishorn verkanna. Verkin á sýningunni endurspegla nokkuð jafnt kynjahlutfall og þótt verk eftir karla séu ívið fleiri, er þetta mikil breyting frá fyrri tíð. En hvað ræður helst för í vali á verkum, annað en jafnréttissjónarmið? Þar eru gæði að sjálfsögðu í fyrirrúmi; fólkið sem valist hefur í innkaupanefnd hefur allar faglegar forsendur til að meta hvað telst góð myndlist ? og hvaða myndlist end- urspeglar helstu strauma og stefnur en slíkt er mikilvægur hvati á bakvið söfn- unina. Safninu ber að verða eins ?fullkomið? og unnt er, með áherslu á listsköpun í Reykjavík. Mikilvægur þáttur í þeirri við- leitni felst í því að stoppa upp í göt eða eyð- ur í safneigninni, eða jafnvel í leiðrétt- ingum: sífellt er verið að endurmeta listasöguna. Nokkur fjöldi verka er frá sýningum á vegum safnsins sjálfs. Þannig er að finna verk frá því snemma á ferli Braga Ásgeirs- sonar frá yfirlitssýningunni ?Augnasinfonía? árið 2008, myndir eftir Eyborgu Guðmunds- dóttur (frá 1975) og Arnar Herbertsson frá sýningunni ?Blik? sem haldin var í fyrra og fjallaði um op-list, og vatnslitaverk, m.a. eftir Kristínu Jónsdóttur frá Munkaþverá frá sýningunni ?Blæbrigði vatnsins? fyrr á þessu ári. Æting eftir Ragnheiði Jónsdóttur var hluti sýningarinnar ?Með viljann að vopni? á haustmánuðum og plöntuþrykk eft- ir Eggert Pétursson sáust á yfirlitssýningu á verkum hana árið 2007 en þessar sýn- ingar voru allar haldnar á Kjarvalsstöðum. Verk eftir fjóra listamenn tengjast svo sýn- ingunni ?Ljóslitlífun? sem haldin var í Hafnarhúsinu í ársbyrjun. Málverk Þórdís- ar Aðalsteinsdóttur var sýnt á einkasýningu hennar á Kjarvalsstöðum árið 2006 auk þess sem sjá má verk eftir marga listamenn sem komið hafa að sýningarhaldi á vegum safnsins, þótt verkin séu ekki þau sömu og þar voru sýnd. Þannig fara saman rann- sóknir safnsins á myndlist, miðlun og inn- kaup ? og söfnunin undirstrikar það list- sögulega mat sem felst í sýningum þess. Af þessari upptalningu má sjá að slík starfsemi lýtur bæði að því að greina strauma og mik- ilvægi listamanna í samtímanum, og í end- urliti að bæta við því sem vantar inn í safn- eiginina, svo sem ákveðnum miðlum eða tímabilum, verkum eftir tiltekna listamenn og þ. á m. verkum kvenna sem litið hefur verið framhjá. Mörg verkanna hafa auðvitað verið keypt á ýmsum sýningum utan safnsins, með áherslu á fjölbreytni miðla; þarna má sjá teikningar, vatnslitamyndir og málverk, keramík, skúlptúr- eða rýmisverk, grafík, textaverk, vídeó, hljóðverk, textílverk og ljósmyndir. Umfjöllunarefni listamannanna spanna allt frá sígildri glímu við liti og form á tvívíðum fleti, frásagnarlegum verkum þar sem annarleikinn er í fyrirrúmi, ljós- myndum sem taka á samfélagslegum álita- málum, til viðamikilla innsetninga. Breidd listamanna er af hinu góða en meðal þess sem vert er að gefa gaum eru teikningar frá eftirminnilegri sýningu Guðjóns Ketils- sonar í Listasafni ASÍ, skemmtilegar klippi- myndir eftir Jón Laxdal, kögurklætt og húmorískt verk í anda naumhyggjunnar eft- ir Guðrúnu Hrönn Ragnarsdóttur, fant- asíukennt safn Olgu Bergmann og ögrandi skúlptúr Jóns Gunnars Árnasonar frá árinu 1973 sem talar beint inn í samtímann. Safnað í sarpinn Morgunblaðið/Golli Ný aðföng Hér má m.a. sjá verk eftir Ingu Þórey Jóhannsdóttur, Þórdísi Aðalsteinsdóttur og Guðrúnu Hrönn Ragnarsdóttur. Verkin á sýningunni endurspegla ýmsar stefnur og strauma. Listasafn Reykjavíkur ? Kjarvalsstaðir Ný aðföng 2006-2010 bbbmn Til 23. janúar 2011. Opið alla daga kl. 10-17. Að- gangur ókeypis. ANNA JÓA MYNDLIST Þ etta er ævintýralega góð plata og segir minnst að gefa henni fimm stjörnur á þeim tíma þegar fimm stjörnur skreyta umsagnir um allskonar meðalverk í tónum og orðum; sem er kannski ekkert skrítið þegar fjölmenni sest í sæti gagnrýnenda og engin við- mið eru sett af fjölmiðlum um stjörnu- gjafir. Horn er fimmti disk- ur Jóels með eigin hljómsveit á tólf árum og flestir þeirra marglof- aðir og verðlaunaðir bæði heima og erlendis. Tónlist Jóels hefur breyst síðan Prím kom út 1998 ? sérí lagi hefur hrynmyndin þróast ? orðið sterkari og ágengari einsog varð m.a. hjá Miles Davis og ýms- um af strákunum hans eftir að þeir yfirgáfu meistarann. Harð- bopp-yfirbragð sumra verkanna verður ekki eins heyranlegt í hry- norgíunni, en ballöðulínurnar fögru skjóta upp kollinum ? jafn- vel enn magnaðri en fyrr einsog ?Keilir? og ?Þel?, þarsem hinn mjúki blástur með rætur í vold- ugum tenórtóni millistríðsáranna ásamt Rollins og Coltrane, gnæfir við himin. Allt mótað í hinn jóel- íska stíl sem hefur haft mikil áhrif á yngri saxófónleikara hérlendis. Það ekki bara Jóel sem er stjörnusólisti á plötunni. Hinn ungi Ari Bragi Kárason hefur aldrei leikið jafnvel og þarna og flyg- ilhornssóló hans í ?Þeli? er full- þroska. Eyþór Gunnarsson er líka flottur í sóló sínum í þeirri ballöðu glæsilega studdur hljómavef Dav- íðs Þór, sem á fína orgelspretti víða ss. í ?Togi? og ?Tjörn?. Einar Valur er svo kjölfesta hins oft massífa hljómaveggs Eyþórs og Davíðs Þórs sem og hrynurinn magnar list einleikaranna . Lögin eru níu og má segja að þau myndi eina svítu frá fyrstu píanóhljómum Eyþór í ?Stigmál? þartil Jóel end- ar ?Bíslag? oft rifinn einsog fríd- jassararnir, en líka rafmagnaður og lokatónninn websterískur framhjáblástur. Fullkomin lok á magnaðri plötu þarsem heyra mátti margan demantinn sem fór ofangarðs og neðan á kraftmiklum hljómleikum á Jazzhátíð Reykja- víkur í haust, degi áður en haldið var í hljóðver. Ef Prím og Klif voru ferðalag frá hinum órafmagnaða Miles til frjálsari spuna og Septett bætti sveifluþættinum oft skemmtilega við, var Varp upphaf hins marg- ræðari hryns sem kenndur er við flest frá rokki til pönks og fönks og síðan sameinast allir þessir þættir í Horni sem er höfuðverk Jóels til þessa. Hvert leiðin liggur þaðan verður spennandi að heyra. Stjörnudiskur Geisladiskur Jóel Pálsson: Hornbbbbb Jóel Pálsson tenórsaxófón og kontra- bassaklarinett, Ari Bragi Kárason trompet og flygilhorn, Eyþór Gunn- arsson píanó, Rhodes píanó og Mini- moog, Davíð Þór Jónsson, Hammond- orgel, Minimoog, barítonsaxófón og raf- bassa og Einar Scheving trommur. Tekið upp í Stúdíó Sýrlandi 28.-30. ágúst 2010. Flugur003. VERNHARÐUR LINNET TÓNLIST Morgunblaðið/RAX Jóel Pálsson ?Þetta er ævintýralega góð plata,? segir rýnir um Horn. S amtíminn er einkar hugleik- inn rithöfundum um þessar mundir en þeir fara mis- jafnlega með hann og sem betur fer er varla hætta á því að sagnfræðingar framtíðar leiti í smiðju glæpasagnahöfunda nútíðar til að varpa ljósi á stöðu og gang mála á líðandi stundu. Glæpasagan Önnur líf eftir Ævar Örn Jósepsson er ein þessara sam- tímasagna þar sem hrottaleg nauðg- un og morð tengjast hruninu og eft- irmála þess. Byrjunin lofar góðu af sakamálasögu að vera en fljótlega fer allt á verri veg og plottið gengur einfaldlega ekki upp. Allt of margir endar eru lausir og hnútarnir ekki rétt hnýttir. Höfundur tengir söguna við sam- tímann með til dæmis því að gera raunverulega menn að persónum í eigin hlutverki. Síðan er ýmislegt nefnt til sögunnar sem hefur gerst hérlendis undanfarin tvö ár og það fært í búning auk þess sem sjá má líkindi í sögunni með mönnum og málefnum. Gott og vel, en þegar gert er lítið úr laganna verði og búinn til drykkjurútur og fífl úr lögreglu- manni, sem annars gegnir veiga- miklu hlutverki, dettur botninn úr sögunni. Ekki bætir úr skák þegar þingmaður er gerður að drullusokki og lágkúran nær hámarki sínu í sameiginlegum ódæðum fjölskyldu- meðlima. Þá er langt því frá trúverð- ugt að bendla ódæðismann við stjórnmálaflokk og líknarsamtök og gefa þannig jafnvel til kynna að við- komandi starfi í skjóli flokksins og samtakanna. Þetta er subbuleg bók. Vel má vera að undirheimar hér- lendis séu orðnir óyfirstíganlegir og að stjórnvöld ráði ekki við neitt, en höfundur málar veruleikann frekar dökkum litum og valtar yfir nánast allt og alla. Ekki trúverðugt. Sama á við um stílinn. Reynt er að gera samræður sem eðlilegastar og þær virðast oft vera það en þetta stöðuga enskuskotna mál er þreytandi til lengdar og virk- ar óraunverulegt. Það er líka pínlegt að reyndur rithöfundur skuli end- urtaka sig orðrétt og það í sama kafla, en tvær fyrstu málsgreinarnar í 2. kafla eru þær sömu og næstu tvær. Ævar Örn Jósepsson hefur skrif- að spennandi bækur og þess vegna hefði mátt búast við betra verki að þessu sinni en raun ber vitni. Í sögu- lok er ýmislegt opið og ekki kæmi á óvart þó sjálfstætt framhald fylgdi sögunni. Þá hlýtur höfundur að gera betur og verður í raun að gera það til þess að standast samkeppnina. Hnútarnir ekki rétt hnýttir Önnur líf bbnnn Eftir Ævar Örn Jósepsson. Uppheimar, 2010. 361 bls. STEINÞÓR GUÐBJARTSSON BÆKUR Morgunblaðið/ÞÖK Ævar Örn ?Höfundur málar veru- leikann frekar dökkum litum.? Þ að ætti engan að undra að Paolo Giordano hafi fengið hin virtu Premio Strega- verðlaun fyrir þessa fyrstu skáldsögu sína. Sem fyrsta verk er hún að sönnu tilkomumikil þó að ým- issa vankanta gæti um leið. Sagan fjallar um tvær einmana sál- ir, þau Alice og Mattia sem eru að ei- lífu tengd en ná þó aldrei fyllilega saman. Alice stríðir við líkamlega fötlun, er hölt á fæti eftir skíðaslys í æsku en hún er einnig anorex- íusjúklingur. Mattia er hins vegar á mörkum þess að vera einhverfur og hefur það á sálinni að hafa valdið dauða tvíburasystur sinnar. Rennsli sögunnar og bygging hennar er glúrin og þýðing Hjalta Snæs Ægissonar er lipur. Hann nær að snara andblæ og stemningu allrar framvindu vel og þægilegt fumleysi er bundið í blaðsíðurnar. Tónninn er fölur og melankólískur og Giordano lýsir vel sálarlífi söguhetjanna sem eru dæmdar til einmanaleika þótt þær strögli af misveikum mætti við að ná ein- hverri tengingu við umheiminn. Giordano, sem er eðlis- fræðingur, notar þá stærðfræðileg hugtök skemmtilega til að varpa ljósi á meinsemdir Mattia. Því miður, og það er helsti löstur sögunnar, nær hún ekki að halda dampi út í gegn. Þannig er fyrsti þriðjungurinn mjög vel stílaður og þéttur en eftir það losnar um og manni líður eins og einhver tækifæri hafi farið forgörðum. Maður sér fyrir sér fljótræði og fát vegna dauðastik- unnar alræmdu. En hvað sem öðru líður er þetta lofandi höfundur og meistaraverkin bíða, sé vel haldið á spöðum. Einmana prímtölur bbbnn Eftir Paolo Giordano. Bjartur (Neon) 2010. 359 bls. Hjalti Snær Ægisson þýddi. ARNAR EGGERT THORODDSEN BÆKUR Paolo Giordano Hann ?lýsir vel sál- arlífi söguhetjanna.? Enginn er eyland
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.